Từ những phiên livestream đến đường dây xuyên quốc gia

Vụ việc bắt đầu lộ diện từ quá trình điều tra các sai phạm về sở hữu công nghiệp, khi công an phát hiện các tài khoản livestream rao bán trang sức giả thương hiệu nổi tiếng. Từ đây, một đường dây buôn lậu kim cương "khủng" dần bị đưa ra ánh sáng.

Theo điều tra, đường dây do các đối tượng người Ấn Độ điều hành từ Hong Kong đã thực hiện thành công 141 chuyến vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương lậu vào Việt Nam tiêu thụ. Hàng được thu gom từ Ấn Độ, tập kết tại Hong Kong rồi chuyển về Việt Nam qua đường hàng không. Các đối tượng sử dụng tờ tiền USD có số seri định sẵn làm "tín vật" để giao nhận hàng nhằm bảo mật thông tin.

Nhân viên PNJ vẫn túc trực phục vụ khách hàng tại các quầy trang sức, duy trì hoạt động mua bán bình thường giữa tâm bão khủng hoảng. Ảnh minh hoạ (nguồn PNJ)

Đến đầu tháng 7/2026, Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp cùng các đơn vị nghiệp vụ triệt phá chuyên án, khởi tố từ 22 đến 38 bị can về tội "Buôn lậu" và "Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp". Tổng doanh thu của đường dây này ước tính khoảng 280 tỷ đồng.

"Phù phép" kim cương lậu ngay tại trung tâm giám định uy tín

Tâm điểm của vụ bê bối là sự tham gia của ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc Công ty Giám định P-Lab (công ty con do PNJ nắm 100% vốn). Lợi dụng kiến thức chuyên môn và vị trí lãnh đạo tại đơn vị giám định hàng đầu, ông Thảo bị cáo buộc đã thực hiện quy trình "rửa" kim cương tinh vi. Trước hết, thu mua các viên kim cương nhập lậu có thông số sai lệch so với giấy kiểm định quốc tế GIA với giá rẻ. Sau đó thực hiện mài bỏ mã số GIA khắc trên viên đá, và cuối cùng là khắc lại mã số mới theo hệ thống của P-Lab và cấp chứng thư giám định mới của P-Lab để hợp thức hóa sản phẩm, đưa ra thị trường kiếm lời bất chính.

Hành vi này được cơ quan chức năng đánh giá là đặc biệt nghiêm trọng vì P-Lab là đơn vị giám định độc lập, vốn không được phép kinh doanh các sản phẩm do mình kiểm định.

Ý kiến các bên và trách nhiệm liên đới của PNJ

Liên quan đến vụ việc, Trung tá Tống Đình Xuân (Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế, Công an Thanh Hóa) cho biết đang tiếp tục làm rõ vai trò của ông Thảo và những người liên quan tại P-Lab, đồng thời nhấn mạnh việc giám định kim cương rất phức tạp để xác định giá trị thực tế.

Bà Cao Thị Ngọc Dung - Chủ tịch Hội đồng quản trị PNJ, người vừa gửi tâm thư xin lỗi cổ đông và khách hàng sau vụ bê bối tại công ty con. Ảnh: PNJ

Về phía PNJ, trong tâm thư gửi cổ đông và khách hàng, Bà Cao Thị Ngọc Dung (Chủ tịch Hội đồng quản trị PNJ) bày tỏ sự bất ngờ và gửi lời xin lỗi: "Thay mặt ban lãnh đạo Tập đoàn PNJ, tôi gửi lời xin lỗi đến toàn thể khách hàng, nhà đầu tư về sự việc làm ảnh hưởng tới niềm tin". Bà Dung nhấn mạnh PNJ sẵn sàng hỗ trợ khách hàng kiểm định lại kim cương đã mua nếu có nhu cầu.

PNJ khẳng định đây là hành vi vi phạm của cá nhân ông Thảo nhằm trục lợi, vi phạm quy định chống xung đột lợi ích của công ty. Tuy nhiên, với tư cách là công ty mẹ, PNJ cam kết phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng và rà soát lại toàn bộ quy trình quản trị nội bộ để khắc phục các kẽ hở.

Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, các chuyên gia cho rằng, vụ bê bối tại P-Lab không chỉ dừng lại ở sai phạm cá nhân mà còn đặt ra những vấn đề phức tạp về trách nhiệm của pháp nhân PNJ.

Chính sách thu đổi kim cương rời của PNJ tại ngày 4/7. Nguồn: PNJ

Thứ nhất, dù PNJ khẳng định đây là hành vi trục lợi cá nhân vi phạm quy định chống xung đột lợi ích của công ty, nhưng với tư cách là chủ sở hữu nắm giữ 100% vốn tại P-Lab, PNJ không thể tách rời trách nhiệm trong việc để xảy ra lỗ hổng quản trị kéo dài. Việc một lãnh đạo cấp cao có thể lợi dụng pháp nhân và kiến thức chuyên môn để "phù phép" hơn 28.000 viên kim cương lậu trong nhiều năm là một minh chứng cho thấy hệ thống giám sát nội bộ chưa thực sự hiệu quả. Theo quy định, PNJ có trách nhiệm gián tiếp trong việc đảm bảo các đơn vị thành viên hoạt động tuân thủ pháp luật.

Thứ hai, căn cứ theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, PNJ có nghĩa vụ cung cấp thông tin chính xác về hàng hóa và chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm đã bán ra. Dù sai phạm do cá nhân ông Thảo thực hiện, nhưng khi khách hàng giao dịch dựa trên uy tín thương hiệu PNJ và chứng thư của P-Lab, PNJ vẫn phải thực hiện các cam kết hậu mãi, thu đổi hoặc bồi thường nếu sản phẩm không đúng giá trị công bố. Khách hàng hoàn toàn có quyền khởi kiện dân sự hoặc yêu cầu cơ quan chức năng can thiệp nếu quyền lợi bị xâm phạm.

Thứ ba, P-Lab được xác định là một đơn vị giám định độc lập, về nguyên tắc pháp lý không được phép kinh doanh các sản phẩm do chính mình kiểm định nhằm đảm bảo tính khách quan. Hành vi mài mã GIA để thay bằng mã P-Lab của ông Thảo đã trực tiếp phá hủy giá trị pháp lý của chứng thư giám định - yếu tố cốt lõi tạo niềm tin và quyết định giá trị thương mại trên thị trường. Sai phạm này gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín nghề nghiệp của toàn bộ hệ thống giám định mà PNJ đã dày công xây dựng.

Sản phẩm kim cương do P-Lab kiểm định. Ảnh chụp màn hình

Theo các chuyên gia, PNJ đang thực hiện các bước đi cần thiết nhằm giảm thiểu thiệt hại như: đình chỉ chức vụ cá nhân sai phạm, chủ động rà soát lại quy trình kiểm soát nội bộ và phối hợp chặt chẽ với cơ quan điều tra. Việc Chủ tịch HĐQT công khai xin lỗi và cam kết hỗ trợ khách hàng kiểm định lại sản phẩm là một nỗ lực nhằm khắc phục hậu quả dưới góc độ dân sự và giữ gìn uy tín pháp nhân. Song cơ quan chức năng hiện vẫn đang tiếp tục làm rõ vai trò của những người liên quan tại P-Lab để xác định đầy đủ trách nhiệm pháp lý cuối cùng.

Cổ phiếu PNJ bị bán tháo, vốn hóa "bốc hơi" hàng nghìn tỷ đồng

Ngay sau khi thông tin lãnh đạo P-Lab bị khởi tố lan rộng, trong phiên giao dịch ngày 3/7/2026, cổ phiếu PNJ đã chịu áp lực bán tháo cực lớn. Mã chứng khoán này nhanh chóng giảm kịch sàn 7% xuống mức 58.700 đồng/cổ phiếu, mức thấp nhất trong vòng 8 tháng.

Chỉ trong một phiên, vốn hóa thị trường của PNJ đã giảm mạnh về mốc 30.000 tỷ đồng, "bốc hơi" khoảng 2.200 tỷ đồng. Đáng chú ý, có thời điểm cổ phiếu này dư bán giá sàn lên tới hơn 12,5 triệu đơn vị nhưng gần như không có lực cầu bắt đáy, phản ánh tâm lý lo ngại cực độ của các nhà đầu tư.