30s vẫn ở nhà thuê: Là lựa chọn hay bất đắc dĩ?

Ở tuổi mà nhiều người bắt đầu tính chuyện mua một căn hộ, trả góp hay tích cóp cho một khoản tiền đặt cọc, vẫn có những người Trung Quốc chọn một hướng khác: không mua nhà.

Không phải ai cũng vì không đủ tiền. Có người từng có khoản tiết kiệm nhưng đã dùng cho những trải nghiệm khác. Có người từng đứng trước cửa một căn hộ, thậm chí đã đặt cọc nhưng đến phút cuối lại bỏ cuộc. Cũng có người đơn giản nhận ra rằng, nếu không bị ràng buộc bởi một căn nhà, họ có thể tự do hơn trong những quyết định quan trọng của cuộc đời.

Những chia sẻ trên Xiaohongshu cho thấy lựa chọn này không nhất thiết đi kèm với một cuộc sống “ở tạm”. Ngược lại, có người đã biến những căn nhà thuê thành nơi thực sự thuộc về mình.

31 tuổi - ở đâu cũng là nhà

Nhị Tự - một blogger trên Xiaohongshu, hiện sống tại Thượng Hải. Bước sang tuổi 31, cô từng làm PM (quản lý sản phẩm) tại một tập đoàn công nghệ lớn, sau đó chuyển hướng sang quản lý thương hiệu văn hóa và hiện làm công việc độc lập. Trên trang cá nhân, cô thường chia sẻ về phong cách sống, du lịch, thời trang, thẩm mỹ không gian sống và những trải nghiệm của một người trẻ lựa chọn sống theo cách riêng. 

Cô cho biết hài lòng với cuộc sống hiện tại, không cố chạy theo mục tiêu mua nhà nữa.

Trong bài viết có tiêu đề “31 tuổi, sau khi không còn cố chấp với chuyện mua nhà, tôi đã sớm được sống cuộc sống mình yêu thích”, Nhị Tự cho biết cô đã có 7 năm sống trong những căn nhà đi thuê. Từng nhiều lần chuyển chỗ ở, từ Bắc Kinh đến Thượng Hải, cô cũng từng trải qua giai đoạn khá ám ảnh với việc phải sở hữu một căn nhà cho riêng mình. Tuy nhiên, sau nhiều năm, suy nghĩ ấy dần thay đổi: thay vì xem mua nhà là một cột mốc nhất định phải đạt được, cô bắt đầu nhìn nó như một trong nhiều lựa chọn của cuộc đời.

Cô nhận ra rằng ngay cả khi không có một cuốn sổ đỏ đứng tên mình, cuộc sống vẫn có thể diễn ra theo cách cô mong muốn. 

Thậm chí, nhìn lại những quyết định quan trọng vài năm trước, cô cho rằng nếu khi ấy đã mua nhà, có lẽ bản thân sẽ khó có thể nhẹ nhàng nghỉ việc ở một tập đoàn công nghệ lớn, chuyển hướng nghề nghiệp và trở thành người làm việc độc lập như hiện tại. Một khoản vay, một căn nhà hay những trách nhiệm đi kèm với việc sở hữu bất động sản có thể đã khiến cô phải cân nhắc nhiều hơn trước những lựa chọn muốn thay đổi cuộc sống.

Vì thế, với cô, câu hỏi “mua nhà hay không mua nhà” không còn đơn thuần là chuyện có đủ tiền hay không, mà liên quan trực tiếp đến kiểu cuộc sống mà mỗi người muốn lựa chọn. Và sau 7 năm ở nhà thuê, cô dường như đã chấp nhận khả năng rằng mình có thể sẽ không mua nhà trong một thời gian rất dài, thậm chí cả đời cũng không nhất thiết phải sở hữu một căn nhà.

