Ngày 9/4/2011, sảnh đến của Sân bay Quốc tế Phố Đông (Thượng Hải) náo nhiệt bỗng chốc lặng phắt bởi tiếng thét thất thanh. Giữa đám đông bàng hoàng, một người phụ nữ trung niên ngã gục trên vũng máu với 9 nhát dao chí mạng. Kẻ thủ ác không phải một tên cướp táo tợn, mà chính là cậu con trai ruột 24 tuổi vừa bước xuống từ chuyến bay du học.

Hơn một thập kỷ đã trôi qua, vụ án Uông Giai Tinh vẫn là một vết sẹo nhức nhối trên truyền thông Trung Quốc. Nhưng khi các lớp màn bí mật được bóc tách tại tòa án, người ta mới bàng hoàng nhận ra: Bi kịch này không chỉ đến từ sự suy đồi đạo đức, mà nó là sự cộng hưởng đáng sợ giữa căn bệnh tâm thần phân liệt và lối giáo dục "nuôi bọc" (bao bọc quá mức) của người mẹ.

Uông Giai Tinh

Du học xa hoa bằng những giọt mồ hôi thắt lưng buộc bụng

Uông Giai Tinh (sinh năm 1987) vốn là niềm hy vọng duy nhất của bà Cố - một người phụ nữ Thượng Hải ly hôn, sống cảnh đơn thân nuôi con. Với tâm lý muốn bù đắp cho con một cuộc sống hoàn hảo, năm 2006, bà gom góp toàn bộ tài sản gửi Tinh sang Nhật Bản du học.

Thế nhưng, đằng sau cái mác "du học sinh" hào nhoáng là một thực tế cay đắng: Gia cảnh nghèo khó, bà Cố phải làm lụng thắt lưng buộc bụng, vay mượn khắp nơi từ người thân, bạn bè, thậm chí vay lãi để có đủ tiền gửi sang Nhật.

Đều đặn mỗi tháng, bà gửi cho con từ 3 đến 4 vạn tệ (tương đương khoảng hơn 100 triệu VND thời điểm đó). Đây là số tiền khổng lồ, đảm bảo cho Tinh một cuộc sống xa hoa, không bao giờ phải nếm trải cảm giác đi làm thêm vất vả như những du học sinh khác.

Được nuôi dưỡng trong một "lồng kính" đầy tiền, Uông Giai Tinh dần mất đi khái niệm về giá trị lao động và sự đồng cảm. Trong tâm thức của Tinh, sự chu cấp của mẹ không phải là tình yêu, mà là nghĩa vụ hiển nhiên. Anh ta thản nhiên tiêu xài, coi mẹ như một chiếc máy rút tiền tự động.

Hiện trường vụ án

9 nhát dao tại sân bay và lời khai "nghe thấy tiếng nói trong đầu"

Đầu năm 2011, nguồn tài chính của bà Cố hoàn toàn cạn kiệt. Bà không còn khả năng vay mượn và buộc phải thông báo cho con trai biết sự thật rằng mình không thể gửi tiền được nữa. Đối diện với thực tế, thay vì tìm cách đỡ đần mẹ, sự ích kỷ tích tụ nhiều năm khiến Uông Giai Tinh lập tức nổi giận, đặt vé bay về nước để "hỏi tội".

Ngay tại sảnh sân bay Phố Đông, khi nghe người mẹ gầy gò đón mình bằng câu nói: "Mẹ thực sự không còn tiền nữa", ngọn lửa oán hận trong Tinh bùng phát. Anh ta lục tung hành lý, rút ra con dao gọt hoa quả mang theo từ Nhật Bản và đâm liên tiếp 9 nhát vào người mẹ ruột.

Bà Cố ngã xuống trong sự ngơ ngác và đau đớn. Tại cơ quan điều tra, Uông Giai Tinh đưa ra lời khai đầy hoang mang:

"Tôi hỏi mẹ tại sao không gửi tiền, mẹ nói mẹ thực sự không còn giọt dầu nào nữa. Lúc đó đầu óc tôi bỗng trống rỗng. Tôi nghe thấy có những tiếng nói lạ vang lên trong đầu, thúc giục rằng mẹ đang lừa dối tôi, mẹ muốn bỏ rơi tôi...".

