Thái Lan dẫn đầu sự hồi sinh IPO ở Đông Nam Á, nhưng vẫn còn nhiều thách thức

Các công ty Đông Nam Á đã huy động được hơn 10 tỷ USD từ đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng trong năm nay lần đầu tiên kể từ năm 2017, theo Nikkei Asia.

Theo dữ liệu do công ty kế toán Deloitte tổng hợp cho thấy, Thái Lan tiếp tục dẫn đầu khu vực với tỷ suất lợi nhuận lớn, trong đó bao rồm 35 công ty và quỹ đầu tư bất động sản huy động được 4,2 tỷ USD tính đến ngày 15/11, trong khi Philippines và Indonesia vượt qua Singapore để chiếm vị trí thứ hai và thứ ba.

Số tiền huy động được thông qua các đợt IPO ở thị trường Philippines tăng hơn gấp ba lần, trong khi tại Indonesia, con số này gần như tăng gấp đôi.

https-3a-2f-2fs3-ap-northeast-1.amazonaws.com-2fpsh-ex-ftnikkei-3937bb4-2fimages-2f9-2f5-2f2-2f9-2f37699259-1-eng-gb-2f-e5-90-8d-e7-a7-b0-e6-9c-aa-e8-a8-ad-e5-ae-9a-20re1.jpg
So với các nước cùng khu vực, Thái Lan là một nền kinh tế tương đối ổn định. Ảnh: AP/Getty Images

Đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy các công ty huy động vốn để đầu tư vào việc đa dạng hóa các nguồn doanh thu và điều chỉnh để chuyển đổi nhanh chóng sang kỹ thuật số.

Tay Hwee Ling, cố vấn tại Deloitte khu vực Đông Nam Á và Singapore, cho biết: “Mọi con mắt hiện nay đang đổ dồn vào khu vực này, tính thanh khoản dồi dào thể hiện rõ qua số lượng lớn các IPO bom tấn ở Đông Nam Á."

https-3a-2f-2fs3-ap-northeast-1.amazonaws.com-2fpsh-ex-ftnikkei-3937bb4-2fimages-2f_aliases-2farticleimage-2f7-2f0-2f3-2f2-2f37702307-1-eng-gb-2f20211206-mktspot-sea-ipos-bar.jpg

Đối với Thái Lan, năm 2021 bắt đầu bằng một đợt IPO khủng của chi nhánh bán lẻ thuộc tập đoàn dầu mỏ nhà nước PTT Oil and Retail Business (PTTOR), đã huy động được 54 tỷ baht (1,6 tỷ USD) trong lượt niêm yết hồi tháng hai.

Công ty tài chính vi mô Ngern Tid Lor đã huy động được 38 tỷ baht vào tháng 5, trong khi nhà sản xuất và phân phối nội dung truyền thông giải trí The One Enterprise đã huy động được 4,2 tỷ baht vào tháng 11.

So với các nước cùng khu vực, Thái Lan là một nền kinh tế tương đối trưởng thành, tạo điều kiện cho các công ty cạnh tranh với người chơi đến từ các quốc gia khác.

PTTOR đã phân bổ 13,3 tỷ Baht từ đợt IPO để phát triển mạng lưới các trạm xăng, 9,8 tỷ Baht cho mạng lưới bán lẻ, 8,5 tỷ Baht cho các trung tâm lưu trữ và phân phối dầu và 5 tỷ đến 9,5 tỷ Baht cho các doanh nghiệp nước ngoài.

Ngoài việc trả nợ, Ngern Tid Lor sẽ sử dụng tiền tài trợ của mình để cải thiện các dịch vụ CNTT và kỹ thuật số. Trong khi One Enterprise đầu tư tăng cường sản xuất và đẩy mạnh năng lực CNTT.

Pavida Pananond, giáo sư kinh doanh quốc tế tại đại học Thammasat chia sẻ trên tờ Nikkei Asia: "Các công ty này đang theo đuổi định hướng chiến lược mới, đòi hỏi đầu tư cao nhưng đồng thời cũng rủi ro hơn. Có thể kể đến như các nỗ lực mở rộng phạm vi ra quốc tế hoặc khu vực, thâm nhập ngành bán lẻ và dịch vụ trực tuyến."

