Quen thuộc là thế nhưng thực tế, hầu hết chúng ta đều dùng tủ lạnh theo thói quen, truyền miệng mà ít quan tâm đến đúng sai. Nhà độc chất học Chiêu Danh Uy (Trung Quốc) cho biết mẹ mình qua đời vì ung thư tuyến tuỵ cũng liên quan tới... chiếc tủ lạnh. 

Chiêu Danh Uy kể rằng mẹ ông khi bước sang tuổi 66 thường xuyên sốt cao lên tới 38,5 độ và sụt cân. Sau khi thăm khám đã phát hiện một khối u ác tính khoảng 1cm ở tuyến tuỵ nên bà phải tiến hành phẫu thuật cắt bỏ tuyến tuỵ, túi mật và một phần ruột non. Không ngờ, một năm rưỡi sau, cơn sốt quay trở lại, kiểm tra  cho thấy khối u đã tái phát ở bóng Vater. Mặc dù đã trải qua liệu pháp miễn dịch, xạ trị và hóa trị trong 14 tháng, bà vẫn qua đời.

Nói về nguyên nhân gây bệnh, ông xác nhận những sai lầm khi sử dụng tủ lạnh của mẹ mình trong thời gian dài góp phần rất lớn. Đáng lo là nó rất phổ biến và không ít người "nhắc vẫn không chịu sửa" giống người mẹ quá cố của ông:

1. Đồ khô để hết hạn vẫn sử dụng

Tủ lạnh chỉ làm chậm chứ không thể ngăn thực phẩm hư hỏng (Ảnh minh họa)

Nhà độc học cho biết, nhiều người tưởng rằng có thể giữ tươi ngon mọi thứ chỉ bằng cách cho vào tủ lạnh. Thậm chí có những đồ đóng gói như cà phê bột, ngũ cốc nguyên hạt... cũng được bảo quả trong một năm, thậm chí vài năm mà vẫn tiếp tục sử dụng.

Hầu hết mọi người đều nghĩ rằng việc cho thực phẩm vào tủ lạnh sẽ giúp chúng không bị ẩm mốc. Trên thực tế, thực phẩm bảo quản trong tủ lạnh lâu ngày cũng dễ bị nấm mốc, đặc biệt là trái cây, ngũ cốc. Thực phẩm bị mốc tạo ra aflatoxin, một chất có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho tế bào gan, đặc biệt là dễ gây ung thư.

2. Tích trữ thịt quá lâu trong tủ lạnh

Tuy nhiên trên thực tế, tủ lạnh là môi trưởng ẩm ướt và một số vi khuẩn, nấm mốc vẫn có thể dễ dàng phát triển và gây độc hại cho người dùng. Chiêu Danh Uy cho biết, trước đây mẹ mình thường có thói quen đến siêu thị để mua một lượng thực phẩm lớn để dự trữ trong nhà.

Thông thường có hai loại thịt mua ngoài chợ và siêu thị: Một là thịt đã được cấp đông và hai là thịt tươi mới được giết mổ. Với loại thịt đã được cấp đông, nếu trải qua nhiều đợt xử lý, khử trùng khi mua về tiếp tục bảo quản trong ngăn đông lạnh từ hai đến ba tháng vẫn có thể tiếp tục ăn.

Tuy nhiên, nếu những loại thịt này đã tích trữ quá lâu, khoảng hơn nửa năm thì không nên tiếp tục ăn bởi khi đó thịt sẽ chuyển sang màu nâu và còn có thể sinh ra các chất độc hại cho sức khoẻ.

3. Dùng hộp nhựa và màng bọc thực phẩm kém chất lượng

Nhiều gia đình có thói quen giữ đồ ăn bằng hộp nhựa hoặc quấn một lớp màng bọc thực phẩm trước khi cho vào tủ lạnh. Điều này giúp tủ lạnh không bị ám mùi hay là có nguy cơ nhiễm khuẩn chéo giữa các món ăn với nhau.

Tuy nhiên, không phải loại hộp nào cũng có thể bảo quản trong tủ lạnh. Về cơ bản chỉ có hộp nhựa làm bằng chất liệu polypropylene (PP) số 5 mới có thể sử dụng được, chất liệu này tương đối ổn định. Ngược lại, một số hộp bảo quản kém chất lượng có thể giải phóng các chất có hại, chúng có thể xâm nhập vào thực phẩm và gây ra bệnh ung thư.