Tất nhiên, sống thuê cũng không phải lúc nào cũng thuận tiện. Việc chuyển nhà nhiều lần mang đến không ít phiền toái, từ đóng gói đồ đạc đến làm quen lại với một không gian mới. Nhưng đổi lại, mỗi lần chuyển đến một nơi khác, cô lại có thêm một trải nghiệm về cách sống: từng thong thả đi dạo trong những khu hutong ở phía Nam Bắc Kinh, tận hưởng sự tiện lợi của khu trung tâm Thượng Hải, rồi hiện tại chọn một căn hộ mang hơi hướng retro làm nơi ở.

Cô cũng chưa bao giờ coi những căn nhà thuê ấy chỉ là “chỗ ở tạm thời trong lúc chờ mua nhà”. Mỗi lần chuyển đến một nơi mới, cô và bạn trai lại cùng nhau sắm sửa, trang trí từng chút một, từ những chiếc đĩa, tấm nệm cho đến các món đồ nhỏ trong nhà. Căn phòng vốn trống trải dần trở thành không gian sống có dấu ấn của hai người và hai chú mèo.

Với cô, chỉ cần mình thực sự sống, chăm chút và tạo ra những kỷ niệm ở đó, một căn nhà không nhất thiết phải mang tên mình trên giấy tờ mới có thể được gọi là “nhà”. Và nếu một ngày nào đó lại chuyển đi, điều đó cũng không có nghĩa những gì đã xây dựng ở nơi cũ trở thành vô nghĩa. Đó đơn giản là một phần khác của cuộc sống mà cô đã từng trải qua.

Dùng tiền mua nhà để mua trải nghiệm: Cứ sống và có kỷ niệm trước đã

Một trường hợp khác là Lệ Lệ, sinh năm 1992, hiện là người viết và blogger, đã có khoảng 5 năm sống và làm việc ở nhiều nơi. Câu chuyện của cô bắt đầu từ một điều tưởng như khá “trớ trêu”: không có tiền mua nhà, rồi cuối cùng lại nhận ra đó có thể là một điều may mắn.

Lệ Lệ. 

Trong bài viết “SN 1992, thật may vì không có tiền mua nhà và không phải đi làm”, Lệ Lệ kể rằng sau nhiều năm đi làm, cô từng có một khoản tiết kiệm và dự định dùng để mua nhà. Sau khi nghỉ việc vào năm 2020, trong quãng thời gian chưa tìm được công việc mới, cô bắt đầu có thêm thời gian để suy nghĩ về cuộc sống và những lựa chọn của mình. Cuối cùng, thay vì dành khoản tiền tích cóp cho việc mua nhà, cô quyết định dùng nó cho cuộc sống và những trải nghiệm cá nhân. Cô bắt đầu làm blogger. 

Công việc này hiện tại mang lại cho cô thu nhập trên 20.000 NDT/tháng (khoảng 77,7 triệu đồng), đồng thời cho phép cô sống tự do hơn so với thời còn làm công sở. Từ một người nghỉ việc không có kế hoạch rõ ràng, Lệ Lệ dần tìm được một lối sống mà cô cảm thấy phù hợp với mình.

Nhìn lại, Lệ Lệ cho rằng nếu năm ấy mình dùng khoản tiền tích cóp được để trả tiền đặt cọc mua nhà, cuộc đời có lẽ đã đi theo một hướng rất khác. Thay vì dùng tiền cho những trải nghiệm đã có, cô có thể đã bước vào một khoản vay dài hạn và phải dành nhiều năm tiếp theo để trả nợ.

Tuy nhiên, Lệ Lệ cũng không cho rằng “không mua nhà, không đi làm công sở” là công thức để có một cuộc sống tốt hơn. Cô thừa nhận giai đoạn làm blogger thuận lợi của mình chỉ kéo dài khoảng hai năm, sau đó thu nhập bắt đầu giảm và môi trường chung cũng trở nên khó khăn hơn. Với cô, đó giống như một “chiếc hộp may mắn” mà mình tình cờ mở được, chứ không phải một con đường mà bất kỳ ai cũng có thể sao chép.

 

Hiện tại cô gái này dành thời gian đi chơi, tận hưởng cuộc sống. 