"Các ngân hàng có thể quen thuộc hơn với các mô hình kinh doanh dựa trên tài sản thế chấp truyền thống, trong khi thị trường vốn cung cấp nhiều khả năng rủi ro hơn."

Các công ty Đông Nam Á đã tìm được các nhà đầu tư dễ tiếp thu, đặc biệt là vì lợi nhuận có sẵn từ các lựa chọn thay thế như trái phiếu và tiền gửi trông rất thấp, với lãi suất được giữ ở mức thấp để đối phó với các tác động kinh tế của đại dịch COVID-19.

23.jpg

Một nhà phân tích tại KGI Securities ở Thái Lan cho biết: "IPO cung cấp cho các nhà đầu tư nhiều lựa chọn hơn để kiếm lời vào thời điểm khó có thể tăng lãi suất".

Chính phủ Thái Lan cũng có động thái thúc đẩy doanh nghiệp như sáng kiến miễn thuế thu nhập đối với các công ty mới niêm yết, áp dụng cho các khoản đầu tư nhất định.

Mặc dù Thái Lan dẫn đầu khu vực, nhưng nước này được cho vẫn chưa phát huy hết tiềm năng.

Chủ tịch Sở giao dịch chứng khoán Thái Lan Pakorn Peetathawatchai chỉ ra vào đầu năm nay: "Chúng tôi muốn có 30 đến 50 đợt IPO với số tiền huy động được khoảng 250 tỷ baht (7,4 tỷ USD) mỗi năm".

Tính đến giữa tháng 11, Thái Lan chiếm 43% tổng số tiền huy động được trong khu vực. Con số này thấp hơn so với tỷ lệ 63% đạt được vào năm 2020, do Philippines và Indonesia đã ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ trong năm nay.

Kỷ lục IPO của Philippines được hỗ trợ bởi các quỹ đầu tư bất động sản (REITs). Sở giao dịch chứng khoán Philippines hoan nghênh việc niêm yết REIT lần đầu tiên vào năm 2020, và trong năm nay 4 REIT lớn đã huy động được tổng cộng 1,8 tỷ USD.

Ngoài ra, đợt IPO trị giá 1 tỷ USD của gã khổng lồ thực phẩm và đồ uống Monde Nissin đã giúp thị trường cung cấp nhiều quỹ hơn vào năm 2021 so với cộng lại trong 4 năm qua.

Trong khi đó, tại Indonesia có tới 43 công ty đã ra mắt thị trường trên Sở giao dịch chứng khoán Indonesia cho đến nay, thu về tổng cộng 51,16 nghìn tỷ rupiah (3,57 tỷ USD), đợt huy động vốn IPO hàng năm lớn nhất trong lịch sử của thị trường chứng khoán Jakarta. Bao gồm IPO kỷ lục của kỳ lân thương mại điện tử Bukalapak, thu được 21,9 nghìn tỷ rupiah vào tháng 8.

Imelda Orbito, cố vấn tại Deloitte Indonesia, cho biết cổ phiếu công nghệ đặc biệt hấp dẫn đối với thế hệ trẻ Indonesia. Lực lượng này chiếm khoảng 80% các nhà đầu tư bán lẻ tại Sở giao dịch chứng khoán Indonesia.

Báo cáo của Deloitte bao gồm dữ liệu đến ngày 15/11 ghi nhận 121 công ty huy động 9,77 tỷ USD trên các sàn Đông Nam Á, nhưng dòng vốn IPO chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Chẳng hạn như Daiwa House Logistics Trust bao gồm 14 kho hàng tại Nhật Bản, đã huy động được 575,7 triệu đô la Singapore (422 triệu USD) thông qua niêm yết trên Sàn giao dịch Singapore.

Công ty cơ sở hạ tầng viễn thông Dayamitra Telekomunikasi của Indonesia lên sàn chứng khoán vào ngày 22/11, thu về 18,34 nghìn tỷ rupiah từ đợt IPO.

