Ở những nhà hàng, resort sang trọng, đặc biệt là nơi phục vụ các bữa ăn kiểu Âu, khăn ăn gần như là một phần không thể thiếu trên bàn tiệc. Chiếc khăn thường được gấp ngay ngắn, đặt ở vị trí của mỗi khách, nhưng không phải ai cũng biết sau khi ngồi xuống mình nên làm gì với nó: Mở ra lúc nào? Đặt trên bàn hay trên đùi? Nếu đang ăn mà phải đi ra ngoài thì để khăn ở đâu? Đến khi dùng bữa xong, chiếc khăn lại nên đặt thế nào?

Thực tế, trong fine dining (hình thức dùng bữa cao cấp, chú trọng món ăn, cách phục vụ, không gian và nghi thức trên bàn ăn), khăn ăn không chỉ để lau miệng hay hạn chế thức ăn làm bẩn quần áo. Cách đặt và sử dụng khăn còn là một phần của phép lịch sự trên bàn ăn, đồng thời có thể trở thành tín hiệu để nhân viên phục vụ nhận biết khách chỉ tạm rời bàn hay đã kết thúc bữa ăn.

Ảnh minh họa Xiaohongshu.

Vừa ngồi xuống, khăn ăn nên được đặt lên đùi: Vì sao?

Một trong những quy tắc cơ bản nhất là sau khi ngồi xuống, khăn ăn nên được mở nhẹ nhàng và đặt lên đùi. Các trang điện tử về ẩm thực, nhà hàng và lifestyle như Food Republic và Foodie đều ghi nhận cách dùng này trong bối cảnh fine dining: khăn được gấp đôi, đặt trên đùi với phần nếp gấp hướng về phía người dùng. 

The Takeout - một trang điện tử chuyên về ẩm thực và văn hóa ăn uống cũng dẫn lời chuyên gia etiquette Nick Leighton rằng thông thường, khăn ăn được đặt lên đùi ngay khi khách ngồi xuống.

Có một lưu ý nhỏ, là nếu đang tham dự một bữa tiệc có chủ nhà rõ ràng, khách nên quan sát chủ tiệc. Chủ nhà đặt khăn lên đùi trước thì mình làm theo, thay vì vội vàng mở khăn ngay khi vừa ngồi xuống.

Và dù nhìn chiếc khăn được gấp đẹp mắt trên bàn khá giống một món đồ trang trí, đừng để nó nằm nguyên ở đó suốt bữa ăn. Theo Foodie, việc ngồi vào bàn rồi để khăn gấp cầu kỳ quá lâu mới mở ra đã có thể được xem là một lỗi nhỏ về phép lịch sự.

Khăn ăn nên gập đôi, trải lên trên đùi. Ảnh minh họa goodie-foodie.

Quan trọng hơn, khăn ăn không phải yếm ăn. Nhiều người có thói quen nhét một góc khăn vào cổ áo để tránh làm bẩn quần áo, nhưng đây không phải cách dùng được khuyến nghị trong fine dining. 

Khăn chỉ cần nằm gọn trên đùi, không cần buộc hay nhét vào bất cứ đâu.

Khăn ở đây vừa đủ gần để sử dụng khi cần, nhưng vẫn kín đáo. Bởi thế, khăn ăn được đặt trên đùi để hứng nước sốt hoặc thức ăn rơi xuống, đồng thời có thể nhanh chóng dùng khi cần lau miệng.

Nói cách khác, chiếc khăn được đặt ở đó để làm đúng công việc của nó, thay vì trở thành một vật trang trí trên mặt bàn.

Trong bữa ăn, khăn nên được sử dụng kín đáo. Khi cần lau miệng, các nguồn đều khuyến nghị chấm nhẹ thay vì lau mạnh. Bạn có thể sử dụng phần gần góc khăn để chấm, giúp khăn ít lộ vết bẩn hơn. 

Khi gấp lại, phần đã sử dụng có thể được giấu vào bên trong để hạn chế tiếp xúc với quần áo.

Nếu đi vệ sinh, ra ngoài nghe điện thoại hay kết thúc bữa ăn thì phải đặt khăn ở đâu?

Đây là lúc chiếc khăn ăn bắt đầu có thêm một vai trò thú vị: nó có thể trở thành tín hiệu dành cho nhân viên phục vụ.

Nếu đang ăn nhưng cần rời khỏi bàn trong chốc lát, chẳng hạn đi vệ sinh hoặc ra ngoài nghe điện thoại, bạn vẫn chưa muốn nhân viên hiểu rằng mình đã kết thúc bữa ăn thì khách có thể gấp khăn lại và đặt trên mặt ghế. Cách này giúp nhân viên nhận biết rằng khách chỉ tạm rời bàn và sẽ quay lại.

Hoặc, bạn cũng có thể gấp khăn lỏng tay và đặt bên trái đĩa, đồng thời đẩy ghế vào để cho thấy mình sẽ quay lại.

Tóm lại, bạn chỉ cần nhớ rằng: khi chỉ tạm rời bàn, đừng đặt khăn theo cách khiến nhân viên hiểu rằng bạn đã ăn xong. Và nếu nhà hàng có cách phục vụ riêng, hãy quan sát cách nhân viên xử lý hoặc làm theo hướng dẫn của họ.

Đặc biệt, đừng vắt khăn lên lưng ghế. Cách này vừa dễ khiến vết thức ăn trên khăn dây ra ghế, vừa khiến chiếc khăn dùng để lau miệng phải tiếp xúc với bề mặt ghế. 

Nếu khăn ăn được đặt lên đùi khi bữa ăn bắt đầu, thì đến lúc kết thúc, nó sẽ quay trở lại mặt bàn.

Sau khi dùng bữa xong, khăn nên được đặt lên bàn, ở bên trái đĩa.

Nếu trước mặt không có đĩa thì có thể đặt khăn ở vị trí trung tâm của chỗ ngồi. Cách đặt này cũng có thể trở thành một tín hiệu để nhân viên hiểu rằng khách đã hoàn tất bữa ăn và có thể dọn bàn.

Còn nếu chẳng may làm rơi khăn xuống sàn hoặc khăn tuột khỏi đùi, đừng nhặt lên rồi tiếp tục dùng. Cách đơn giản nhất là báo nhân viên và xin một chiếc khăn sạch khác.

Ảnh minh họa. Xiaohongshu.

Nghe qua có vẻ chỉ là một chiếc khăn, nhưng trong fine dining, nó lại đảm nhiệm nhiều hơn một việc. Khăn vừa giúp giữ quần áo sạch, vừa để khách sử dụng một cách kín đáo trong bữa ăn, đồng thời “báo hiệu” cho nhân viên biết khách đang tạm rời bàn hay đã dùng bữa xong.

Tuy nhiên, nếu lần đầu đi nhà hàng cao cấp và không biết những quy tắc này thì cũng không cần quá căng thẳng. Lỡ đặt khăn sai chỗ, quên đặt lên đùi hay chưa biết phải xử lý thế nào khi rời bàn, bạn hoàn toàn có thể quan sát cách chủ tiệc, những người cùng bàn hoặc nhân viên đang làm và điều chỉnh theo. Một lỗi nhỏ trong cách dùng khăn không biến bạn thành người thiếu lịch sự; quan trọng hơn là bình tĩnh xử lý và tiếp tục tận hưởng bữa ăn.

Bởi cuối cùng, những quy tắc về khăn ăn trong fine dining không được đặt ra để biến một bữa tối thành bài kiểm tra với hàng loạt điều phải nhớ. Chúng đơn giản là những quy ước giúp khách và nhân viên hiểu nhau hơn, để mọi thứ trên bàn diễn ra thuận tiện và tự nhiên.

Nguồn: Food Republic, Foodie, The Takeout, Escoffier, Miss Manners