Điều thay đổi lớn nhất sau 11 năm kể từ khi tốt nghiệp đại học có lẽ là cách cô nhìn về cuộc sống. Lệ Lệ nhận ra mình không thích một cuộc đời được sắp đặt sẵn theo những cột mốc quen thuộc: tốt nghiệp, đi làm, tiết kiệm tiền, mua nhà, rồi tiếp tục làm việc để trả khoản vay. Cô thích tự lựa chọn cuộc sống của mình hơn, đồng thời chấp nhận những bất định đi kèm.

Vì vậy, hiện tại cô không còn quá bận tâm đến việc “bao giờ phải mua được nhà”. Nếu một ngày thực sự mua nhà, đó cũng không nhất thiết phải là một căn hộ giữa thành phố lớn. Hình dung của cô về một ngôi nhà lý tưởng lại là một nơi có phong cảnh đẹp ở vùng quê hoặc gần biển.

Còn trước mắt, điều cô mong muốn khá đơn giản: sống khỏe mạnh, đi dạo quanh nơi mình sống và cảm thấy vui vẻ mỗi ngày. Với cách nhìn ấy, việc chưa mua nhà ở tuổi ngoài 30 không còn được xem là một dấu hiệu của việc “chưa ổn định”. Nó có thể đơn giản là cô chưa muốn dùng tiền và cuộc đời của mình cho mục tiêu sở hữu một căn nhà - và cũng không loại trừ khả năng cô sẽ tiếp tục sống như vậy trong một thời gian rất dài.

33 tuổi - có khả năng mua nhà nhưng vẫn chọn ở thuê

Câu chuyện của Đao Tử, sinh năm 1991, lại có những quyết định khác về chuyện mua nhà. Hiện vẫn làm trong ngành Internet, từng làm việc tại ByteDance, Weibo, OPPO và NetEase, nhưng ở tuổi 33, anh vẫn sống trong một căn nhà thuê tại Thâm Quyến.

Anh chàng này làm việc trong ngành Internet. 

Năm trước, Đao Tử từng dành nhiều thời gian tìm mua nhà, thậm chí đã đặt cọc và gần như hoàn tất việc chọn căn. Đến ngày chính thức chọn căn, người mua được xếp theo số thứ tự và lần lượt vào lượt để chọn căn mình muốn trong số những căn còn lại. Đao Tử khi ấy ngồi trong xe, chờ số thứ tự của mình tiến dần đến lượt. Khi đến lượt, anh chỉ còn 60 giây để quyết định chọn căn nào. Thế nhưng thay vì chọn một căn và hoàn tất giao dịch, Đao Tử lại để hết thời gian mà không đưa ra lựa chọn. Nói cách khác, sau một thời gian dài cân nhắc mua nhà, anh đã chủ động bỏ qua chính cơ hội mua căn hộ mà mình từng chuẩn bị từ trước.

Đây không phải một sự cố hay vì anh không tìm được căn nhà phù hợp. Đao Tử đơn giản là quyết định không mua nữa. Sau khoảng thời gian cân nhắc chuyện sở hữu một căn nhà, anh muốn thử xem liệu mình có thể sống theo một cách khác hay không - thay vì mua nhà, gắn mình với một khoản tài chính dài hạn và đi theo con đường mà nhiều người xem là “ổn định” ở tuổi 30.

Sau quyết định đó, anh tiếp tục thuê nhà tại Thâm Quyến. Căn mới rộng hơn, yên tĩnh hơn và không quá xa công ty. Sống ở đây hơn một năm, anh dần biến nó thành không gian của riêng mình: bàn ăn thành góc pha cà phê, khu vực ăn uống thành bàn làm việc, còn phòng khách là nơi anh nằm xem bóng đá, xem hài vào cuối tuần.

Nhìn vào cách Đao Tử sống, căn nhà thuê chẳng khác gì một tổ ấm thực sự. Chỉ khác ở chỗ, nó không đứng tên anh.

