Tại phòng khám nội tiết, ông Lý (55 tuổi, sống tại Bắc Kinh, Trung Quốc) ngồi chờ nhận kết quả tái khám với tâm trạng vô cùng lo lắng. Năm tháng trước, trong một lần đi khám vì thường xuyên thấy mệt mỏi, mắt mờ và hay khát nước, ông Lý sững sờ khi bác sĩ thông báo mình đã mắc tiểu đường tuýp 2. Bác sĩ kê đơn thuốc và dặn dò ông phải nghiêm túc kiểm soát chế độ ăn hằng ngày.

Vốn ngại uống thuốc tây lâu dài vì sợ hại gan thận, ông Lý bắt đầu tìm kiếm những phương pháp hỗ trợ kiểm soát đường huyết tự nhiên.

Trong một lần trò chuyện với người quen có người thân mắc tiểu đường, ông nghe kể khoai lang là loại ngũ cốc thô chứa nhiều chất xơ, giúp giảm cân và ổn định đường huyết rất tốt. Ông Lý liền nảy ra ý định thay thế phần lớn cơm trắng trong các bữa ăn bằng khoai lang.

Ảnh minh họa

Hằng ngày, ông đều đặn ăn khoai lang hấp hoặc luộc, kết hợp với việc đi bộ nhẹ nhàng mỗi tối, tránh xa đồ ngọt, dầu mỡ và đi ngủ trước 23 giờ. Tuy nhiên, vì vẫn bán nghi bán vực về công dụng của cách làm này, ông Lý chuẩn bị tâm lý sẵn sàng cho việc các chỉ số trong lần tái khám sau 5 tháng có thể vẫn nằm ở mức báo động. Ông chỉ nghĩ: "Thua keo này ta bày keo khác".

Thế nhưng, khi vừa mở bản kết quả xét nghiệm ra xem, bác sĩ nhíu mày đầy ngạc nhiên rồi ngước nhìn ông hỏi: "Suốt 5 tháng qua ông đã ăn những gì thế?".

Ảnh minh họa

Kết quả trả về khiến ông Lý không tin vào mắt mình: chỉ số đường huyết lúc đói đã hạ sâu từ 8.9 mmol/L xuống còn 6.7 mmol/L, chỉ số đường huyết 2 giờ sau ăn giảm từ 11 mmol/L xuống 8 mmol/L. Không những vậy, cân nặng của ông cũng giảm được 4kg nhẹ nhàng, các triệu chứng mệt mỏi trước đây gần như tan biến.

Tại sao ăn khoai lang đúng cách lại giúp kiểm soát đường huyết?

Các chuyên gia dinh dưỡng tại Bệnh viện Đại học Y Liên hợp Bắc Kinh (Trung Quốc) chỉ ra rằng, khoai lang không phải là "thần dược" với bệnh tiểu đường, nhưng lại là thực phẩm thay thế tuyệt vời cho tinh bột tinh chế nhờ 3 cơ chế khoa học:

- Tác dụng đệm từ chất xơ: Trung bình 100g khoai lang cung cấp khoảng 3g chất xơ. Khi vào đường tiêu hóa, lượng chất xơ này hoạt động như một "miếng bọt biển", làm chậm quá trình phân giải và hấp thu đường vào máu. Báo cáo từ Trường Y tế Công cộng Harvard chỉ ra rằng, chế độ ăn giàu chất xơ giúp giảm mức tăng đường huyết sau bữa ăn khoảng 12% ở bệnh nhân tiểu đường.

- Carbohydrate phức hợp giải phóng năng lượng chậm: Khác với cơm trắng hay bột mì, tinh bột trong khoai lang thuộc nhóm carbohydrate phức hợp. Cơ thể cần nhiều thời gian để phân giải chúng thành glucose, giúp chỉ số đường huyết tăng từ từ, giảm gánh nặng lên các tế bào beta của tuyến tụy.

Ảnh minh họa

- Tăng độ nhạy insulin nhờ vi chất: Khoai lang chứa hàm lượng kali, magie và vitamin C dồi dào. Nhóm nguyên tố vi lượng này hỗ trợ nâng cao độ nhạy của cơ thể đối với insulin, cải thiện khả năng chuyển hóa đường.

Bên cạnh đó, việc ăn khoai lang đúng cách còn giúp ông Lý cải thiện hệ tiêu hóa, thúc đẩy nhu động ruột và bổ sung các chất chống oxy hóa như beta-carotene, polyphenol giúp bảo vệ hệ thống mạch máu. 

Nguyên tắc vàng khi ăn khoai lang cho người tiểu đường

Trường hợp của ông Lý đạt kết quả tốt là nhờ ông chú trọng kiểm soát khẩu phần và duy trì lối sống lành mạnh, kết hợp dùng thuốc theo đúng chỉ định.

Để áp dụng khoai lang vào thực đơn an toàn và hiệu quả như ông Lý, bác sĩ nhắc nhở người bệnh tiểu đường cần ghi nhớ 4 lưu ý sau:

- Kiểm soát khẩu phần vừa đủ: Mỗi bữa chỉ nên ăn khoảng 100 - 150g khoai lang (tương đương một củ cỡ vừa) và giảm lượng cơm tương ứng để không làm dư thừa tổng lượng calo nạp vào.

- Cân bằng cùng protein và chất béo tốt: Không nên chỉ ăn mỗi khoai lang. Hãy kết hợp cùng ức gà, cá, các sản phẩm từ đậu nành hoặc một ít hạt dinh dưỡng. Protein và chất béo lành mạnh sẽ kéo dài thời gian tiêu hóa, ngăn đường huyết tăng đột ngột.

Ảnh minh họa

- Ưu tiên phương pháp chế biến đơn giản: Luộc, hấp hoặc nướng nguyên vỏ là cách tốt nhất để giữ trọn vẹn chất xơ và vi chất. Tuyệt đối tránh các món khoai lang chiên rán nhiều dầu mỡ hay ngào đường.

- Duy trì vận động và tuân thủ điều trị: Dành 30 phút đi bộ, tập dưỡng sinh hằng ngày giúp cơ bắp tiêu thụ glucose tốt hơn.

Đặc biệt, chế độ ăn chỉ mang tính hỗ trợ, người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng hoặc ngắt quãng lịch uống thuốc khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.

Nguồn và ảnh: Visual China, Good Morning Health