Cô Lý (42 tuổi, Trung Quốc) vốn sức khỏe tốt. Gần đây, cô cảm thấy mệt mỏi, chân tay nặng nề nên cho rằng nguyên nhân đến từ áp lực công việc. Không có biểu hiện rõ rệt của bệnh lý nghiêm trọng, cô Lý chọn cách nghỉ ngơi thay vì đi khám.

Tuy nhiên, vào một buổi tối, sau khi tắm và chuẩn bị đi ngủ, cô bất ngờ xuất hiện cơn đau nhói vùng tim, kèm theo tình trạng tê liệt tay chân rồi ngã quỵ. Dù được đưa đi cấp cứu ngay lập tức, các bác sĩ xác định bệnh nhân đã ngừng tim. Kết quả thăm khám sau đó cho thấy nguyên nhân là hạ kali máu nghiêm trọng. 

Các bác sĩ nhận định, nếu được kiểm tra và phát hiện sớm, tình huống đáng tiếc này hoàn toàn có thể tránh được. Trong khi đó, chồng cô Lý vẫn ngỡ ngàng trước kết quả này vì trước đó chỉ thấy vợ có biểu hiện “hơi mệt”.

Ảnh minh họa

Kali là một chất điện giải thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của tim, cơ và hệ thần kinh. Nồng độ kali bình thường trong máu dao động từ 3,5-5,5 mmol/L; khi giảm dưới ngưỡng này, cơ thể rơi vào trạng thái hạ kali máu.

Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trước hết, việc không bổ sung đủ kali trong chế độ ăn hàng ngày, trong khi cơ thể vẫn liên tục đào thải qua thận, có thể khiến nồng độ kali giảm dần. Bên cạnh đó, kali trong máu cũng có thể bị dịch chuyển vào bên trong tế bào do các rối loạn chuyển hóa, chẳng hạn như nhiễm kiềm hoặc khi sử dụng insulin liều cao. Ngoài ra, cơ thể mất kali quá mức qua mồ hôi, nước tiểu hoặc đường tiêu hóa, điển hình như khi bị tiêu chảy hoặc nôn kéo dài cũng là nguyên nhân phổ biến.

Một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn, bao gồm những người thường xuyên đổ mồ hôi nhiều mà không bù điện giải đầy đủ, người gặp vấn đề tiêu hóa kéo dài, người cao tuổi ăn uống kém, cũng như bệnh nhân tăng huyết áp hoặc tiểu đường do đặc điểm chuyển hóa và bài tiết của cơ thể.

Triệu chứng phổ biến của tình trạng hạ kali máu

Hạ kali máu thường khởi phát âm thầm và dễ bị nhầm lẫn với trạng thái suy nhược thông thường. Tuy nhiên, khi nồng độ kali giảm sâu, cơ thể có thể xuất hiện hàng loạt biểu hiện đáng lo ngại.

Ảnh minh họa

Người bệnh có thể cảm thấy tim đập bất thường, đánh trống ngực hoặc rối loạn nhịp tim; trong những trường hợp nặng, tình trạng này có thể tiến triển thành các rối loạn nguy hiểm như rung thất hay thậm chí ngừng tim. 

Đồng thời, sự thiếu hụt kali cũng ảnh hưởng đến hoạt động của cơ, gây ra cảm giác yếu cơ, chân tay nặng nề, thậm chí có thể dẫn đến liệt. Không chỉ vậy, hệ hô hấp cũng bị tác động khi cơ hô hấp suy yếu, khiến người bệnh cảm thấy khó thở.

Ở hệ tiêu hóa, nồng độ kali thấp có thể gây ra các triệu chứng như buồn nôn, đầy bụng, chán ăn, đồng thời làm rối loạn nhu động ruột, dẫn đến táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài. Những biểu hiện này có thể xuất hiện đồng thời và tiến triển nhanh chóng nếu không được can thiệp kịp thời.

Làm sao để phát hiện sớm tình trạng hạ kali máu?

Việc phát hiện hạ kali máu không thể chỉ dựa vào cảm giác chủ quan, bởi các triệu chứng thường không đặc hiệu. Để chẩn đoán chính xác, người bệnh cần thực hiện các xét nghiệm y khoa cần thiết.

Thông thường, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu để đo nồng độ kali, kết hợp với xét nghiệm nước tiểu nhằm đánh giá tình trạng bài tiết. Ngoài ra, điện tâm đồ cũng là công cụ quan trọng giúp phát hiện sớm các bất thường về nhịp tim liên quan đến rối loạn điện giải.

Các chuyên gia khuyến cáo rằng, khi xuất hiện tình trạng mệt mỏi kéo dài, yếu cơ hoặc cảm giác tim đập bất thường mà không rõ nguyên nhân, mọi người nên chủ động đi khám sớm thay vì tự xử lý tại nhà.

Trong phòng ngừa và cải thiện hạ kali máu, chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt. Kali được cung cấp chủ yếu thông qua thực phẩm và được hấp thu qua đường tiêu hóa để bù đắp lượng đã mất trong quá trình trao đổi chất.

Ảnh minh họa

Những thực phẩm quen thuộc như chuối, cam, dưa hấu, rau xanh (đặc biệt là rau bina), cà chua hay các loại đậu đều là nguồn cung cấp kali dồi dào. Việc duy trì một chế độ ăn cân đối, đa dạng sẽ giúp ổn định nồng độ kali trong cơ thể một cách tự nhiên.

Ngoài ra, trong những trường hợp cơ thể mất nhiều mồ hôi, chẳng hạn khi vận động cường độ cao hoặc làm việc trong môi trường nóng, việc bổ sung nước điện giải là cần thiết. Chỉ uống nước lọc có thể không đủ để bù lại lượng kali đã mất.

Bên cạnh đó, việc lắng nghe cơ thể, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý và kiểm tra sức khỏe định kỳ là những yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa các biến cố đáng tiếc.

Theo Toutiao