 

Đến giờ, anh vẫn không biết mình có hối hận về 60 giây đã bỏ qua hôm ấy hay không. Nhưng anh cho rằng mình muốn thử một kiểu lựa chọn khác trong cuộc sống: không nhất thiết phải mua nhà chỉ vì đã đến tuổi được cho là nên mua nhà. Với anh, sống nhẹ hơn, linh hoạt hơn, dù đôi khi bị nhìn là thiếu ổn định, cũng có thể là một cách sống đáng thử.

Từ “không mua nổi nhà” đến “không nhất thiết phải mua nhà lúc này”: Quan niệm về nhà ở đang thay đổi?

Ba câu chuyện trên tất nhiên không thể đại diện cho toàn bộ người trẻ Trung Quốc. Nhưng đặt cạnh những thay đổi đang diễn ra trên thị trường, chúng cho thấy một điều đáng chú ý: thuê nhà đang dần được nhìn nhận như một lựa chọn sống lâu dài, thay vì chỉ là khoảng thời gian “ở tạm” trước khi đủ tiền mua nhà.

Một trong những dấu hiệu rõ nhất nằm ở chính độ tuổi của người thuê.

Theo “Sách trắng Phát triển thị trường nhà thuê dài hạn tại các đô thị Trung Quốc 2025”, được thực hiện với sự tham gia của Trung tâm Nghiên cứu Bất động sản Đại học Thanh Hoa, Viện Nghiên cứu Ziroom và Viện Nghiên cứu Công nghiệp Văn hóa Xinhua, tại 40 thành phố trọng điểm, nhóm người thuê trên 35 tuổi đã chiếm hơn 35%, tăng 4,9 điểm phần trăm so với năm 2021. Báo cáo cũng cho biết hơn một nửa người thuê được khảo sát chấp nhận thuê nhà từ 5 năm trở lên, gần 20% chấp nhận thuê trên 10 năm.

Điều này có nghĩa, người thuê nhà ở Trung Quốc hiện không chỉ là những sinh viên mới ra trường hoặc người trẻ đang “chờ đủ tiền mua nhà”. Một bộ phận người trưởng thành, thậm chí đã bước qua tuổi 30-35, cũng đang xem việc thuê nhà như một phương án có thể duy trì trong nhiều năm.

Với nhiều người, mua nhà - xe luôn là mục tiêu hướng tới trong 10 năm cuộc sống kể từ khi ra trường và đi làm. 

Đáng chú ý hơn, nhu cầu của nhóm này cũng khác trước. Họ không đơn thuần tìm một nơi để ngủ và chờ ngày chuyển đi. Sách trắng trên cho thấy người thuê ngày càng quan tâm đến môi trường sống, chất lượng căn hộ và giao thông; hơn 40% người được khảo sát sẵn sàng chi thêm cho chất lượng hoàn thiện tốt hơn.

Nói cách khác, “ở thuê” không nhất thiết đồng nghĩa với “sống tạm”.

Một căn nhà thuê có thể được trang trí, sắp xếp và sử dụng giống hệt một căn nhà thuộc sở hữu cá nhân. Câu chuyện của Đao Tử là một ví dụ khá rõ: anh đặt máy pha cà phê trên bàn ăn, biến một khu vực trong nhà thành góc làm việc và sống ở đó hơn một năm. Với Nhị Tự, căn nhà thuê lại trở thành tổ ấm của hai người và hai chú mèo.

Vì sao thuê nhà lại trở thành một lựa chọn đáng cân nhắc?

Khi công việc và cơ hội vẫn tập trung mạnh ở các đô thị, nhưng việc sở hữu nhà đòi hỏi một khoản tiền lớn và thường kéo theo cam kết tài chính dài hạn, thuê nhà trở thành lựa chọn thực tế với một bộ phận người dân.

Nhưng tiền bạc không phải lý do duy nhất.

Tính linh hoạt cũng là thứ khiến một số người 30s không còn quá vội mua nhà. Nếu công việc thay đổi, họ có thể chuyển từ Thượng Hải sang Thâm Quyến, Bắc Kinh hay một thành phố khác mà không phải cân nhắc việc bán nhà hoặc tiếp tục gánh một khoản vay dài hạn.

