Đầu năm học, một cậu bé tiểu học viết vào “thẻ ước nguyện” điều mình mong bố mẹ thay đổi. Đọc đến dòng cuối, người mẹ chỉ còn biết than trời vì cậu con trai không những “bóc phốt” bố mẹ mà còn ghi rõ cả họ tên của hai người.

Trên tấm thẻ hình chiếc lọ ước mơ, cậu bé tên T. viết lời nhắn gửi bố mẹ, mong trong năm học mới, bố mẹ không đánh và không mắng mình nữa. Điều khiến người mẹ “đứng hình” là phía cuối lời nguyện vọng, con trai cẩn thận ghi cả họ tên bố và mẹ.

Một mẩu giấy nhỏ, vài dòng chữ trẻ con nhưng đủ khiến người mẹ rơi vào tình huống dở khóc dở cười. Bởi theo lời chia sẻ của mẹ T., chuyện bố mẹ đánh con không hề thường xuyên như những gì mảnh giấy có thể khiến người ngoài hình dung.

Người mẹ cho biết từ trước đến nay, bố của T. chỉ đánh con khoảng một, hai lần; bản thân chị cũng chỉ phạt con bằng cách đánh nhẹ khoảng một, hai lần trong cả năm. Thế nhưng, vào “thẻ ước nguyện” đầu năm học, cậu bé lại ghi rõ mong muốn bố mẹ đừng đánh, đừng mắng nữa.

Nỗi oan ấy càng được đẩy lên cao khi cậu con trai còn “triệu tập” đầy đủ họ tên của cả bố lẫn mẹ. Với một đứa trẻ, có thể đó chỉ là cách viết thật đầy đủ để cô giáo biết mình đang gửi lời nhắn cho ai. Nhưng với cha mẹ, việc này chẳng khác nào tự tay con làm “biên bản hiện trường” rồi nộp thẳng cho giáo viên.

Trẻ nhớ điều gì sau một lần bị phạt?

Câu chuyện nhanh chóng nhận được sự đồng cảm của nhiều phụ huynh. Không ít người kể rằng con mình cũng từng khiến bố mẹ bất ngờ bằng những lá thư, mảnh giấy hoặc câu nói rất thật.

Có em từng viết câu hỏi liệu người đang nuôi mình có phải mẹ ruột hay không rồi yêu cầu mẹ xác nhận và ký tên. Có em lại mong ngày nào cũng là sinh nhật vì đó là ngày được mẹ “xóa tội”, có thể làm gì cũng không bị trách phạt.

Những câu chuyện ấy khiến người lớn bật cười vì sự hồn nhiên của trẻ. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, chúng cũng cho thấy một điều khá thú vị: trẻ có thể ghi nhớ những lần bị cha mẹ phạt theo một cách rất khác với người lớn.

Cha mẹ có thể cho rằng mình chỉ đánh nhẹ một cái vào tay, mắng vài câu khi con mắc lỗi, hoặc đó chỉ là một lần nóng giận hiếm hoi. Với người lớn, sự việc có thể đã trôi qua từ lâu. Nhưng với trẻ, cảm giác khi ấy có thể vẫn còn nguyên và trở thành điều các em muốn thay đổi.

Bởi trẻ nhỏ không phải lúc nào cũng hiểu được ý định của cha mẹ phía sau một hình phạt. Người lớn có thể nghĩ mình đang dạy con, còn đứa trẻ chỉ đơn giản hiểu rằng mình vừa bị bố mẹ đánh hoặc mắng. Hai cách nhìn ấy đôi khi cách nhau rất xa.

“Bố mẹ có oan không?” - Có, nhưng...

Nhìn vào mảnh giấy của T., có lẽ bố mẹ cậu bé thực sự có phần “oan”. Nếu đúng như lời người mẹ chia sẻ, việc con ghi mong muốn “đừng đánh, đừng chửi” rất dễ khiến giáo viên hoặc những phụ huynh khác hình dung rằng cậu bé thường xuyên sống trong cảnh bị đòn roi.

Trong khi thực tế gia đình theo lời mẹ kể lại không như vậy. Nhưng sự “oan” của cha mẹ cũng là một dịp để người lớn hiểu thêm cách trẻ cảm nhận về những gì xảy ra trong gia đình.

Một đứa trẻ có thể không phân biệt được “một lần” hay “nhiều lần” như người lớn. Các em cũng chưa đủ khả năng cân đo xem hình phạt có nhẹ hay nặng. Điều các em nhớ có thể đơn giản chỉ là: mình không thích bị đánh, không thích bị mắng và muốn chuyện đó không xảy ra nữa.

Vì thế, thay vì chỉ bật cười vì con “bóc phốt” bố mẹ, người lớn có thể thử hỏi con xem điều gì khiến con viết như vậy. Có thể chỉ là một khoảnh khắc trẻ con. Cũng có thể đó là cách con nói ra một cảm xúc mà bình thường chưa biết nói thế nào.

Đôi khi, điều cha mẹ cần làm không phải là vội thanh minh mà là nghe xem đứa trẻ đã thực sự muốn nói gì.