Mùi tàu, còn được gọi là mùi gai, ngò gai hoặc ngò tây, là loại rau dễ trồng, có khả năng thích nghi với nhiều điều kiện thời tiết. 

Tác dụng của cây mùi tàu

Theo các kết quả nghiên cứu khoa học, lá và rễ cây mùi tàu chứa hàm lượng tinh dầu tương đối cao. Trong khi đó, hạt mùi tàu có nhiều dưỡng chất như canxi, sắt, riboflavin, vitamin A, B1, B2 và C. Loại rau này cũng cung cấp protein, chất béo và tinh bột cho cơ thể.

Theo y học cổ truyền, mùi tàu có công dụng sơ phong, thanh nhiệt, kiện tỳ và hỗ trợ long đờm. Trong y học hiện đại, loại cây này được đề cập với nhiều lợi ích đối với sức khỏe, gồm:

• Hỗ trợ hoạt động tiêu hóa, giảm tình trạng đau bụng và đầy hơi. 
• Hỗ trợ cải thiện một số vấn đề ngoài da như nám, mụn và mẩn ngứa. 
• Góp phần làm giảm cholesterol trong máu. 
• Hỗ trợ giảm các triệu chứng cảm cúm, sốt nhẹ và ho có đờm. 
• Giúp giảm tình trạng sưng mắt. 
• Hỗ trợ quá trình trao đổi chất của cơ thể. 
• Cải thiện các triệu chứng rối loạn tiêu hóa. 
• Giúp khử mùi hôi miệng...

Ngoài những công dụng được nhắc đến trong y học, mùi tàu còn là loại rau gia vị quen thuộc trong bữa ăn của người Việt. Với hương thơm đặc trưng, loại rau này thường được dùng trong các món canh, món xào và nhiều món ăn khác. Phần thân, lá có thể dùng để trang trí hoặc cho trực tiếp vào món ăn. Hạt mùi tàu sau khi thu hoạch được phơi khô, nghiền nhỏ để làm gia vị nêm nếm.

Dù được sử dụng phổ biến và có nhiều công dụng, mùi tàu cũng không nên được dùng quá mức. Việc lạm dụng loại rau này có thể gây tụt huyết áp, tổn thương gan, ảnh hưởng đến hệ hô hấp và sự phát triển của thai nhi.

Hướng dẫn trồng và chăm sóc rau mùi tàu đúng kỹ thuật

Để cây sinh trưởng tốt và cho năng suất cao, người trồng cần chú ý từ khâu chọn giống, chuẩn bị đất đến chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Dưới đây là những kỹ thuật trồng rau mùi tàu có thể tham khảo.

Thời vụ trồng

Mùi tàu có thể sinh trưởng trong nhiều điều kiện thời tiết, trong đó nhiệt độ khoảng 20-30 độ C được xem là phù hợp nhất. Cây có thể trồng quanh năm, tuy nhiên không nên gieo hạt vào thời điểm thời tiết quá lạnh vì sẽ ảnh hưởng đến quá trình phát triển.

Hai thời điểm thích hợp để trồng mùi tàu là mùa Xuân và mùa Thu, thường vào khoảng tháng 2 và tháng 7 dương lịch.

Chuẩn bị giống

Người trồng có thể nhân giống mùi tàu bằng hạt hoặc cây con. Nếu sử dụng hạt, nên mua tại các cửa hàng chuyên bán hạt giống hoặc siêu thị uy tín, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và tỷ lệ nảy mầm trên 95%.

Trước khi gieo đại trà, cần kiểm tra khả năng nảy mầm của hạt để xác định mật độ gieo phù hợp. Trường hợp trồng bằng cây con, nên chọn nguồn giống từ những ruộng cây phát triển khỏe mạnh, không có dấu hiệu bị sâu bệnh.

Chuẩn bị đất trồng

Mùi tàu có thể trồng trên nhiều loại đất khác nhau, ngoại trừ những khu vực đất bị nhiễm phèn hoặc nhiễm mặn ở mức độ cao. Cây phát triển thuận lợi nhất trên nền đất tơi xốp, giàu mùn và chất dinh dưỡng.

