Sẽ thế nào nếu bạn mở nồi cơm vừa chín, thấy cơm vẫn còn nguyên một khối, không được xới tơi mà người ăn cứ thế múc một phần ra bát?

Với nhiều người, đây chẳng có gì đáng nói. Nhưng với một số người, nhìn nồi cơm không được xới tơi lại mang đến cảm giác khó chịu rất khó giải thích. Một chủ tài khoản Threads tên P. mới đây bày tỏ: “Tình cờ thấy 1 bài viết. Th*, càng già đi càng ghét ai xới cơm kiểu này. Ở một mình cũng không nên, mà ở cùng nhiều người thì lại càng không nên”.

Chia sẻ của P. gây tranh cãi. Ảnh chụp màn hình Threads.

Dưới phần comment, P. phân trần thêm đây chỉ là cảm nhận cá nhân, không có ý bắt buộc người khác phải làm giống mình. Lý do khiến người này không thích cách lấy cơm trên là vì cho rằng nếu không xới, phần cơm trong nồi dễ bị đóng thành từng mảng khi nguội, ăn không ngon. 

Bên dưới phần bình luận, netizen nhanh chóng chia làm hai phe. Một bên đồng tình vì cũng đã quen với việc phải xới cơm cho tơi trước khi múc ra bát. Trong khi đó, một phe khác cho rằng cơm chín thì cứ múc ra bát, miễn ăn ngon là được, không có lý do gì phải khó chịu với cách ăn của người khác.

Với những người thuộc “team phải xới cơm”, việc này gần như đã trở thành một thao tác mặc định. Cơm vừa chín, người nấu sẽ dùng đũa hoặc muôi xới đảo cho tơi, sau đó mới múc từng phần ra bát. Nhiều người cho biết họ làm vậy vì thấy cơm tơi, đều và dễ ăn hơn. Nhưng ngoài chuyện ngon hay không ngon, cách xới cơm này ở một số gia đình còn gắn với phép tắc trên mâm cơm. Người lớn dạy trẻ con phải xới cơm trước khi chia, lâu dần thành một thói quen mà nhiều người làm theo gần như vô thức.

“Thật sự luôn, phải lấy cái đũa đánh tơi cơm lên chớ trời. Ăn cơm chớ có phải ăn bánh gạo đâu”, “Nhà tui cũng phải xới tơi cơm lên ăn vừa ngon đều cơm mà nhìn không khó chịu, ăn cơm không xới là bị chửi ăn cơm hớt á”, “Tui còn phải xới cho tơi rồi nhấn nút lần 2 nữa cơ. Nhấn 1 lần, tui cứ có cảm giác cơm cứ còn sống sống khó chịu lắm. Nhìn nồi cơm như trong ảnh t cứ nghĩ như ăn cơm thừa, khó chịu ghê”,... là những bình luận của cư dân mạng. 

Bạn thuộc team xới cơm hay không xới? Ảnh minh họa. 

Ở chiều ngược lại, nhiều người cho rằng chuyện này đơn giản chỉ là thói quen của từng gia đình. Có nhà xới, có nhà không; có lúc xới, có lúc múc thẳng. Một số ý kiến cũng cho rằng với các loại nồi cơm điện hiện nay, cơm thường được làm chín khá đều nên việc xới hay không xới không còn mang ý nghĩa như cách nấu cơm truyền thống.

“Ngày xưa gạo nấu nồi nhôm, nồi đất, đáy quá nóng khô trên thì mềm, phải xới lên cho đều. Giờ nồi điện nấu chín nở mềm đều rồi, ai phát cơm thì làm sao cho chén cơm gọn gàng là được, quan trọng chi xới hay không xới”, một người viết.

Một bình luận khác lại cho rằng mỗi gia đình có một cách riêng, còn khi đến nhà người khác làm khách thì chỉ cần “phiên phiến”, miễn không ảnh hưởng đến người xung quanh.

Trên thực tế, hình ảnh nêu trên xuất phát từ một bài đăng trên mạng xã hội X của một người Nhật Bản. Người đăng viết: “Don't mix freshly cooked rice. People who serve it this way, stand in the hallway” (tạm dịch: Cơm vừa nấu xong mà xới theo kiểu này thì mời ra ngoài hành lang đứng). Câu nói mang màu sắc cường điệu, hài hước và bài đăng cũng nhanh chóng tạo ra tranh luận. Có người đồng tình với việc không xới cơm theo cách trong hình, nhưng cũng có những ý kiến phản đối. 

Ảnh: X - ikujidays. 

Thực tế, ở Việt Nam không có quy định chính thức nào bắt buộc phải xới cơm theo một cách nhất định. Tuy nhiên, trong văn hóa gia đình Việt, việc xới cơm cũng gắn với một số quan niệm được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Chẳng hạn như tránh việc chỉ xới một lần rồi đưa thẳng bát cơm cho người khác. Cách làm này ở một số nơi được liên tưởng đến việc xới cơm cúng người đã khuất, từ đó hình thành kiêng kỵ trong bữa cơm gia đình. Vì vậy, nhiều người có thói quen xới cơm từ hai lần trở lên trước khi múc cho người khác.

Đây là một tập tục và quan niệm được truyền lại trong gia đình, không phải quy tắc chung mà mọi người Việt đều phải tuân theo. Cũng vì thế, cùng một hành động nhưng trong mỗi nhà lại có thể được nhìn nhận rất khác nhau.

Người lớn có thể xem đó là phép lịch sự. Người trẻ lớn lên trong một gia đình không có thói quen này lại thấy hoàn toàn bình thường nếu cơm vừa chín đã được múc thