Một chiếc minivan dừng trước nhà khách hàng tại San Francisco. Cửa xe mở ra, nhưng thay vì nhân viên vệ sinh bước xuống với dụng cụ trên tay, người đến dọn nhà lại là một robot hình người. Nó có thể hút bụi, lau bàn bếp, rửa bát, đổ rác và dọn những món đồ vương vãi trên sàn.

Đây không còn là màn trình diễn trong phòng thí nghiệm. Startup Tau Robotics đã bắt đầu cung cấp dịch vụ dọn nhà bằng robot hình người cho một số khách hàng tại San Francisco, với giá 30 USD mỗi giờ, tương đương gần 800.000 đồng.

Con số này nghe khá đắt nếu nhìn từ Việt Nam, nhưng tại San Francisco lại không quá khác biệt so với thuê người thật. Dữ liệu của Care.com vào tháng 7/2026 cho thấy mức giá khởi điểm trung bình của dịch vụ dọn nhà tại thành phố này vào khoảng 27,28 USD/giờ, trong khi mức cao trung bình đạt 34,03 USD/giờ. Như vậy, 30 USD/giờ của Tau Robotics nằm ngay trong mặt bằng giá dịch vụ dọn nhà tại địa phương.

Điều đó tạo nên một hình ảnh đáng chú ý: robot hình người, công nghệ vốn gắn với những phòng thí nghiệm và video trình diễn tương lai, giờ có thể được thuê với mức giá gần tương đương một người dọn nhà ở San Francisco.

CEO kiêm đồng sáng lập Tau Robotics Alex Koch cho rằng mức giá này thậm chí có thể mở rộng thị trường. Theo ông, nhiều khách hàng ban đầu của công ty là những người trước đây không thuê hoặc ít sử dụng dịch vụ dọn nhà.

Tuy nhiên, phía sau robot 30 USD/giờ còn có một chi tiết quan trọng: nó chưa thực sự biết tự dọn nhà.

Tau Robotics thừa nhận AI hiện nay chưa đủ khả năng tự điều khiển robot hình người hoàn thành công việc trong môi trường gia đình. Vì vậy, một nhân viên của công ty vẫn phải ngồi ở địa điểm khác và điều khiển robot từ xa thông qua hệ thống camera, trong khi AI đóng vai trò hỗ trợ. Một số thông tin còn cho biết nhân viên có thể đi cùng robot tới nhà khách hàng để giám sát và hỗ trợ di chuyển.

Nói cách khác, khách hàng chưa thực sự thuê một "người giúp việc AI" hoàn toàn tự động. Đằng sau cỗ máy vẫn còn một con người.

Bản thân khả năng làm việc của robot cũng còn khá xa hình ảnh một người giúp việc có thể tự xử lý mọi thứ trong nhà. Koch cho biết những nhiệm vụ tương đối đơn giản như hút bụi và lau mặt bàn bếp hiện đã hoạt động khá tốt. Video của công ty cũng cho thấy robot có thể rửa bát, mang rác đi đổ và nhặt đồ vật trên sàn.

Ken Goldberg, giáo sư kỹ thuật tại Đại học California, Berkeley với khoảng 40 năm nghiên cứu robot, lại cho rằng công nghệ vẫn còn quá sớm để robot có thể thực sự dọn sạch toàn bộ một căn nhà.

Những thao tác tưởng rất đơn giản với con người như nhặt một món đồ trên sàn, lau bên dưới đồ vật hay xử lý những góc khuất lại là bài toán khó với robot. Goldberg cũng cảnh báo không nên đánh giá năng lực của máy móc chỉ dựa trên video trình diễn, bởi môi trường có thể được sắp đặt và con người vẫn có thể can thiệp phía sau.

Thực tế này nhanh chóng trở thành đề tài châm biếm trên mạng xã hội. Một số người ban đầu thậm chí tưởng robot chỉ là người mặc trang phục hóa trang. Một bình luận khác mô tả dịch vụ của Tau ngắn gọn hơn: "Về cơ bản vẫn là người dọn nhà, chỉ thêm vài bước trung gian."

Dù vậy, những "bước trung gian" ấy có thể chỉ là giai đoạn đầu của một tham vọng lớn hơn. Mục tiêu của Tau Robotics là tiến tới robot có thể tự dọn toàn bộ căn nhà mà không cần con người điều khiển. Những robot đang được đưa tới nhà khách hàng hiện nay vì thế mới chỉ là bước chuyển tiếp: máy móc đã có thể thực hiện công việc vật lý, nhưng AI chưa đủ khả năng tự quyết định mọi hành động.

Việc đưa robot vào nhà cũng đặt ra câu hỏi về quyền riêng tư. Để người vận hành nhìn thấy môi trường, robot sử dụng camera gắn trên đầu và cổ tay. Khi những cỗ máy như vậy trở nên phổ biến, cách dữ liệu hình ảnh bên trong nhà khách hàng được thu thập và bảo vệ sẽ trở thành vấn đề cần được giải quyết.

Tau Robotics chưa chứng minh robot có thể thay thế người dọn nhà. Nhưng thử nghiệm tại San Francisco vẫn đánh dấu một bước chuyển đáng chú ý: robot hình người không còn chỉ nhảy múa trên sân khấu hay xuất hiện trong video công nghệ. Chúng đã được đưa lên xe, chở tới nhà khách hàng và bắt đầu làm công việc thật với mức giá nằm ngay trong mặt bằng thuê lao động dọn nhà tại địa phương.

Robot hình người đã bắt đầu đi làm. Chỉ có điều, ở thời điểm hiện tại, phía sau cỗ máy ấy vẫn còn một con người.