Điều này đặc biệt phù hợp với những người có công việc linh hoạt hoặc chưa xác định muốn sống lâu dài ở một thành phố. Nhìn lại ba nhân vật trong bài, cả ba đều ít nhiều coi trọng sự tự do này: Nhị Tự muốn có không gian để thay đổi nghề nghiệp, Lệ Lệ dùng khoản tiền từng định mua nhà cho trải nghiệm và sau đó trở thành blogger, còn Đao Tử chủ động bỏ qua cơ hội mua nhà để thử một cách sống khác.

Vì thế, câu chuyện có lẽ không đơn giản là “người trẻ Trung Quốc không muốn mua nhà nữa”. Đúng hơn, với một bộ phận người thuê, thứ tự ưu tiên đang thay đổi: mua nhà không còn nhất thiết phải là việc cần hoàn thành ngay khi bước vào tuổi 30.

Nhưng “cả đời thuê nhà” cũng không phải một câu chuyện toàn màu hồng

Dù vậy, sẽ hơi vội nếu nhìn những căn nhà thuê được decor đẹp trên Xiaohongshu rồi kết luận rằng thuê nhà luôn nhẹ nhàng hơn mua nhà.

Sống thuê đồng nghĩa với việc người ở không sở hữu tài sản đó. Họ vẫn có thể phải chuyển nhà khi hợp đồng kết thúc, đối mặt với thay đổi về giá thuê hoặc phụ thuộc vào chủ nhà và đơn vị vận hành. Chất lượng nhà ở và dịch vụ giữa các nguồn cung cũng không đồng đều.

Chính vì thị trường thuê ngày càng có nhiều người muốn ở lâu dài, Trung Quốc cũng đang tăng cường quản lý lĩnh vực này. Quy định về thuê nhà ở được Quốc vụ viện Trung Quốc ban hành năm 2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 15/9/2025. Quy định đặt mục tiêu điều chỉnh hoạt động cho thuê, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, đồng thời thúc đẩy một hệ thống nhà ở theo hướng “thuê và mua cùng được coi trọng”.

Ở phía thị trường, nhóm người thuê trưởng thành cũng đang kéo theo nhu cầu mới. Sách trắng năm 2025 ghi nhận xu hướng người trên 35 tuổi quay lại thị trường thuê nhà, kéo theo nhu cầu thuê nguyên căn, căn hộ nhiều phòng và chất lượng sống tốt hơn.

 

Vậy nên, câu chuyện của những người 30+ vẫn sống trong phòng thuê thực chất không chỉ là câu chuyện “không đủ tiền mua nhà”.

Có người chưa đủ tiền. Có người từng đủ tiền nhưng chọn dùng cho những mục tiêu khác. Có người từng đứng ngay trước cơ hội mua nhà rồi quyết định quay đầu. Và cũng có người đơn giản nhận ra rằng, ở thời điểm hiện tại, họ chưa muốn đánh đổi sự linh hoạt của mình để lấy một tài sản cố định.

Sở hữu nhà vẫn có thể là mục tiêu quan trọng với rất nhiều người, bởi nó đem lại sự ổn định và một tài sản lâu dài. Nhưng với một bộ phận khác, thuê nhà có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu hiện tại, đặc biệt khi công việc, nơi sống và những ưu tiên trong cuộc đời vẫn còn thay đổi.

Ba nhân vật trong câu chuyện này, vì thế, đang đưa ra ba cách trả lời khác nhau cho cùng một câu hỏi:

Với họ, ít nhất ở thời điểm này, câu trả lời là có.

Bởi một căn nhà đôi khi không chỉ được tạo nên bằng giấy tờ sở hữu. Nó còn là chiếc bàn làm việc đã ngồi mỗi tối, góc cà phê quen thuộc, chiếc sofa có dấu vết của những ngày cuối tuần, những món đồ được mua dần qua năm tháng - và cảm giác rằng mình thực sự đang sống ở đây, chứ không phải chỉ đang chờ đến ngày được chuyển vào một căn nhà “của mình”.

Nguồn: Xiaohongshu.