Khi làm đất, cần chú ý khả năng thoát nước để tránh tình trạng ngập úng sau mưa lớn. Có thể bố trí luống theo hướng Đông - Tây nhằm hạn chế ánh nắng chiếu trực tiếp vào rau. Kích thước luống tham khảo gồm chiều cao khoảng 25 cm, mặt luống rộng 1 m và rãnh rộng 30 cm. Mực nước trong rãnh nên thấp hơn mặt luống khoảng 10 cm.

Đất cần được cày bừa kỹ, làm nhỏ và tạo độ tơi xốp. Tùy quy mô canh tác, người trồng có thể xử lý đất bằng các loại thuốc phòng trừ dế, mọt, kiến trước khi lên luống.

Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây mùi tàu

Trước khi gieo hạt, nên tiến hành bón lót sau lần làm đất cuối cùng. Sau khi rải phân, tiếp tục xới đất để phân được trộn đều vào nền đất.

Với phương pháp trồng bằng cây con, có thể đặt cây trực tiếp xuống luống đã chuẩn bị. Trong khoảng 10 ngày đầu, nên tưới nước hai lần mỗi ngày để cây nhanh bén rễ và thích nghi với môi trường mới.

Nếu gieo bằng hạt, người trồng có thể rải hạt trực tiếp lên luống mà không cần ngâm ủ trước. Do hạt mùi tàu khá nhỏ, nên trộn cùng cát hoặc đất bột để dễ phân bố đều. Có thể chia hạt thành 2-3 phần và gieo thành nhiều lượt nhằm hạn chế tình trạng hạt tập trung quá dày tại một vị trí.

Độ ẩm đất khi gieo nên duy trì trong khoảng 70-80%, tránh gieo khi đất quá ướt hoặc vào những ngày mưa. Nếu sau khi gieo xuất hiện mưa, cần che phủ luống để hạn chế tác động của nước mưa. Trong điều kiện nắng nóng, có thể phủ thêm rơm rạ nhằm giữ ẩm cho đất.

Mùi tàu là loại cây ưa ẩm nhưng không chịu được tình trạng ngập úng kéo dài. Đất quá ẩm có thể tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển, gây thối rễ và chết cây con. Vì vậy, cần bố trí hệ thống tưới, tiêu hợp lý. Khi trời nắng gắt, có thể tưới 1-2 lần mỗi ngày để duy trì độ ẩm; vào những ngày mưa, cần nhanh chóng thoát nước khỏi ruộng.

Phòng trừ sâu bệnh

Trong quá trình thu hoạch, nếu phát hiện bệnh hại, người trồng thường cắt gần như toàn bộ phần thân và lá, chỉ giữ lại gốc để cây tiếp tục phát triển. Tuy nhiên, cách thu hoạch này cũng có thể tạo điều kiện cho nấm gây thối gốc và vi khuẩn gây bệnh héo xanh xâm nhập. Nếu phát sinh nghiêm trọng, các loại bệnh này có thể khiến cả ruộng mùi tàu bị chết trong thời gian ngắn.

Để phòng ngừa sâu hại, người trồng cần kiểm tra ruộng thường xuyên, đặc biệt trong thời điểm mưa phùn, độ ẩm không khí cao để phát hiện sớm và xử lý kịp thời. Bên cạnh đó, nên tỉa bớt cây để ruộng thông thoáng, hạn chế điều kiện phát sinh sâu bệnh. Việc áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp và tuân thủ tiêu chuẩn VietGAP cũng được khuyến nghị.

Sau khoảng một tháng kể từ khi trồng, rau mùi tàu đã có thể được thu hoạch. Người trồng có thể tỉa lá dần để sử dụng hoặc bán. Các đợt thu hoạch lá tiếp theo thường cách nhau khoảng 25-30 ngày. Nên chọn ngày thời tiết khô ráo để thu hoạch.

(Tổng hợp)