Quen thuộc với hình ảnh Nghiên cứu sinh (NCS) Nguyễn Huỳnh Thanh Phương tất bật đằng sau những chiến dịch truyền thông hay các dự án sự kiện quy mô lớn, ít ai ngờ có một ngày cô lại chọn con đường trở thành nhà nghiên cứu về văn hóa. Khởi đầu từ mong muốn thấu hiểu đam mê của người bạn đời với trekking và văn hóa bản địa, hành trình đã mở ra cho cô một thế giới hoàn toàn mới. Nơi đó, không chỉ có những lý thuyết mà còn có những rung cảm sâu sắc về văn hóa bản địa và vai trò của người phụ nữ K’Ho.

Chị Nguyễn Huỳnh Thanh Phương trong một chuyến đi điền giả

Hôm nay, Tạp chí Phụ Nữ Mới có cuộc trò chuyện để lắng nghe những chia sẻ đầy thú vị từ chị – người đang dùng chính ngôn ngữ truyền thông để kể lại câu chuyện của văn hóa bản địa.

P.V: Chào chị, từ những chiến dịch truyền thông hoành tráng đến các sự kiện hàng ngàn người đầy sôi động thì hôm nay lại gặp chị với vai trò khá "trái khuấy". Điều gì đã đưa một người làm truyền thông bận rộn bước vào chốn rừng sâu tĩnh lặng?

NCS Nguyễn Huỳnh Thanh Phương: Thực ra, lý do ban đầu của tôi rất đỗi "đàn bà" và bình dị: Tôi muốn hiểu ông xã mình. Tôi muốn biết tại sao anh ấy lại đam mê cái chốn “rừng thiêng nước độc” ấy đến vậy, tại sao Tropical Trekking lại là tâm huyết lớn nhất của anh.

Buổi cơm trưa cùng chị em người dân tộc K'Ho

Khi bạn làm truyền thông, ngày nào bạn cũng sống với một tốc độ chóng mặt, trôi đi theo từng con số, từng lượt tương tác trên màn hình. Nhưng khi xách balo lên và bước vào rừng, mọi thứ chậm lại. Bạn đối diện với sự khắc nghiệt của thiên nhiên, với những giọt mồ hôi rơi trên cung đường. Chính lúc đó, tôi không chỉ hiểu được công việc của chồng, hai vợ chồng tìm được một tiếng nói chung, mà tôi còn nhận ra mình đã trót yêu luôn cái thế giới đại ngàn này từ lúc nào không hay.

"Khi xách balo lên và bước vào rừng, mọi thứ chậm lại. Chính lúc đó, tôi không chỉ hiểu được công việc của chồng, mà còn nhận ra mình đã trót yêu luôn cái thế giới đại ngàn này."

P.V: Theo như chị chia sẻ, dường như chuyến đi này không chỉ dừng lại ở việc trải nghiệm thể lực. Chị đã tìm thấy điều gì ở những ngôi làng dưới chân núi để rồi quyết định biến nó thành một đề tài nghiên cứu sâu sắc?

Nghiên cứu sinh Nguyễn Huỳnh Thanh Phương cùng chồng trong chuyến trekking

NCS Nguyễn Huỳnh Thanh Phương: Đúng vậy. Nếu chỉ đi để kiểm tra thể lực, có lẽ tôi đã dừng lại sau vài chuyến. Nhưng điều níu giữ tôi lại là những nét văn hóa bản địa độc đáo của đồng bào thiểu số nơi chúng tôi đi qua, đặc biệt là người K'Ho. Trong những chuyến điền dã, khi được cùng ăn, cùng sinh hoạt và cùng chuyện trò với mọi người, điều thu hút tôi mạnh mẽ chính là hình ảnh người phụ nữ K’Ho nơi đây.

Trong văn hóa mẫu hệ của người K'Ho, vai trò của người phụ nữ rất đặc biệt. Cách họ vun vén các mối quan hệ gia đình, cách họ duy trì tập tục, và quan trọng nhất là định nghĩa về "hạnh phúc" của họ có những nét độc đáo, nhưng cũng có những điểm giao thoa rất lạ với phụ nữ hiện đại chúng ta. Từ câu chuyện của các chị em người K’Ho, tôi bất giác suy ngẫm nhiều hơn về tiêu chuẩn hạnh phúc của người phụ nữ Việt Nam nói chung ở ngoài kia. Nó vừa là sự tự do cá nhân, vừa là sự gắn kết sâu sắc với gia đình và cộng đồng.

Chị Nguyễn Huỳnh Thanh Phương cùng nhóm trekking

P.V: Nghiên cứu về văn hóa đồng bào thiểu số vốn là một mảng đề tài mang tính học thuật khá cao và đôi khi hơi "khô khan". Chị đã làm thế nào để dung hòa điều này với công việc hiện tại của mình?

NCS Nguyễn Huỳnh Thanh Phương: Đó chính là lúc "bệnh nghề nghiệp" của một người làm marketing lên tiếng! Thường thì các bài nghiên cứu sẽ đi rất sâu, rất hàn lâm, và nếu cứ giữ nguyên như vậy, thật khó để chạm đến số đông.

Tôi nhìn nhận đề tài này không chỉ bằng con mắt của một người đi tìm hiểu văn hóa, mà còn bằng lăng kính của truyền thông. Tôi muốn dùng thế mạnh của mình để "mềm hóa" những kiến thức học thuật ấy. Thay vì những báo cáo dài dòng, tôi sẽ kể nó qua những thước phim, những bài viết chân thực, những nội dung được tinh chỉnh ngôn ngữ để ai cũng có thể hiểu và cảm nhận được. Mục đích cuối cùng là mang nếp sống, văn hóa của họ ra khỏi cánh rừng, giới thiệu với cộng đồng một cách sống động nhất. Đồng thời, những chất liệu văn hóa tuyệt vời này cũng chính là giá trị cốt lõi, cộng hưởng trực tiếp và tạo nên linh hồn cho các sản phẩm du lịch của Tropical Trekking.

Chị Nguyễn Huỳnh Thanh Phương cùng một hướng dẫn viên người Cil - Anh Cơ Liêng Ha Thành trong 1 chuyến trekking

P.V: Nhìn lại hành trình từ lúc "chỉ định đi cho biết" đến khi bị cuốn vào và trở thành một phần của dự án này, chị cảm thấy bản thân mình đã thay đổi như thế nào?

NCS Nguyễn Huỳnh Thanh Phương: Thay đổi lớn nhất có lẽ là ở góc nhìn và sự cân bằng. Tôi vẫn yêu sự nhộn nhịp của công việc marketing, nhưng giờ đây, tôi có thêm một "bến đỗ" tĩnh lặng để neo đậu tâm hồn. Việc nghiên cứu về phụ nữ K'Ho không chỉ là một dự án công việc, mà nó còn là hành trình tôi tự chữa lành và bồi đắp vốn sống cho chính mình. Nó giúp tôi nhận ra rằng, dù là phụ nữ chốn thành thị hay phụ nữ giữa đại ngàn, chúng ta đều đang trên hành trình đi tìm và định nghĩa hạnh phúc của riêng mình. Và đôi khi, hạnh phúc bắt đầu từ việc chúng ta dám bước ra khỏi vùng an toàn để thấu hiểu người khác.

P.V: Cảm ơn chị vì cuộc trò chuyện rất sâu sắc và truyền cảm hứng này. Chúc chị và Tropical Trekking sẽ tiếp tục mang đến những câu chuyện văn hóa thật đẹp cho cộng đồng!