Ảnh minh họa, phát triển đội ngũ trí thức ngành Công Thương: ITN

Vừa qua, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 289/QĐ-BCT triển khai thực hiện Nghị quyết số 107/NQ-CP của Chính phủ về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, cùng Quyết định số 2711/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển đội ngũ trí thức đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

Theo Kế hoạch, đội ngũ trí thức được xác định là lực lượng lao động trí óc có trình độ cao, chuyên môn sâu, có năng lực tư duy độc lập, sáng tạo và giữ vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế tri thức, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Đây là nguồn lực đặc biệt quan trọng trong nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài và đóng góp cho sự nghiệp đổi mới, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Bộ Công Thương nhấn mạnh phát triển đội ngũ trí thức là nhiệm vụ lâu dài của toàn hệ thống, từ cấp ủy, lãnh đạo đơn vị đến chính mỗi cá nhân trí thức. Trọng tâm là xây dựng cơ chế, chính sách đủ sức cạnh tranh để thu hút và trọng dụng chuyên gia đầu ngành, trí thức tinh hoa trong và ngoài nước; đồng thời chú trọng đào tạo lớp trí thức trẻ kế cận.

Các nhóm đối tượng được ưu tiên gồm trí thức trẻ, trí thức nữ, trí thức là người dân tộc thiểu số và những người công tác tại vùng sâu, vùng xa, địa bàn khó khăn.

Đến năm 2030, Bộ Công Thương đặt mục tiêu phát triển đội ngũ trí thức hài hòa về số lượng, chất lượng và cơ cấu, tập trung vào các lĩnh vực then chốt của ngành. Trong đó, tăng tỷ lệ lao động trí thức trong các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chiến lược lên 25%.

Ít nhất 50% trí thức dưới 45 tuổi trong các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, quản lý, lãnh đạo. Tối thiểu 40% phụ nữ và người thuộc nhóm thiểu số tham gia các vị trí nghiên cứu, giảng dạy, lãnh đạo trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Bộ cũng hướng tới hình thành nhóm chuyên gia đầu ngành có đủ năng lực tham gia điều hành, làm việc tại các tổ chức thương mại quốc tế; phát triển đội ngũ trí thức có khả năng dự báo thị trường, quản trị thương hiệu và hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tầm nhìn đến năm 2045, đội ngũ trí thức ngành Công Thương được kỳ vọng lớn mạnh, chất lượng cao, cơ cấu hợp lý, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành và đất nước.

Để đạt mục tiêu trên, Kế hoạch đưa ra 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết là nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của đội ngũ trí thức; tăng cường trách nhiệm người đứng đầu trong việc xây dựng chương trình thu hút, đãi ngộ và tôn vinh trí thức phù hợp với thực tiễn từng đơn vị.

Song song đó, Bộ sẽ rà soát, sửa đổi hoặc ban hành mới các quy định nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho phát triển nhân tài; đẩy mạnh phân cấp, tăng tính tự chủ cho tổ chức khoa học – công nghệ và cơ sở giáo dục đại học trực thuộc; đổi mới cơ chế phân bổ ngân sách dựa trên hiệu quả hoạt động.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng được xác định là khâu then chốt. Bộ khuyến khích liên kết với các cơ sở đào tạo tiên tiến trong và ngoài nước, xây dựng chương trình đào tạo theo chuẩn khu vực và quốc tế; thúc đẩy văn hóa học tập suốt đời; triển khai mô hình cố vấn, kèm cặp giữa các thế hệ trí thức.

Đặc biệt, nội dung đào tạo chú trọng năng lực xử lý rào cản thương mại mới, kỹ năng xúc tiến giao thương trên nền tảng số và hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với môi trường kinh tế toàn cầu biến động.

Kế hoạch yêu cầu ưu tiên bố trí kinh phí cho các chương trình phát triển đội ngũ trí thức, nhất là những chương trình phục vụ phát triển ngành công nghiệp trọng điểm, đẩy mạnh xuất khẩu và thương mại bền vững. Nguồn lực từ hợp tác quốc tế cũng được khuyến khích lồng ghép để đào tạo chuyên gia chất lượng cao.

Bộ Công Thương đồng thời thúc đẩy hợp tác viện – trường – doanh nghiệp, tạo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân và nhà đầu tư quốc tế tham gia đào tạo, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Việc gắn kết đào tạo với thị trường lao động và hệ sinh thái khởi nghiệp được xem là hướng đi quan trọng.

Bên cạnh đó, phong trào “Trí thức Việt Nam thời kỳ chuyển đổi số” sẽ được đẩy mạnh, cùng với việc xây dựng môi trường làm việc dân chủ, tôn trọng khác biệt, khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Với định hướng đồng bộ từ thể chế đến nguồn lực, Quyết định 289/QĐ-BCT được kỳ vọng tạo nền tảng cho ngành Công Thương hình thành một lực lượng trí thức tinh hoa, đủ sức dẫn dắt các lĩnh vực chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập ngày càng sâu rộng.