Các nhà khoa học thuộc Đại học Hóa học và Công nghệ (UCT) ở Praha mới đây đã phân tích 33 mẫu đĩa, bát, cốc và bộ đồ ăn làm từ tre và các vật liệu sinh học khác, được thu thập tại Anh, Trung Quốc và CH Séc. Kết quả cho thấy 32% sản phẩm xuất hiện melamine, một chất gây ô nhiễm đáng lo ngại nhất, với một số mẫu vượt mức giới hạn do Liên minh châu Âu (EU) quy định.

Ngoài melamine, nhóm nghiên cứu còn phát hiện dư lượng thuốc trừ sâu và một số chất chuyển hóa thứ cấp từ thực vật. Sáu sản phẩm tre bị xác định là không đáp ứng yêu cầu an toàn vì vượt chuẩn melamine.

Giáo sư Jana Hajslova, chuyên gia phân tích thực phẩm và dinh dưỡng của UCT, cho biết kết quả này là lời cảnh báo quan trọng đối với người tiêu dùng: “Nhiều người chọn đồ ăn uống sinh học vì tin rằng đó là lựa chọn an toàn hơn. Tuy nhiên, nhãn mác ‘tự nhiên’ đôi khi có thể gây hiểu nhầm”.

Theo bà Hajslova, nhiều sản phẩm tre thực chất là đồ nhựa làm từ polymer melamine-formaldehyde, được trộn thêm bột tre. Sự kết hợp này có thể làm polymer phân hủy nhanh hơn, khiến các chất độc hại như melamine dễ thấm vào thực phẩm, nhất là khi đựng đồ nóng hoặc có tính axit.

Đáng chú ý, nhiều sản phẩm loại này được thiết kế hướng tới trẻ em, thường có màu sắc sặc sỡ và được quảng cáo là “phân hủy sinh học”, “tự nhiên” hay “100% tre”, dù sợi tre không phải vật liệu duy nhất được sử dụng.

Thử nghiệm thêm cho thấy melamine có thể di chuyển vào đồ uống như trà chanh nóng hoặc nước cam ở nồng độ thấp, cho thấy nguy cơ tiếp xúc hóa chất trực tiếp qua đường ăn uống. Trong khi đó, việc sàng lọc 443 loại thuốc trừ sâu ghi nhận lượng dư cao nhất ở các sản phẩm làm từ ngũ cốc, còn các sản phẩm tre chủ yếu phát hiện chất khử trùng.

Nghiên cứu này đã gióng lên hồi chuông kêu gọi cơ quan quản lý tăng cường kiểm soát thị trường nhằm ngăn chặn các sản phẩm không an toàn hoặc quảng cáo sai sự thật. EU đã cấm sử dụng tre làm chất phụ gia trong đồ dùng ăn uống bằng nhựa từ năm 2021, song kết quả nghiên cứu cho thấy mặt hàng này vẫn đang được bán rộng rãi.