Mới đây, mạng xã hội Việt lan truyền đoạn video ghi lại cảnh hai học sinh tiểu học ngồi tại một quán trà sữa, chăm chú theo dõi nội dung người lớn trên màn hình điện thoại. Phải sau một thời gian ngắn, các em mới phát hiện bản thân đang bị quay lại. Người đăng tải clip cho biết, chị "sốc" khi học sinh mới lớp 4, lớp 5, còn đeo khăn quàng đỏ đã tiếp xúc với những nội dung này.

Tuy nhiên, sự việc thực tế xảy ra tại Trung Quốc. Thế nhưng nó cũng nhanh chóng châm ngòi cho những tranh luận gay gắt. Vụ việc phản ánh thực trạng đáng báo động về độ tuổi tiếp xúc với Internet, khả năng tự lọc thông tin của trẻ em cũng như trách nhiệm định hướng từ gia đình và nhà trường.

Ảnh cắt từ clip 

Sự tò mò của trẻ và bài toán định hướng từ người lớn

Ở lứa tuổi tiểu học, tâm lý tò mò về thế giới xung quanh là điều khó tránh khỏi. Khi được tiếp xúc sớm với thiết bị thông minh và mạng xã hội, trẻ có xu hướng tự khám phá những chủ đề chưa từng được giải thích. Việc truy cập các nội dung nhạy cảm thường bắt nguồn từ sự hiếu kỳ bộc phát thay vì nhận thức đầy đủ về bản chất của thông tin.

Thực tế cho thấy, Internet mang lại nhiều giá trị học tập và giải trí, nhưng đồng thời tiềm ẩn vô số rủi ro đối với lứa tuổi chưa đủ khả năng phân tích và tự bảo vệ. Nếu thiếu sự đồng hành của người lớn, trẻ dễ dàng tiếp nhận thông tin một cách thụ động và lệch lạc.

Bên cạnh đó, khoảng trống trong giáo dục giới tính cũng là nguyên nhân dẫn đến thực trạng này. Khi phát sinh những thắc mắc về cơ thể hay các mối quan hệ, nếu không nhận được sự giải thích rõ ràng và phù hợp từ cha mẹ, trẻ sẽ chủ động tìm kiếm câu trả lời từ các nguồn thông tin trôi nổi, thiếu kiểm chứng trên không gian mạng.

Thay vì áp dụng các biện pháp xử phạt hoặc trách mắng gay gắt, cha mẹ cần giữ bình tĩnh để tìm hiểu nguồn gốc tiếp cận thông tin của con. Việc chủ động trao đổi về giới hạn cá nhân, quyền riêng tư và an toàn mạng thông qua ngôn ngữ phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp trẻ nâng cao nhận thức và tự bảo vệ bản thân.

Đồng thời, nhà trường đóng vai trò then chốt trong việc tích hợp giáo dục giới tính và kỹ năng sử dụng Internet an toàn vào chương trình học từ sớm, giúp học sinh nhận diện các nội dung độc hại và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ người lớn khi cần thiết.

Trách nhiệm bảo vệ hình ảnh trẻ em trên không gian mạng

Bên cạnh hành vi của hai học sinh, phương thức chia sẻ clip của người đăng tải cũng gặp phải nhiều phản ứng gay gắt. Nhiều ý kiến khẳng định, ngay cả khi mục đích đăng tải là nhằm cảnh báo phụ huynh, việc không làm mờ khuôn mặt và các dấu hiệu nhận diện của trẻ là một sự thiếu sót nghiêm trọng.

Việc công khai danh tính của trẻ em trong các tình huống nhạy cảm trên mạng xã hội có thể biến các em thành nạn nhân của những hành vi miệt thị, công kích trực tuyến. Trẻ em chưa có đủ năng lực hành vi và sự phát triển tâm lý hoàn thiện để chịu đựng áp lực từ dư luận xã hội đối với một lỗi sai xuất phát từ sự tò mò lứa tuổi.

Trong các tình huống tương tự, ứng xử chuẩn mực của người trưởng thành là trực tiếp nhắc nhở nhẹ nhàng, liên hệ với người giám hộ hoặc cơ quan chức năng thay vì quay phim và phát tán hình ảnh nhận diện của trẻ lên mạng xã hội.

Sự việc trên là lời nhắc nhở đối với các gia đình trong thời đại số: Khi ranh giới tiếp cận thông tin ngày càng thu hẹp, việc trang bị kỹ năng số và tinh thần đồng hành cùng trẻ chính là giải pháp bền vững nhất để bảo vệ thế hệ tương lai trước những tác động tiêu cực từ Internet.