Thức khuya hay căng thẳng kéo dài là những "thủ phạm" hại tim hầu hết mọi người đều biết đến. Theo bác sĩ tim mạch Evan Levine (Mỹ), thức khuya làm tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và kích hoạt phản ứng viêm. Đây là những yếu tố nền góp phần dẫn đến suy tim nếu kéo dài.

Suy tim là tình trạng cơ tim mất dần khả năng co bóp hiệu quả. Suy tim khiến tim không bơm đủ máu nuôi cơ thể, dễ gây phù phổi, rối loạn nhịp và đột tử. Bệnh tiến triển mạn tính, tỷ lệ tử vong cao nếu không kiểm soát tốt.

Ảnh minh hoạ

Bác sĩ Evan cảnh báo, suy tim không còn là bệnh của người trung niên hay cao tuổi. Khoảng 10 năm trở lại đây, bệnh suy tim không chỉ phổ biến hơn mà còn trẻ hoá cực nhanh. Trong số các bệnh nhân của ông 2 tháng đầu năm 2026, có một người đàn ông ngoài 20 tuổi đã có các dấu hiệu suy tim dù không thức khuya hay căng thẳng, không có bệnh nền mạch máu. Hỏi ra mới biết do quá mê nước ngọt và cà phê, uống gần như mỗi ngày với lượng nhiều.

Thông qua trường hợp này, bác sĩ Evan cảnh báo, có những đồ uống dùng nhiều "phá tim" rất nhanh, gây suy tim nhanh hơn cả việc thức khuya thường xuyên. Phổ biến như 4 loại sau:

1. Đồ uống nhiều caffeine

Caffeine kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm tim đập nhanh và tăng huyết áp. Khi sử dụng liều cao thường xuyên, tim liên tục ở trạng thái “tăng tốc”. Thường có trong nước tăng lực, cà phê, trà...

Ảnh minh hoạ

Nghiên cứu đăng trên Journal of the American Heart Association cho thấy tiêu thụ caffeine liều cao có liên quan đến tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim, trong đó có rung nhĩ. Nhịp tim nhanh kéo dài làm tăng nhu cầu oxy của cơ tim. Để thích nghi, thành tim dày lên. Tuy nhiên, cơ tim dày nhưng kém đàn hồi sẽ giảm khả năng bơm máu hiệu quả, mở đường cho suy tim tiến triển.

Với nước tăng lực, nguy cơ còn cao hơn vì thường chứa lượng đường lớn và các chất kích thích phối hợp, có thể làm kéo dài khoảng QT trên điện tâm đồ, tăng nguy cơ loạn nhịp nguy hiểm. Vì vậy, cần kiểm soát lượng uống nhóm đồ uống này.

2. Rượu bia

Phân tích công bố trên The Lancet chỉ ra rằng không có mức tiêu thụ rượu nào hoàn toàn an toàn đối với tim mạch. Uống rượu kéo dài có thể gây alcoholic cardiomyopathy, tức bệnh cơ tim do rượu.

Cơ chế là rượu gây độc trực tiếp lên tế bào cơ tim, làm tổn thương ty thể và thúc đẩy xơ hóa. Buồng tim giãn ra, thành tim mỏng dần và lực co bóp giảm. Khi phân suất tống máu giảm xuống dưới mức bình thường, bệnh nhân bắt đầu có biểu hiện suy tim như khó thở, mệt khi gắng sức, phù chân. Đây là dạng suy tim tiến triển âm thầm nhưng nặng nề.

Ảnh minh hoạ

3. Nước ngọt có ga và đồ uống nhiều đường

Mê đến đâu cũng đừng uống quá nhiều nước ngọt có ga, trà sữa, nước trái cây công nghiệp... Một nghiên cứu lớn đăng trên Circulation của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ cho thấy tiêu thụ thường xuyên đồ uống có đường làm tăng nguy cơ suy tim và bệnh mạch vành.

Đường cao thúc đẩy béo phì, đề kháng insulin và viêm mạn tính. Khi cân nặng tăng, thể tích máu trong cơ thể cũng tăng theo. Tim buộc phải bơm mạnh hơn để nuôi toàn bộ cơ thể. Gánh nặng thể tích kéo dài khiến cơ tim phì đại rồi suy yếu. Ngoài ra, tiểu đường và xơ vữa động mạch do tiêu thụ đường nhiều là những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy tim do thiếu máu cơ tim mạn tính.

4. Đồ uống nhiều natri, kể cả natri “ẩn”

Bên cạnh đường, muối cũng là "thủ phạm" gây suy tim và nhiều bệnh tim mạch khác khi dùng quá nhiều. WHO khuyến cáo người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày. Tuy nhiên, nhiều loại nước thể thao, nước ép đóng chai hoặc nước dùng pha sẵn có thể chứa lượng natri đáng kể mà người dùng không để ý.

Natri làm giữ nước, tăng thể tích tuần hoàn và huyết áp. Khi áp lực máu trong lòng mạch tăng kéo dài, tim phải làm việc nhiều hơn để thắng sức cản đó. Thành tim dày lên để thích nghi, nhưng lâu dần giảm độ đàn hồi và suy giảm chức năng bơm máu. Trong điều trị suy tim, việc hạn chế muối là nguyên tắc cơ bản vì giữ muối sẽ khiến bệnh nhân nhanh chóng tái phù và nhập viện.

Ảnh minh hoạ

Bác sĩ Evan nhấn mạnh rằng suy tim đang trẻ hóa rõ rệt nhưng đáng lo hơn là người trẻ thường chủ quan với sức khoẻ. Những dấu hiệu như hụt hơi khi leo cầu thang, mệt bất thường, tim đập nhanh kéo dài, phù mắt cá chân hoặc tăng cân nhanh do giữ nước đều không nên xem nhẹ.

Nguồn và ảnh: Good Morning Health, Express