Điều 30 Luật Cư trú năm 2020 được điều chỉnh, bổ sung bởi Luật số 118/2025/QH15 đã chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. So với các quy định hiện hành, điểm mới nổi bật của luật là làm rõ chủ thể chịu trách nhiệm khai báo, quy định mốc thời gian cụ thể khi có khách ở lại qua đêm, đồng thời tối ưu hóa quy trình thủ tục trên môi trường điện tử.

Xác định rõ chủ thể có trách nhiệm thông báo lưu trú

Theo khoản 1 Điều 30 Luật Cư trú sửa đổi, khi phát sinh trường hợp có người ở lại qua đêm, nghĩa vụ thông báo với cơ quan đăng ký cư trú được phân định cụ thể cho từng nhóm đối tượng:

Trường hợp lưu trú tại nhà riêng: Thành viên hộ gia đình có trách nhiệm thông báo khi có người thân, bạn bè, người quen đến ở lại qua đêm. Trường hợp chủ nhà hoặc các thành viên trong gia đình vắng mặt tại chỗ ở, nghĩa vụ thông báo sẽ thuộc về chính người đến lưu trú.

Trường hợp lưu trú tại cơ sở kinh doanh, dịch vụ và phương tiện: Trách nhiệm thuộc về người đại diện của cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở chữa bệnh, các cơ sở lưu trú khác, hoặc chủ sở hữu/người được giao quản lý phương tiện giao thông.

Như vậy, pháp luật quy định trách nhiệm trước hết thuộc về phía chủ nhà hoặc đại diện cơ sở lưu trú, thay vì mặc định người khách phải tự đi khai báo.

Khung thời hạn hoàn thành thông báo và nội dung kê khai

Luật mới quy định mốc thời gian cụ thể bắt buộc phải hoàn thành việc thông báo lưu trú (theo khoản 3 Điều 30):

Khách đến trước 23 giờ: Phải thực hiện thông báo trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú.

Khách đến sau 23 giờ: Thời hạn thông báo được kéo dài đến trước 8 giờ sáng của ngày hôm sau.

Nội dung thông báo lưu trú (khoản 2 Điều 30) yêu cầu cung cấp đầy đủ các trường thông tin: Họ và tên; Ngày, tháng, năm sinh; Số định danh cá nhân (hoặc số hộ chiếu); Lý do lưu trú; Thời gian lưu trú và Địa chỉ lưu trú.

Hướng dẫn thông báo lưu trú trực tuyến qua ứng dụng VNeID

Để đơn giản hóa thủ tục hành chính, người dân có thể thực hiện khai báo lưu trú ngay trên ứng dụng VNeID theo các bước:

Đăng nhập & Truy cập: Đăng nhập vào ứng dụng VNeID, chọn mục "Thông báo lưu trú" và thực hiện xác thực tài khoản.

Kê khai địa điểm: Nhập thông tin về địa chỉ lưu trú và chọn cơ quan Công an tiếp nhận hồ sơ.

Thêm thông tin người lưu trú: Chọn chức năng thêm người ở lại. Nếu người thông báo đồng thời là người lưu trú, hệ thống sẽ tự động điền dữ liệu đã xác thực. Nếu khai báo cho khách, người dùng nhập các trường thông tin cá nhân của khách theo yêu cầu.

Lưu và gửi: Kiểm tra lại toàn bộ thông tin đã kê khai, chọn lưu và gửi yêu cầu đến cơ quan chức năng.

Phân biệt giữa "Thông báo lưu trú" và "Đăng ký tạm trú"

Cơ quan chức năng lưu ý người dân tránh nhầm lẫn giữa hai khái niệm pháp lý này:

Lưu trú: Là việc công dân ở lại trong một khoảng thời gian ngắn (như người thân, bạn bè ghé thăm và ngủ lại qua đêm) tại một địa điểm ngoài nơi cư trú. Trường hợp này chỉ cần thực hiện thông báo lưu trú, không bắt buộc phải làm thủ tục đăng ký tạm trú.

Tạm trú: Là việc công dân sinh sống ngoài phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú từ 30 ngày trở lên, gắn liền với thủ tục đăng ký tạm trú có điều kiện và thời hạn riêng.

Quy định sửa đổi từ ngày 1/7/2026 không phát sinh thêm thủ tục phức tạp mà tập trung làm rõ quy trình, ứng dụng chuyển đổi số nhằm giúp dữ liệu cư trú quốc gia luôn được cập nhật chính xác, bảo đảm an ninh trật tự và quyền lợi hợp pháp của công dân.