Mới đây, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã ban hành quyết định thu hồi số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm của nhiều doanh nghiệp, trong đó có 40 sản phẩm của thương hiệu M.O.I Cosmetics, đã gây ra không ít xôn xao dư luận. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý và quản lý nhà nước, đây là một hoạt động minh bạch cần được hiểu đúng để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đặc biệt, trong bối cảnh thông tin thị trường còn nhiều mảng mờ, việc minh bạch các nghĩa vụ này chính là chìa khóa để người tiêu dùng thực thi quyền được biết và được bảo vệ an toàn sức khỏe.

Hồ Ngọc Hà quảng bá sản phẩm son môi của M.O.I Cosmetics – thương hiệu vừa chủ động "dọn dẹp" hồ sơ pháp lý cho 40 dòng sản phẩm cũ đã từng bán ra thị trường. Ảnh minh hoạ

Chủ động thu hồi số công bố là một thủ tục hành chính

Đại diện M.O.I Cosmetics và các cơ quan quản lý đã khẳng định: Việc thu hồi này được thực hiện trên cơ sở đề nghị tự nguyện của doanh nghiệp. Theo quy định tại điểm i, khoản 1, Điều 46 Thông tư 06/2011/TT-BYT, khi doanh nghiệp không còn nhu cầu tiếp tục kinh doanh các dòng sản phẩm cũ hoặc phiên bản giới hạn (Limited Edition), họ sẽ chủ động thực hiện thủ tục này.

Điều này hoàn toàn khác biệt với việc bị cơ quan chức năng cưỡng chế thu hồi do vi phạm chất lượng hay chứa chất cấm. Việc chủ động "dọn dẹp" hồ sơ giúp cơ quan quản lý cập nhật chính xác danh mục sản phẩm thực tế đang lưu thông trên thị trường.

Trách nhiệm lưu trữ hồ sơ PIF: Không thể "đem con bỏ chợ"

Nhiều người tiêu dùng lo lắng rằng khi số công bố bị thu hồi, doanh nghiệp sẽ hết trách nhiệm với các sản phẩm đã bán ra trước đó. Tuy nhiên, theo khoản 4, Điều 48 Thông tư 06/2011/TT-BYT, pháp luật quy định rất rõ: "Tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường phải lưu giữ Hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) trong thời gian tối thiểu 03 năm kể từ khi lô sản xuất cuối cùng được đưa ra thị trường và xuất trình khi cơ quan chức năng kiểm tra, thanh tra yêu cầu".

Hãng mỹ phẩm gắn với Hồ Ngọc Hà vừa phát đi thông báo giải thích về việc thu hồi 40 số tiếp nhận công bố mỹ phẩm. Nguồn: M.O.I Cosmetics

Hồ sơ PIF (Product Information File) là "trái tim" của mỗi sản phẩm mỹ phẩm, bao gồm đầy đủ dữ liệu về: Thành phần định tính, định lượng và tiêu chuẩn nguyên liệu; Quy trình sản xuất đạt chuẩn CGMP-ASEAN; Kết quả đánh giá sự an toàn đối với sức khỏe con người và các dữ liệu về tác dụng không mong muốn.

Việc lưu trữ này đảm bảo rằng, dù sản phẩm đã dừng kinh doanh, các cơ quan quản lý vẫn có thể thực hiện công tác hậu kiểm bất cứ lúc nào để đối chiếu và xác minh tính an toàn của các lô hàng đã từng lưu hành.

Minh bạch thông tin là chìa khóa bảo vệ người tiêu dùng

Thực tế, tình trạng "mù mờ" thông tin thường khiến người tiêu dùng hoang mang khi thấy các danh sách thu hồi của Cục Quản lý Dược. Tuy nhiên, việc công khai các quyết định này chính là cách để minh bạch hóa thị trường mỹ phẩm.

Người tiêu dùng có quyền được biết sản phẩm mình đang dùng có hồ sơ pháp lý rõ ràng hay không. Theo Hiệp định mỹ phẩm ASEAN, các doanh nghiệp phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về tính an toàn, hiệu quả và chất lượng sản phẩm mà mình đưa ra thị trường.

Như vậy, dù các dòng son Limited hay sản phẩm dưỡng da của M.O.I Cosmetics đã chính thức rời khỏi danh mục kinh doanh, nhưng "vòng đời" trách nhiệm của doanh nghiệp vẫn chưa kết thúc. Đồng thời, doanh nghiệp vẫn phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về tính an toàn, hiệu quả, chất lượng sản phẩm và có nghĩa vụ giải quyết kịp thời các khiếu nại, bồi thường thiệt hại (nếu có) cho khách hàng theo đúng quy định của pháp luật.

Sự minh bạch trong việc thực thi các quy định hậu kiểm này chính là cơ sở để người tiêu dùng bảo vệ quyền lợi chính đáng và quyền tiếp cận thông tin an toàn của mình.