4 công ty bao gồm Widodo Makmur Perkasa, điều hành các trang trại gia súc, gia cầm và cơ sở chế biến thịt, và nhà sản xuất sữa Cisarua Mountain Dairy dự kiến ​​sẽ ra mắt công chúng tại Indonesia vào thứ Hai, nhắm mục tiêu gây quỹ lần lượt là 707 tỷ rupiah và 3,66 nghìn tỷ rupiah.

https-3a-2f-2fs3-ap-northeast-1.amazonaws.com-2fpsh-ex-ftnikkei-3937bb4-2fimages-2f_aliases-2farticleimage-2f8-2f0-2f0-2f1-2f37701008-1-eng-gb-2f20211206-20mktspot-20total-20ipos-20col.jpg

Thị trường IPO của Đông Nam Á tiếp tục sôi động cho đến năm 2022 với một số công ty đã và đang chuẩn bị niêm yết cổ phiếu.

Sự ra mắt thành công của Mitratel, một công ty con của Telekomunikasi Indonesia, được kỳ vọng sẽ thúc đẩy sự tự tin của chính phủ trong việc tiến hành kế hoạch IPO cho ít nhất 13 doanh nghiệp nhà nước khác hoặc các công ty con của họ trong vài năm tới.

Startup công nghệ lớn nhất Indonesia, GoTo được cho là đang lên lịch IPO vào nửa đầu năm nay, chờ đợi những thay đổi quy tắc sắp tới sẽ giúp các công ty khởi nghiệp tăng trưởng cao nhưng chưa có lợi nhuận dễ dàng tham gia Sở giao dịch chứng khoán Indonesia.

Thị trường chứng khoán cũng sẽ cho phép mua nổi các công ty có cấu trúc cổ phiếu hai hạng, theo đó những người sáng lập công ty có quyền biểu quyết lớn hơn các nhà đầu tư mới.

Sau khi xếp sau Thái Lan năm thứ ba liên tiếp, Singapore đã giới thiệu một khuôn khổ quy định mới cho phép các công ty mua lại có mục đích đặc biệt (SPAC) - các công ty tiền mặt gây quỹ và sau đó mua lại một công ty niêm yết trên Sàn giao dịch Singapore.

Việc niêm yết của SPAC đã giúp Mỹ tận hưởng đợt IPO bùng nổ. Thị trường chứng khoán Singapore đặt mục tiêu sao chép thành công đó vào năm 2022.

Để cạnh tranh với các công ty cùng ngành trong khu vực, Sở Giao dịch Chứng khoán Thái Lan đầu năm nay đã sửa đổi các yêu cầu niêm yết để tạo điều kiện dễ dàng hơn cho các công ty trong các ngành mục tiêu, chẳng hạn như ô tô thế hệ mới, robot, hàng không và hậu cần; du lịch y tế và chăm sóc sức khỏe; công nghệ sinh học và công nghệ nano vào danh sách.

Sàn chứng khoán cũng đang đàm phán với Ủy ban An ninh và Giao dịch của Thái Lan xem xét các quy tắc niêm yết nghiêm ngặt hơn đối với các tổ chức phát hành nước ngoài hơn là đối với các công ty Thái Lan.

Ví dụ, nhiều công ty nước ngoài được yêu cầu duy trì tỷ lệ thả nổi tự do không dưới 20%. Ngưỡng này là 15% đối với các công ty Thái Lan. Vào tháng 9, ủy ban đã rút ngắn thời gian bắt buộc để các công ty nước ngoài thuê cố vấn tài chính giám sát hoạt động của họ từ 3 năm xuống 1năm, phù hợp với yêu cầu của các công ty Thái Lan.

Wilasinee Krishnamra, cố vấn các sự kiện đột phá từ Deloitte Thái Lan, cho biết: “Chúng ta sẽ thấy nhiều công ty kỹ thuật số và công nghệ hơn niêm yết tại Thái Lan, một sự khác biệt so với các công ty truyền thống thông thường."

(Nguồn: Nikkei Asia)

NGỌC CHÂU