Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam có khoảng 19,5% dân số (tương đương 20 triệu người) đang sống chung với thừa cân – béo phì (BMI >= 25 kg/m2)1. Đáng chú ý, tỷ lệ thừa cân – béo phì ở Việt Nam đang tăng khoảng 38%, thuộc mức cao nhất trong khu vực Đông Nam Á. 

Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia (NIN), tỷ lệ thừa cân và béo phì của trẻ em trong độ tuổi đi học từ 5-19 tuổi đã tăng từ 8,5% năm 2010 lên 19% năm 2020, trong đó tỷ lệ béo phì ở khu vực thành thị đạt 26,8%, cao hơn đáng kể so với 18,3% tại khu vực nông thôn. Một điều đáng lo ngại là tỷ lệ béo phì ở thanh thiếu niên tại Thành phố Hồ Chí Minh đã vượt mốc 50% và ở Hà Nội là trên 41%2. 

Béo phì là một trong những yếu tố nguy cơ chính dẫn đến các bệnh mạn tính nghiêm trọng, bao gồm đái tháo đường típ 2, tim mạch, đột quỵ, chứng ngưng thở khi ngủ, thoái hóa khớp và hội chứng buồng trứng đa nang. 

Novo Nordisk thúc đẩy hành động để thay đổi bệnh béo phì tại Việt Nam

PGS.TS.BS Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết - Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh cho biết: “Béo phì là một bệnh lý mạn tính phức tạp liên quan đến rối loạn chuyển hóa, không đơn thuần chỉ là vấn đề lối sống hay thẩm mỹ. Nếu BMI cao hơn 25 kg/m2, chúng ta cần chủ động tư vấn với chuyên viên y tế để có phương án quản lý cân nặng và sức khỏe một cách khoa học, an toàn và hạn chế những biến chứng”.

Theo một báo cáo vừa được công ty nghiên cứu thị trường Decision Lab công bố, trong hơn 1.000 người Việt Nam tham gia khảo sát, 83% cho biết họ nhận thức được béo phì là một bệnh lý có nguy cơ kéo theo nhiều bệnh mạn tính. Tuy nhiên, việc can thiệp sớm vẫn còn hạn chế do lối sống ít vận động đã trở nên phổ biến, hệ quả sức khỏe của béo phì thường diễn ra chậm và các quan niệm sai lầm còn ăn sâu trong văn hóa. 

“Ngoài gánh nặng về sức khỏe và tài chính, người thừa cân – béo phì còn chịu những áp lực và tổn thương về mặt tinh thần từ chính sự kỳ thị của những người xung quanh và cả tâm lý tự trách bản thân. Vì thế, chúng ta cần có cái nhìn thông cảm, bao dung hơn với những người thừa cân – béo phì, để họ giảm bớt sự tự ti, có thêm động lực trong việc quản lý cân nặng và sức khỏe của mình.”, ThS. Phạm Thị Minh Châu, Bộ môn Tâm thần - Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh chia sẻ. 

ThS. Phạm Thị Minh Châu, Bộ môn Tâm thần - Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh

Theo nghiên cứu Action Việt Nam, những người thừa cân hoặc béo phì đang phải đối mặt với sự kỳ thị rất lớn từ xã hội. 79% người béo phì gặp những trở ngại liên quan đến công việc cần ngoại hình, 62% người béo phì có xu hướng bị trêu chọc hoặc phân biệt, 54% người béo phì bị cho rằng, họ béo phì là do họ lười biếng. Trong khi đó, người thừa cân béo phì thường mất 2-5 năm loay hoay tự tìm cách quản lý cân nặng và sức khỏe trước khi tìm đến bác sĩ, chuyên viên y tế.

Trước đó, World Obesity Atlas 2023 dự báo chi phí y tế trực tiếp liên quan tới béo phì tại Việt Nam năm 2035 chạm ngưỡng 1,269 tỷ USD, tăng 3.4 lần so với con số đã sử dụng trong năm 2020 (372 triệu USD). Báo cáo này cũng ước tính gánh nặng với toàn bộ nền kinh tế mà béo phì gây ra có thể cán mốc 16,282 tỷ USD, chiếm 2% tổng giá trị GDP (tổng sản phẩm quốc nội) của Việt Nam trong năm 2035. 

PGS.TS.BS Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết - Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh

Những biện pháp được triển khai nhằm phòng ngừa và điều trị béo phì sẽ mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta. Đó là lý do vì sao có tới 20 triệu lý do để hành động vì 20 triệu người đang đối mặt với bệnh béo phì tại Việt Nam - hưởng ứng Ngày Thế giới nâng cao nhận thức về bệnh béo phì. 

Mỗi chúng ta đều có vai trò trong việc xây dựng một thế giới nơi béo phì được thấu hiểu thay vì bị kỳ thị – một thế giới ưu tiên phòng ngừa, hỗ trợ người sống chung với béo phì, lắng nghe tiếng nói của họ và tạo điều kiện để họ tiếp cận các dịch vụ chăm sóc y tế khoa học, hướng đến một cuộc sống khỏe mạnh hơn. 

Hưởng ứng Ngày Thế giới nâng cao nhận thức về bệnh béo phì, Công ty TNHH Novo Nordisk Việt Nam phối hợp cùng các đối tác công - tư triển khai nhiều hoạt động nhằm nâng cao nhận thức về bệnh béo phì, đồng thời khuyến khích thực hành lối sống lành mạnh để phòng ngừa, đẩy lùi bệnh béo phì tại Việt Nam. 

Ông Erik Wiebols, Tổng giám đốc Novo Nordisk Việt Nam

Các hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới nâng cao nhận thức về bệnh béo phì bao gồm: Chiến dịch truyền thông được thực hiện cùng Tổng Hội Y học Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức về bệnh béo phì; Hoạt động tìm hiểu, tầm soát béo phì, đo và phân tích chỉ số cơ thể bằng máy InBody, kết hợp các hoạt động thể chất dành cho cộng đồng; Livestream chủ đề “8 tỷ lý do để hành động chống béo phì. Lý do của bạn là gì?”, hợp tác giữa Cục Quản lý Khám, chữa bệnh – Bộ Y tế, Đại sứ quán Đan Mạch và Công ty Novo Nordisk Việt Nam nhằm tăng cường giáo dục về các bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường và béo phì. Tọa đàm trực tuyến, giải thể thao online “4 Moves to Beat Obesity”.

Trong đó, Ngày Thế giới nâng cao nhận thức về bệnh béo phì 2026, diễn ra vào ngày 4/3, là sáng kiến toàn cầu do Liên đoàn Béo phì Thế giới (World Obesity Federation) khởi xướng nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động về bệnh béo phì.

Ông Erik Wiebols, Tổng giám đốc Novo Nordisk Việt Nam, khẳng định hợp tác công – tư là chìa khóa nâng cao hiệu quả quản lý bệnh mạn tính, đồng thời cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong hành trình đẩy lùi béo phì, hướng đến cộng đồng khỏe mạnh hơn.