Chọn hộp nhựa bảo quản thực phẩm không kỹ có thể gây ung thư, nhất là với thực phẩm nóng hay có tính axit (Ảnh minh họa)

Tất nhiên, điều tương tự cũng xảy ra với màng bọc nhựa. Nói chung, polyetylen là chất liệu có thể được đặt trong tủ lạnh. PVC, tức là màng bọc nhựa polyvinyl clorua, không thể để trong tủ lạnh. Chất dẻo trong đó sẽ kết tủa và có thể thấm từ màng bọc nhựa vào thực phẩm ngay cả ở nhiệt độ bình thường. Sự tích tụ lâu dài có thể dẫn đến nguy cơ ung thư.

Màng bọc thực phẩm và hộp nhựa đều là những trợ thủ đắc lực trong tủ lạnh. Vì vậy, khi mua bạn nên đọc rõ nhãn và hướng dẫn trên bao bì, tốt nhất nên chọn chất liệu PP và PE, những loại này tương đối an toàn.

Những sai lầm khác khi dùng tủ lạnh dễ "nuôi" mầm bệnh, ung thư

Ngoài 3 sai lầm trên, Chiêu Danh Uy liệt kê ra một số sai lầm phổ khác khi dùng tủ lạnh đang "bòn rút" sức khoẻ như:

- Để chung thực phẩm sống và chín: Đây là sai lầm nguy hiểm gây nhiễm chéo vi sinh vật từ thực phẩm tươi sống sang đồ ăn đã chế biến. Vi khuẩn từ thịt, cá sống có thể lan truyền qua bề mặt hoặc dịch tiết, dẫn đến ngộ độc thực phẩm ngay cả khi đồ chín đã được bảo quản trong môi trường lạnh.

- Không đặt đúng vị trí và để quá đầy: Việc xếp đồ chồng chất làm cản trở luồng khí lạnh lưu thông, gây mất cân bằng nhiệt độ; cần phân loại đúng: kệ cửa cho đồ kháng khuẩn mạnh (mứt, đồ chua), ngăn đông cho thịt chín và bơ sữa, ngăn mát cho thực phẩm dễ hâm nóng.

Mỗi thực phẩm lại có "thời hạn" riêng, vị trí riêng khi đặt trong tủ lạnh (Ảnh minh họa)

- Không chú ý thời gian bảo quản: Tủ lạnh chỉ trì hoãn sự hư hỏng nên thực phẩm luôn có hạn dùng nhất định; ví dụ trứng tươi giữ được 30 - 60 ngày, trứng luộc 6 - 7 ngày, thịt cá ngăn mát từ 1 - 2 ngày và ngăn đông tối đa khoảng 90 - 180 ngày.

- Lấy đồ trong tủ ra ăn ngay: Tránh ăn đồ lạnh trực tiếp khi cơ thể đang tiết nhiều mồ hôi hoặc thời tiết nóng để bảo vệ hệ tiêu hóa; đặc biệt thức ăn thừa cần được hâm nóng hoàn toàn trước khi sử dụng nhằm tiêu diệt các loại vi khuẩn nguy hiểm tích tụ.

- Cho thức ăn còn nóng vào tủ lạnh ngay: Nhiệt độ cao từ thực phẩm mới nấu làm tăng nhiệt độ tức thời trong tủ, gây ngưng tụ hơi nước và thúc đẩy nấm mốc phát triển ở các thực phẩm xung quanh; đồng thời khiến máy nén hoạt động quá tải, làm giảm tuổi thọ thiết bị.

- Không thường xuyên vệ sinh tủ lạnh: Mùi khó chịu là dấu hiệu vi khuẩn đang sản sinh khí độc (hydro sulfide, methylamine...) làm tăng tốc độ hư hỏng nguyên liệu tươi; nên lau tủ bằng vải nhúng giấm để khử trùng tự nhiên thay vì dùng chất tẩy rửa hóa học gây hại.

Hãy lau dọn tủ lạnh thường xuyên để tránh nuôi vi khuẩn, mầm bệnh (Ảnh minh họa)

Chuyên gia Chiêu Danh Uy gợi ý 2 mẹo khử mùi tủ lạnh nhanh: Lau sạch bên trong tủ bằng vải nhúng giấm để khử trùng. Hoặc đặt một miếng dứa/gừng nhỏ vào góc tủ để khử mùi hôi. Lưu ý duy trì nhiệt độ ngăn mát khoảng 4 độ C và ngăn đông khoảng âm 18 độ C.

Nguồn và ảnh: Good Morning Heath, China News, The Paper