Mới đây, mạng xã hội xôn xao trước bài đăng của một phụ huynh lớp 1. Phụ huynh này chia sẻ bài tập về nhà giáo viên giao cho con, với nội dung mà khi đọc, cảm giác rõ mười mươi là do trí tuệ nhân tạo (AI) biên soạn... Giáo viên thậm chí không buồn sao chép nội dung ra file Word mà gửi thẳng ảnh chụp màn hình điện thoại. 

"Chụp ảnh nguyên màn hình gửi cho phụ huynh, gửi ảnh thì lộn xộn, không theo thứ tự, đọc muốn đau cả mắt", phụ huynh bức xúc phản ánh. 

Những hình ảnh khiến phụ huynh bức xúc

Khi "AI Slop" xâm nhập vào lớp 1

Trong giới công nghệ, thuật ngữ "AI Slop" (rác AI) dùng để chỉ những nội dung được tạo ra hàng loạt, hời hợt và thiếu sự thẩm định của con người. Nhìn vào nội dung bài tập mà phụ huynh kia gửi có thể thấy rõ điều đó. Đoạn văn 4 câu thì 3 câu trả lời trực tiếp cho 3 câu hỏi trắc nghiệm ngay bên dưới, hoàn toàn triệt tiêu khả năng tư duy và đọc hiểu sâu của trẻ.

Những phương án nhiễu kiểu như "Quả xoài khi chín có màu đỏ" cho thấy AI chỉ đang nhặt nhạnh các mã màu cơ bản chứ không dựa trên thực tế cuộc sống hay tư duy ngôn ngữ của một đứa trẻ 6 tuổi.

Đối với học sinh lớp 1, giai đoạn "tờ giấy trắng" đang học cách yêu tiếng mẹ đẻ qua từng vần thơ, câu chữ thì những dòng văn bản vô hồn này không khác gì một kiểu "thức ăn nhanh" thiếu dinh dưỡng cho trí tuệ.

Công nghệ là công cụ, không phải sự thay thế

Chúng ta không thể phủ nhận lợi ích của các ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhưu ChatGPT hay Gemini trong việc hỗ trợ giáo viên tìm ý tưởng hay soạn đề nhanh. Tuy nhiên, ranh giới giữa "hỗ trợ" và "phó mặc" lại rất mong manh.

Việc giáo viên gửi nguyên ảnh chụp màn hình ChatGPT cho phụ huynh cho thấy hai lỗ hổng lớn. Thứ nhất, sử dụng AI nhưng lại thiếu sự tinh tế trong việc đóng gói sản phẩm chuyên nghiệp. Thứ hai là sự hời hợt về chuyên môn khi bỏ qua khâu thẩm định, bước quan trọng nhất của người thầy để đảm bảo kiến thức phù hợp với tâm sinh lý và chương trình học của học sinh.

Giáo dục 4.0 không có nghĩa là để máy móc thay người thầy "dạy" trẻ. Phụ huynh không khắt khe với việc giáo viên dùng AI, cái họ cần là sự tâm huyết và chỉn chu trong từng con chữ gửi đến con em mình.