Vùng tối bất thường trên Google Earth hé lộ hố sụt khổng lồ

Theo Báo Tin tức và Dân tộc (TTXVN), ngày 22/10/2026, ông Lê Lưu Dũng, Giám đốc Công ty TNHH Jungle Boss, cho biết đoàn chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ phối hợp với doanh nghiệp và Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng vừa công bố kết quả khảo sát một hố sụt tự nhiên có quy mô lớn tại khu vực Chà Nòi - Khe Gát, tỉnh Quảng Trị.

Điều đáng chú ý là manh mối dẫn đến phát hiện này không bắt nguồn từ một chuyến thám hiểm thực địa mà xuất hiện trên ứng dụng Google Earth.

Theo thông tin từ Jungle Boss, ông Kevin Ditamore, chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ, đã nhận thấy một vùng tối bất thường khi quan sát hình ảnh vệ tinh của khu vực rừng núi đá vôi.

Vùng tối nằm giữa địa hình hiểm trở, được bao phủ bởi những cánh rừng nguyên sinh rộng lớn. Dấu hiệu khác lạ khiến chuyên gia nghi ngờ nơi đây có thể tồn tại một cấu trúc địa chất chưa được khảo sát kỹ lưỡng.

Từ phát hiện ban đầu, nhóm nghiên cứu tiến hành ba đợt khảo sát bằng thiết bị bay không người lái để xác định vị trí chính xác. Kết quả cho thấy giữa những dãy núi đá vôi thực sự tồn tại một hố sụt tự nhiên có kích thước đáng kể.

Tuy nhiên, xác định được vị trí từ trên cao mới chỉ là bước đầu. Việc tiếp cận trực tiếp khu vực này đặt ra nhiều thách thức đối với đoàn thám hiểm.

Ngày 27/4/2025, một đoàn tiền trạm gồm 10 thành viên, trong đó có hai kiểm lâm địa phương, bắt đầu hành trình tìm đường đến hố sụt.

Các thành viên phải băng qua những khu rừng rậm rạp, vượt địa hình đá vôi sắc nhọn trong điều kiện nguồn nước khan hiếm. Sau ba ngày di chuyển, đoàn mới tiếp cận được khu vực vành miệng hố nhưng buộc phải kết thúc hành trình do điều kiện thực địa quá khó khăn.

Phải đến cuối tháng 7/2025, một cuộc khảo sát chuyên sâu mới được triển khai.

Từ ngày 23 đến 29/7, đoàn gồm 24 thành viên là chuyên gia hang động, nhân viên kỹ thuật Jungle Boss và lực lượng kiểm lâm tiếp tục hành trình. Để đến nơi, họ phải vượt hơn 20km đường rừng, băng qua nhiều dãy núi đá vôi hiểm trở.

Khi tiếp cận miệng hố, đoàn sử dụng hệ thống dây an toàn và thiết bị leo dây chuyên dụng để xuống phía dưới, tiến hành đo đạc, khảo sát cấu trúc địa chất cũng như hệ sinh thái bên trong.

Cảnh tượng bất ngờ dưới đáy hố sụt sâu 120m

Kết quả khảo sát cho thấy hố sụt có miệng hình bầu dục với kích thước khoảng 190 x 140m. Đặc biệt, không gian bên trong không thu hẹp mà mở rộng dần về phía đáy, tạo thành cấu trúc tương tự chiếc bát úp ngược.

Phần không gian phía dưới có chiều dài khoảng 250m, chiều ngang 200m và độ sâu khoảng 120m.

Tuy nhiên, điều khiến khu vực này trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở kích thước khổng lồ.

Theo Báo Xây dựng, bên dưới hố sụt tồn tại một hệ sinh thái rừng nguyên sinh phát triển xanh tốt, với nhiều cây cổ thụ có kích thước lớn.

Giữa những vách đá dựng đứng và các khối đá vôi sạt lở, cây cối vẫn phát triển, tạo nên một không gian xanh nằm sâu dưới mặt đất.

Đáng chú ý hơn, đoàn khảo sát còn ghi nhận lượng lớn vỏ sò, vỏ ốc tích tụ thành từng đống gần các vách đá, cùng nhiều bộ xương khỉ.

Theo VnExpress, các thành viên còn nghe thấy tiếng khỉ vang lên giữa những tán cây, cho thấy động vật hoang dã vẫn hiện diện trong khu vực.

Những dấu tích này đặt ra nhiều câu hỏi về quá trình hình thành hố sụt, sự tích tụ vật chất cũng như điều kiện sinh sống của các loài động vật bên trong. Tuy nhiên, hiện chưa có kết luận khoa học cụ thể về nguồn gốc của toàn bộ số vỏ sò, vỏ ốc và xương động vật được phát hiện.

Không dừng lại ở việc khảo sát hệ sinh thái, các chuyên gia còn tìm kiếm dấu hiệu liên kết giữa hố sụt và hệ thống hang động ngầm.

Trong quá trình kiểm tra, đoàn phát hiện một khe nứt cao khoảng 5m, ăn sâu từ 12-15m vào vách đá. Tuy nhiên, tại vị trí này không ghi nhận luồng khí lưu thông.

Một số khu vực dưới chân vách đá và những vị trí có dấu hiệu dòng chảy đã bị đất đá từ các đợt sạt lở trước đây vùi lấp. Do đó, đoàn chưa xác định được liệu hố sụt có lối thông trực tiếp với hệ thống hang động khác hay không.

Theo chuyên gia Kevin Ditamore, nước có thể thoát xuống bên dưới thông qua nhiều khe nứt nhỏ trong nền đá vôi thay vì tập trung vào một cửa hang lớn.

Phát hiện mới giữa Di sản thiên nhiên thế giới

Hố sụt vừa được công bố nằm trong Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị, khu vực nổi tiếng với cảnh quan núi đá vôi và hệ thống hang động tự nhiên đặc sắc.

Theo VnExpress, Phong Nha - Kẻ Bàng đã ghi nhận khoảng 5 hố sụt lớn, trong đó có hố Kong. Hố sụt tại Chà Nòi - Khe Gát có kích thước và độ sâu nhỏ hơn hố Kong nhưng vẫn được đánh giá là một phát hiện đáng chú ý.

Về mặt địa chất, những hố sụt dạng này thường hình thành khi nước bào mòn đá vôi trong thời gian dài, tạo nên các khoảng rỗng bên dưới. Khi phần đá phía trên không còn đủ khả năng nâng đỡ, hiện tượng sụp đổ có thể xảy ra và hình thành hố sụt.

Tuy nhiên, quá trình hình thành cụ thể của hố sụt Chà Nòi - Khe Gát vẫn cần thêm dữ liệu nghiên cứu.

Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới năm 2003 và mở rộng phạm vi di sản vào năm 2015. Nơi đây sở hữu nhiều hang động nổi tiếng như Sơn Đoòng, hang Én và Pygmy.

Việc phát hiện thêm một hố sụt quy mô lớn với hệ sinh thái nguyên sinh bên trong tiếp tục cho thấy giá trị địa chất, địa mạo và đa dạng sinh học của khu vực.

Các kết quả khảo sát bước đầu đã cung cấp thêm dữ liệu phục vụ nghiên cứu khoa học và bảo tồn thiên nhiên. Đồng thời, phát hiện này cũng cho thấy giữa những cánh rừng đá vôi hiểm trở của Việt Nam vẫn còn nhiều cấu trúc tự nhiên cần được tiếp tục tìm hiểu, khảo sát và bảo vệ.

Theo Báo Tin tức và Dân tộc, VnExpress, Báo Xây dựng