Theo Bệnh viện Nhiệt đới trung ương, ê-kíp do ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh phụ trách, Khoa Phẫu thuật Tạo hình – Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, vừa xử trí thành công một ca chấn thương đặc biệt hy hữu: bệnh nhân nam bị tai nạn xe máy va quệt với xe tải khiến vành tai ngoài bị đứt gần rời, chỉ còn dính lại bằng một cầu da rất nhỏ và gần như không còn được cấp máu.

Một tai nạn giao thông tưởng chừng sẽ để lại khiếm khuyết vĩnh viễn về thẩm mỹ đã có cái kết đầy hy vọng nhờ quyết định xử trí kịp thời và chiến lược bảo tồn phù hợp của các bác sĩ. Theo ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh, đây là dạng tổn thương mà trước đây phần lớn buộc phải cắt bỏ hoàn toàn, dẫn đến mất vĩnh viễn một phần vành tai, gây biến dạng đáng kể khuôn mặt. Tai không chỉ là cơ quan thính giác mà còn là cấu trúc quan trọng tạo nên đường nét và sự cân đối của khuôn mặt. Với những chấn thương đứt rời hoặc gần rời vành tai, thời gian xử trí đóng vai trò mang tính quyết định. Mỗi phút trôi qua đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo tồn mô, duy trì chức năng và kết quả thẩm mỹ về sau.

Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng vành tai bị đứt gần như tách hoàn toàn khỏi đầu, nguy cơ hoại tử rất cao nếu không được xử trí đúng kỹ thuật. Đây cũng là chấn thương khiến người bệnh rơi vào trạng thái hoang mang, lo lắng lớn về khả năng phục hồi hình dạng khuôn mặt.

Ngay khi tiếp nhận, ê-kíp ưu tiên bảo tồn mô tối đa. BS Linh cho biết phương án nối mạch bằng vi phẫu ở vị trí này là rất khó vì tổn thương nằm ở phần xa tai, nơi mạch máu cực nhỏ, khó tìm và khó nối, thậm chí dưới kính hiển vi phẫu thuật phóng đại cũng không dễ nhìn rõ. Thay vì cắt bỏ như cách xử trí truyền thống, ê-kíp áp dụng chiến lược bảo tồn trì hoãn – làm sạch kỹ vết thương, xử lý phần mềm, khâu phục hồi theo nguyên tắc tạo hình thẩm mỹ để giữ hình dáng vành tai tự nhiên, đồng thờingười bệnh được chăm sóc liên tục bằng các biện pháp chuyên sâu như giữ ẩm mô bằng nhỏ giọt nước muối, tránh khô mô, chiếu đèn để giữ ấm và tăng tưới máu vi mạch, theo dõi sát từng thay đổi màu sắc và nhiệt độ mô. BS Linh cho biết, chỉ cần qua những ngày đầu tiên mà mô không hoại tử, các mạch máu tân tạo sẽ bắt đầu hình thành và cơ hội giữ được vành tai gần như chắc chắn.

Ảnh: Bệnh viện Nhiệt đới trung ương

BS Linh nhấn mạnh, với những chấn thương đứt gần rời phần mềm nhỏ như vành tai, mép môi hay đầu ngón tay, lựa chọn tối ưu không phải lúc nào cũng là phẫu thuật nối mạch ngay lập tức. Trong nhiều trường hợp, kiên trì bảo tồn, chăm sóc đúng kỹ thuật và theo dõi sát giúp mang lại kết quả thẩm mỹ tự nhiên hơn, ít biến dạng hơn và không cần tái tạo phức tạp về sau.

Bác sĩ khuyến cáo, khi gặp chấn thương đứt rời một phần cơ thể, người dân cần giữ lại phần cơ thể bị đứt – dù nhỏ đến đâu – bọc bằng gạc sạch, cho vào túi nylon kín và làm lạnh gián tiếp bằng đá; tuyệt đối không đặt trực tiếp lên đá, không rửa bằng cồn hay dung dịch sát khuẩn mạnh và đến bệnh viện càng sớm càng tốt.

“Với kỹ thuật tạo hình hiện đại, rất nhiều phần cơ thể tưởng như phải bỏ đi vẫn có thể được cứu sống, giữ được hình dáng tự nhiên và chức năng. Nhưng điều đó chỉ có thể làm được nếu xử trí ban đầu đúng cách và bệnh nhân đến viện kịp thời”, BS Linh nhấn mạnh. Hiện bệnh nhân đã ổn định, ra viện và được hướng dẫn chăm sóc sẹo để đảm bảo đạt kết quả thẩm mỹ cao nhất.

Minh Ánh