Phát hiện này thách thức nhận thức lâu nay cho rằng sinh vật nhân thực, bao gồm động thực vật, khó có thể tồn tại trong các điều kiện cực đoan vốn là “lãnh địa” của vi khuẩn và vi sinh vật không nhân.

Ảnh chụp của tế bào dạng amip.

Bà Angela Oliverio, nhà vi sinh vật học tại Đại học Syracuse (New York), nhận định: "Chúng ta cần suy nghĩ lại một cách nghiêm túc về giới hạn khả năng của một tế bào nhân thực".

Loài amip mới được phát hiện có tên Incendiamoeba cascadensis (tạm dịch “amip lửa từ vùng Cascades”) được các nhà khoa học tìm thấy tại Công viên quốc gia núi lửa Lassen (bang California, Mỹ). Dù khu vực này nổi tiếng với các hồ axit sôi sục và bể địa nhiệt nóng rực, loài amip đặc biệt này lại xuất hiện trong một dòng suối nước nóng có độ pH trung tính, trông khá bình thường.

Các mẫu nước từ suối lúc đầu dường như hoàn toàn không có dấu hiệu sự sống khi quan sát dưới kính hiển vi. Tuy nhiên, khi được nuôi cấy với chất dinh dưỡng, loài amip này bắt đầu phát triển ở 57°C. Thí nghiệm tăng dần nhiệt độ cho thấy I. cascadensis dễ dàng vượt qua kỷ lục chịu nhiệt 60°C từng ghi nhận ở một số loài nấm và tảo đỏ.

Kết quả nghiên cứu cho thấy loài amip mới vẫn có thể phân chia ở 63°C và di chuyển ở 64°C. Ở mức 70°C, chúng chuyển sang tạo các “nang” ngủ đông và có thể hoạt động trở lại khi nhiệt độ giảm xuống.

Suối nước nóng tại Công viên quốc gia núi lửa Lassen ở California, nơi phát hiện ra loài amip chịu nhiệt.

Dù khả năng chịu nhiệt này vẫn thấp hơn nhiều so với các vi khuẩn và cổ khuẩn cực hạn, như Methanopyrus kandleri giữ kỷ lục ở 122°C, thế nhưng đối với sinh vật nhân thực, đây là bước đột phá gây kinh ngạc. Trong khi đó, tế bào động vật có vú, bao gồm con người, chỉ chịu được tối đa khoảng 43°C.

Bà Julia Van Etten, chuyên gia sinh học tiến hóa tại Đại học Maryland, cho rằng khám phá này cho thấy tầm quan trọng của việc tiếp tục khảo sát Trái đất để tìm ra những dạng sống chưa từng được biết đến.

"Nhóm nghiên cứu đã tìm thấy một loài làm được điều mà chúng ta từng nghĩ là không thể đối với sinh vật nhân thực. Vậy còn những điều gì khác đang ẩn giấu ngoài kia?", bà nói.

Loài amip Incendiamoeba cascadensis có thể phát triển mạnh ở mức nhiệt có thể tiêu diệt các tế bào phức tạp khác

Theo bà Oliverio, các sinh vật nhân thực sống trong điều kiện cực đoan trước đây ít được chú ý. Việc nghiên cứu chúng có thể mở ra hướng ứng dụng mới cho công nghệ sinh học và hỗ trợ nỗ lực tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất.

"Chúng tôi mới chỉ tìm ở một dòng suối. Có lẽ chúng tôi đã cực kỳ may mắn, hoặc cũng có thể chúng thực sự phổ biến hơn ta nghĩ", bà cho biết.