Khi thời tiết chuyển từ nóng sang mát, độ ẩm trong không khí thay đổi khiến nhiều người cảm thấy khô miệng, ngứa họng, nghẹt mũi hoặc ho nhẹ. Đặc biệt, người ít uống nước, thường xuyên ngồi phòng điều hòa hoặc có cơ địa nhạy cảm với thời tiết càng dễ gặp tình trạng này.

Trong những ngày như vậy, thay vì tìm đến các loại đồ uống quá ngọt, bạn có thể bổ sung trái cây tươi vào chế độ ăn. Cam, lê, quất hay táo đều chứa lượng nước đáng kể, đồng thời cung cấp vitamin và các hợp chất thực vật có lợi.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng trái cây không có tác dụng "làm sạch phổi" hay "long đờm" theo nghĩa điều trị bệnh. Chúng chủ yếu giúp bổ sung nước và dưỡng chất, từ đó hỗ trợ cơ thể duy trì trạng thái khỏe mạnh.

1. Cam - lựa chọn quen thuộc khi cổ họng khô rát

Cam chứa nhiều nước và vitamin C, có thể dùng trực tiếp hoặc ép thành nước uống. Đây là loại trái cây khá phù hợp để bổ sung vào thực đơn khi thời tiết khô hanh.

Vitamin C tham gia vào hoạt động bình thường của hệ miễn dịch. Theo BSCKII Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cơ sở 3, vitamin C là một trong những dưỡng chất quan trọng đối với sức khỏe và có nhiều trong các loại trái cây họ cam quýt. Từng Chia sẻ với Dân trí, bác sĩ cũng khuyến nghị duy trì chế độ ăn đa dạng, bổ sung rau xanh và trái cây để cung cấp vitamin, khoáng chất cho cơ thể.

Với người thích các món ấm, cam có thể được dùng để pha đồ uống ấm hoặc kết hợp với một số nguyên liệu khác. Tuy nhiên, không cần phải hấp cam với mục đích "tiêu đờm" như một phương pháp điều trị. Nếu đang đau họng, điều quan trọng hơn vẫn là uống đủ nước và nghỉ ngơi.

Người có bệnh dạ dày, trào ngược hoặc dễ bị kích ứng bởi thực phẩm có tính acid nên chú ý lượng cam sử dụng, đặc biệt không nên uống nước cam với lượng lớn khi bụng đói.

2. Lê - nhiều nước, dễ ăn trong những ngày hanh khô

Lê là loại trái cây chứa nhiều nước, vị ngọt nhẹ và thường được lựa chọn khi cơ thể có cảm giác khô nóng. Một quả lê có thể dùng trực tiếp sau khi rửa sạch hoặc chế biến thành món tráng miệng, nước ép. Với người đang cảm thấy cổ họng khô, việc ăn trái cây mọng nước như lê cũng góp phần bổ sung lượng nước cho cơ thể.

Trong dân gian, lê thường được hấp cùng một số nguyên liệu để dùng khi ho hoặc khó chịu ở họng. Tuy nhiên, đây chỉ nên được xem là món ăn hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị nếu người bệnh thực sự mắc bệnh đường hô hấp.

Một điểm đáng chú ý là nước ép lê không nên cho quá nhiều đường. Khi ăn nguyên quả, cơ thể còn nhận được chất xơ, giúp kiểm soát lượng đường hấp thu tốt hơn so với việc chỉ uống nước ép.

3. Quất - nhỏ nhưng giàu hương vị

Quất, hay tắc, là loại quả quen thuộc trong nhiều gia đình Việt Nam. Vị chua thơm đặc trưng khiến quất thường được sử dụng để pha nước uống hoặc kết hợp với mật ong. Quất cung cấp vitamin C và một số hợp chất thực vật. Khi pha với nước ấm, thức uống có thể tạo cảm giác dễ chịu cho cổ họng, đặc biệt trong những ngày thời tiết khô.

Tuy nhiên, quất không phải thuốc long đờm. Nếu cổ họng đang bị kích ứng mạnh, đồ uống quá chua thậm chí có thể khiến cảm giác rát tăng lên ở một số người. Người có tiền sử trào ngược dạ dày, viêm loét dạ dày hoặc nhiều acid nên hạn chế đồ uống từ quất, đặc biệt khi bụng đói.

4. Táo - món ăn nhẹ tiện lợi mỗi ngày

Táo không phải loại quả có tác dụng đặc biệt đối với nghẹt mũi hay đờm, nhưng lại là lựa chọn tiện lợi để bổ sung nước, chất xơ và nhiều dưỡng chất trong chế độ ăn. Táo có thể ăn trực tiếp, làm salad hoặc kết hợp với sữa chua. So với nước ép, ăn nguyên quả giúp giữ lại phần chất xơ và tạo cảm giác no lâu hơn.

Đặc biệt, táo có thể dễ dàng mang theo khi đi làm, đi học, phù hợp với những người muốn xây dựng thói quen ăn trái cây mỗi ngày mà không mất nhiều thời gian chuẩn bị.

Đừng biến trái cây thành "thuốc chữa nghẹt mũi"

Một số công thức dân gian kết hợp lê, táo, quất và vỏ quýt khô thường được quảng bá với những công dụng như "thanh phổi", "tiêu đờm" hay "làm sạch phổi". Những cách gọi này mang màu sắc kinh nghiệm dân gian nhiều hơn là khuyến cáo điều trị y khoa.

Nếu chỉ bị khô họng nhẹ do thời tiết, việc uống đủ nước, ăn trái cây, giữ ẩm không khí và ngủ đủ giấc có thể giúp cơ thể dễ chịu hơn. Ngược lại, nếu nghẹt mũi, ho hoặc có đờm kéo dài, không nên chỉ dựa vào nước trái cây. Đặc biệt, trường hợp sốt, khó thở, đau ngực, ho ra máu hoặc các triệu chứng ngày càng nặng cần được khám y tế.

Ngoài ra, những món nước từ trái cây nếu thêm nhiều đường sẽ làm tăng đáng kể lượng năng lượng nạp vào. Người mắc tiểu đường hoặc đang kiểm soát cân nặng nên ưu tiên ăn trái cây nguyên quả và hạn chế đường bổ sung.

Mùa thu không nhất thiết phải tìm những nguyên liệu "thần kỳ" để chống lại khô hanh. Một chế độ ăn đa dạng, đủ nước, nhiều rau xanh và trái cây, kết hợp vận động, ngủ nghỉ hợp lý mới là cách đơn giản và bền vững để cơ thể thích nghi với thời tiết giao mùa.