Hồ sơ bệnh án: Điểm mù của tình mẫu tử mù quáng

Nhận thấy biểu hiện tâm lý bất ổn sâu sắc của hung thủ, cảnh sát Thượng Hải đã trưng cầu giám định tâm thần tư pháp. Kết quả từ Viện Giám định Khoa học Tư pháp thuộc Bộ Tư pháp Trung Quốc sau đó đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện vụ án: Uông Giai Tinh bị tâm thần phân liệt.

Cơ quan chức năng kết luận, tại thời điểm gây án, Tinh bị các triệu chứng ảo thanh và hoang tưởng chi phối, dẫn đến việc suy giảm nghiêm trọng khả năng nhận thức và kiểm soát hành vi. Tuy nhiên, vì anh ta vẫn nhận thức được một phần hành vi của mình (biết chuẩn bị dao, biết tìm mẹ), Tinh được xếp vào nhóm "năng lực trách nhiệm hình sự bị hạn chế".

Đáng nói hơn, bạn bè tại Nhật Bản cho biết Tinh đã có những biểu hiện cô độc, lầm lì và nói năng kỳ lạ từ lâu. Thế nhưng, vì bà Cố ở Thượng Hải quá bận rộn kiếm tiền và chỉ biết thỏa mãn con bằng vật chất, bà đã hoàn toàn phớt lờ những bất ổn tâm lý của con trai. Sự bao bọc quá mức vô tình trở thành chiếc mặt nạ che giấu căn bệnh tâm thần phân liệt đang gặm nhấm dần lý trí của đứa trẻ.

Bản án nhân đạo và giọt nước mắt hoen ố tại tòa

Tháng 10/2011, Tòa án Nhân dân quận Phố Đông (Thượng Hải) tuyên phạt Uông Giai Tinh 3 năm 6 tháng tù giam về tội cố ý gây thương tích. Nhờ có bệnh án tâm thần phân liệt thể nhẹ và sự cầu xin tha thứ tha thiết từ chính nạn nhân – bà Cố, nghịch tử này đã thoát khỏi một bản án nghiêm khắc hơn rất nhiều.

Sau khi may mắn giữ được mạng sống từ cửa tử, bà Cố xuất hiện tại tòa với gương mặt tiều tụy nhưng ánh mắt vẫn tràn ngập sự bao dung đến tội nghiệp:

"Nó là con trai tôi, nó bị bệnh nên mới làm vậy. Là do tôi làm mẹ chưa tròn trách nhiệm, chỉ biết gửi tiền mà không biết con mình đang phải chịu áp lực tinh thần lớn như thế nào ở nơi đất khách quê người...".

Lời cầu xin của bà Cố khiến cả phòng xử án lặng đi vì chua xót. Đến tận lúc suýt chết dưới tay con, người mẹ ấy vẫn chọn cách nhận hết lỗi lầm về mình.

Tiền bạc không thể thay thế sự thấu hiểu

Vụ án Uông Giai Tinh là một lời cảnh tỉnh đanh thép gửi đến các gia đình hiện đại. Nhiều bậc cha mẹ chấp nhận làm "nô lệ" cho con cái, sẵn sàng trải sẵn thảm đỏ bằng tiền bạc, gánh hết mọi giông bão để con chỉ việc hưởng thụ. Họ quên mất rằng, thứ một đứa trẻ cần không chỉ là tài khoản ngân hàng đầy ắp, mà là sự quan tâm sát sao đến thế giới tinh thần.

Sự nuông chiều thiếu nguyên tắc kết hợp với việc thờ ơ trước sức khỏe tâm thần của con cái chính là liều thuốc độc gieo rắc bi kịch. 9 nhát dao tại sân bay Phố Đông không chỉ để lại những vết sẹo thể xác trên người mẹ, mà còn là bài học bằng máu về ranh giới mong manh giữa yêu thương và hủy hoại một đứa trẻ.