Trước áp lực của hàng triệu dòng dữ liệu giao dịch phức tạp trong các vụ án kinh tế và tội phạm mạng, Công an TP Hải Phòng đã chính thức đưa hệ thống phần mềm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào thực tiễn điều tra chuyên sâu, mở đường cho mô hình "Trợ lý pháp luật số" đầu tiên của lực lượng điều tra. Cụ thể, trong tháng 9, Công an TP Hải Phòng đã tổ chức hội nghị triển khai hệ thống phần mềm ứng dụng AI trong phân tích dữ liệu phục vụ điều tra chuyên sâu.

Giải bài toán dữ liệu lớn: Bóc gỡ mạng lưới giao dịch ngân hàng ẩn

Thực tiễn đấu tranh phòng chống tội phạm thời gian qua cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt: thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi, có sự đan xen chặt chẽ giữa phương thức truyền thống và công nghệ cao. Trong nhiều đại án kinh tế, đánh bạc và lừa đảo qua mạng, khối lượng tài liệu phát sinh lên đến hàng triệu giao dịch chuyển tiền, móc nối chằng chịt qua hàng loạt tài khoản ngân hàng "rác", ví điện tử và thiết bị hoạt động xuyên địa bàn.

Đại tá Bùi Văn Sáu - Chánh Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an TP Hải Phòng chỉ rõ: nếu tiếp tục sử dụng phương pháp rà soát thủ công, cán bộ điều tra sẽ tiêu tốn lượng thời gian khổng lồ cùng nguồn nhân lực rất lớn, trong khi nguy cơ bỏ sót các "mối liên hệ ẩn" giữa đối tượng cầm đầu và dòng tiền ngầm là rất cao.

Hệ thống AI mới được triển khai giữ vai trò giải quyết bài toán cốt lõi này với các năng lực chính:

Nguyên tắc "AI hỗ trợ, không thay thế Điều tra viên"

Đại tá Bùi Trung Thành, Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an TP Hải Phòng khẳng định việc ứng dụng AI vào hoạt động tố tụng, điều tra phải tiến hành thận trọng, khoa học, có lộ trình rõ ràng; đặt yêu cầu bảo đảm tuyệt đối bí mật Nhà nước, bí mật nghiệp vụ và an toàn an ninh dữ liệu lên hàng đầu.

Còn Thiếu tướng Bùi Quang Bình -Giám đốc Công an TP Hải Phòng quán triệt nguyên tắc then chốt: AI chỉ là công cụ hỗ trợ kỹ thuật, tuyệt đối không thay thế Điều tra viên. Mọi kết quả do AI kết xuất đều mang tính định hướng, thẩm tra; việc đánh giá chứng cứ và ban hành quyết định tố tụng vẫn thuộc thẩm quyền, trách nhiệm cá nhân của Thủ trưởng Cơ quan điều tra và Điều tra viên thụ lý. Giám đốc Công an thành phố yêu cầu công tác vận hành hệ thống phải bảo đảm nghiêm ngặt 4 tiêu chí: "Nhanh - Đúng - Theo vết - An toàn".

Hướng tới "Trợ lý pháp luật số" toàn diện

Không dừng lại ở việc xử lý dữ liệu giao dịch ngân hàng, Công an TP Hải Phòng đặt mục tiêu nâng cấp hệ thống thành nền tảng "Trợ lý pháp luật số" cho toàn lực lượng điều tra.

Hệ thống đang tích hợp và số hóa kho tri thức nghiệp vụ chuyên sâu, gồm:

Hệ thống hóa văn bản: Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, các nghị định, thông tư hướng dẫn và quy chế nghiệp vụ nội bộ.

Hỗ trợ kiểm tra tố tụng: Cảnh báo tiến độ thời hạn tạm giam, thời hạn điều tra; nhắc nhở trình tự thủ tục, giảm thiểu tối đa nguy cơ sai sót hồ sơ tố tụng.

Bộ nhớ nghiệp vụ số: Tích lũy kinh nghiệm, phương pháp đấu tranh từ các chuyên án đã triệt phá, giúp thế hệ cán bộ kế thừa nhanh chóng nắm bắt phương thức thủ đoạn mới.

Từ một công cụ giải quyết bài toán dữ liệu lớn, định hướng phát triển "Trợ lý pháp luật số" mở ra khả năng hình thành một nền tảng hỗ trợ điều tra thống nhất, góp phần chuẩn hóa quy trình, hạn chế sai sót, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao chất lượng hoạt động điều tra trong kỷ nguyên số.h.