Nhiều người vẫn lầm tưởng đèn vàng là khoảng thời gian "châm chước" để vọt lẹ qua đường. Thế nhưng, theo Khoản 3 Điều 10 Luật Giao thông đường bộ năm 2008 và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 41:2019/BGTVT, tín hiệu đèn vàng có ý nghĩa bắt buộc người điều khiển phương tiện phải dừng lại trước vạch sơn chỉ hướng "Vạch dừng xe". Nếu không có vạch sơn này, bạn phải dừng phía trước đèn tín hiệu theo chiều đi.

Như vậy, về mặt pháp lý, hiệu lực yêu cầu dừng xe của đèn vàng là tương đương với đèn đỏ. Việc cố tình tăng tốc để vượt qua khoảng thời gian chuyển tiếp này chính là hành vi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông, một lỗi mà pháp luật xử lý rất nghiêm khắc.

Những trường hợp đi qua đèn vàng hợp lệ và không bị phạt

Pháp luật giao thông luôn có những quy định linh hoạt để đảm bảo luồng phương tiện di chuyển an toàn và không bị ùn tắc cục bộ tại các giao lộ. Trường hợp ngoại lệ đầu tiên là khi tín hiệu đèn vừa chuyển sang màu vàng nhưng bánh xe của bạn đã tiến quá vạch vôi dừng chờ, hoặc xe đang nằm ở khu vực giữa ngã tư.

Căn cứ theo quy định tại QCVN 41:2019/BGTVT, trong tình huống "tiến thoái lưỡng nan" này, người lái xe được quyền tiếp tục hành trình để nhanh chóng giải tỏa ngã tư mà không hề bị phạt. Một trường hợp hợp lệ khác thường gặp vào ban đêm hoặc tại các ngã tư vắng vẻ là khi bắt gặp tín hiệu đèn vàng nhấp nháy liên tục. Trong tình huống này, đèn vàng nhấp nháy báo hiệu người tham gia giao thông vẫn được phép đi tiếp, nhưng bắt buộc phải chủ động giảm tốc độ, chú ý quan sát xung quanh và đặc biệt phải nhường đường cho người đi bộ qua đường hoặc các phương tiện ưu tiên khác.

Cố tình vượt đèn vàng bị xử phạt nặng

Lỗi đèn vàng theo nghị định 168/2024/NĐ-CP được xem là “Không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông” tương tự như vượt đèn đỏ với mức phạt tiền cao nhất lên đến 22 triệu đồng, đồng thời bị trừ tới 10 điểm giấy phép lái xe tùy theo mức độ vi phạm. 

Căn cứ điểm b khoản 9 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, đối với người điều khiển xe ô tô, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ và các loại xe tương tự, nếu không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông, sẽ bị phạt tiền từ 18.000.000 đồng đến 22.000.000 đồng. Mức phạt này áp dụng chung cho hành vi không tuân thủ tín hiệu đèn, bao gồm lỗi vượt đèn vàng và lỗi vượt đèn đỏ ô tô. Cụ thể như sau: 

Mức phạt lỗi vượt đèn đỏ, vượt đèn vàng với ô tô:

Căn cứ điểm b khoản 9 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy, nếu không chấp hành tín hiệu đèn giao thông, có thể bị phạt tiền từ 4.000.000 - 14.000.000 đồng. Cụ thể về mức phạt lỗi vượt đèn vàng đối với xe máy: 

Mức phạt lỗi vượt đèn đỏ, vượt đèn vàng với mô tô, xe gắn máy:  

Không chỉ dừng lại ở việc đánh mạnh vào tài chính, Nghị định 168/2024/NĐ-CP còn mang đến một điểm mới mang tính bước ngoặt là hệ thống trừ điểm giấy phép lái xe thay cho hình thức tước bằng lái trực tiếp. Cụ thể, tài xế ô tô và xe máy vi phạm lỗi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông sẽ bị trừ ngay 4 điểm trên hệ thống dữ liệu. Đây là một biện pháp quản lý hiện đại nhưng cũng vô cùng nghiêm khắc, buộc người cầm lái phải thận trọng hơn rất nhiều trước mỗi lần thấy đèn tín hiệu chuẩn bị chuyển màu nếu không muốn cạn kiệt quỹ điểm và mất đi quyền điều khiển phương tiện.