Cứ nghĩ ăn chay, uống nhiều nước và chăm chỉ vận động là chìa khóa vàng để kéo dài tuổi thọ, ông Lý (Chiết Giang, Trung Quốc) luôn tự hào chế độ sinh hoạt của mình. Hằng ngày, ông ép bản thân uống ít nhất 3 lít nước, đi bộ 15.000 bước không sót buổi nào và gần như cắt hoàn toàn thịt, muối ra khỏi bữa ăn. Ai nghe xong cũng nghĩ người kỷ luật, sống lành mạnh như ông sẽ sống lâu trăm tuổi.

Thế nhưng nửa năm gần đây, ông Lý liên tục cảm thấy mệt mỏi, nước tiểu nổi bọt lâu tan và thường xuyên thức giấc giữa đêm. Cho rằng đây chỉ là dấu hiệu của tuổi già, ông tiếp tục siết chặt chế độ tập luyện, ăn uống với hy vọng cơ thể khỏe hơn để chống đỡ.

Người nhà thấy ông có những biểu hiện bất thường, liên tục khuyên ông đi khám nhưng ông Lý gạt phăng đi. Cho đến khi rơi vào trạng thái buồn nôn dữ dội, ngứa ngáy toàn thân và ngất xỉu, ông mới được gia đình đưa đi cấp cứu.

Ảnh minh họa

Tại Bệnh viện trực thuộc thứ hai của Trường Y Đại học Chiết Giang (Chiết Giang, Trung Quốc), các bác sĩ bàng hoàng phát hiện hai quả thận của ông Lý đã suy kiệt hoàn toàn, dẫn đến hội chứng urê huyết cấp tính. Dù được các bác sĩ tích cực lọc máu và điều trị cấp cứu, ông không thể qua khỏi, qua đời ở tuổi 55.

3 thói quen lành mạnh nhưng làm quá mức hóa "phá thận"

Nói về nguyên nhân dẫn đến cái chết thương tâm của ông Lý , bác sĩ Trương Nam, Trưởng khoa Niệu học của bệnh viện giải thích, urê huyết là trạng thái nhiễm độc nặng nề nhất ở giai đoạn cuối của bệnh suy thận.

Khi hai quả thận bị tàn phá nặng nề, khả năng lọc máu hoàn toàn bị vô hiệu hóa. Các chất thải độc hại chứa nitơ (đặc biệt là urê) không thể đào thải qua nước tiểu mà ứ đọng lại trong máu, tràn đi khắp cơ thể và tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh, tim mạch cùng đường tiêu hóa. Đây là một tình trạng cấp cứu cực kỳ nguy hiểm vì độc tố biến máu thành môi trường cực hại, có thể đẩy bệnh nhân vào tử vong với tốc độ rất nhanh. 

Khi nghe người nhà kể về những thói quen lành mạnh của ông Lý trong mấy năm qua, bác sĩ Trương thốt lên cay đắng: "Sống lành mạnh là tốt, nhưng làm quá đà 4 việc này thì chẳng khác nào đang tự phá thận từng ngày!".

Cụ thể, 3 thói quen "tốt quá hóa hại" thận của ông Lý như sau:

1. Uống quá nhiều nước

Uống đủ nước là tốt nhưng nhiều người đang sai lầm khi thần thánh hóa việc uống 3 đến 4 lít nước mỗi ngày để thải độc.

Ảnh minh họa

Bác sĩ Trương giải thích, khi lượng nước nạp vào vượt quá khả năng xử lý của thận, các cầu thận phải hoạt động lọc liên tục không nghỉ. Đặc biệt, uống quá nhiều nước làm loãng nồng độ natri trong máu, gây hạ natri máu tái phát, kích thích làm phù nề các tế bào ống thận và suy giảm chức năng lọc cấp tính. Chưa kể, nhiều trường hợp còn có thể dẫn tới ngộ độc nước cấp tính nguy hiểm.

2. Tập luyện quá sức kéo dài

Cũng như uống nước, tập thể dục là tốt, nhưng tập quá sức, nhất là sau tuổi 50 thì lại có thê rpharn tác dụng, gây hại cho thận.

Việc cố gắng hoàn thành 15.000 đến 20.000 bước mỗi ngày bất kể đang mệt mỏi dù với người trẻ tuổi cũng "quá tải", còn ở tuổi trung niên như ông Lý không khác gì một thảm họa. Theo bác sĩ Truong, vận động vượt quá ngưỡng chịu đựng khiến các tế bào cơ bị thiếu máu cục bộ, dẫn đến tiêu cơ vân giải phóng lượng lớn myoglobin vào máu. Chất này làm tắc nghẽn các ống thận giống như xi măng chết làm tắc cống, trực tiếp gây ra suy thận cấp.

3. Chế độ ăn "siêu nhạt", kiêng thịt và muối

Kiểm soát thịt và muối đúng cách thì không chỉ thận mà nhiều cơ quan khác trong cơ thể đều khẻ hơn, nhưng kiêng khem cực đoan thì lại là câu chuyện khác.

Ảnh minh họa

Rất nhiều người giống như ông Lý, lầm tưởng ăn nhạt là cắt bỏ hoàn toàn dầu mỡ, thịt và muối. Trong khi việc thiếu hụt protein kéo dài khiến các tế bào biểu mô ống thận không có nguyên liệu để phục hồi, buộc cơ thể phải tự phân giải cơ bắp để lấy năng lượng, tạo ra lượng chất thải chứa nitơ gấp đôi cho thận bài tiết. Bên cạnh đó, thiếu natri nghiêm trọng còn làm biến đổi áp lực cầu thận, gây tổn thương cấu trúc thận nhanh chẳng kém gì cả thói quen ăn quá mặn.

Ngoài 3 thói quen cực đoan trên, ông Lý còn mắc phải sai lầm tai hại khi phớt lờ các tín hiệu cảnh báo sớm của cơ thể. Thận là cơ quan im lặng, không gây đau đớn ở giai đoạn đầu. Việc thường xuyên thức dậy đi tiểu đêm hơn 2 lần, nước tiểu xuất hiện bọt lâu tan như bọt bia hay mệt mỏi vô cớ đều là những lời kêu cứu đắt giá. Việc chủ quan cho rằng đó là sự mệt mỏi của tuổi già khiến bệnh âm thầm tiến triển sang biến chứng urê huyết muộn, mất đi cơ hội vàng để cứu chữa.

Câu chuyện đau lòng của ông Lý một bài học đắt giá cho mỗi chúng ta về lối sống và chăm sóc sức khỏe. Đừng biến những thói quen tốt thành "sát thủ" bào mòn sức khỏe khi áp dụng sai cách. Hãy thăm khám sức khỏe thường xuyên và khám ngay khi có dấu hiệu bất thường. Đừng chủ quan hay "tự làm bác sĩ", bởi sức khỏe nhiều khi là đường một chiều, khi phát hiện bệnh ở giai đoạn nặng thì hối hận thế nào cũng không còn đường cứu vãn. 

Nguồn và ảnh: Aboluowang, Sohu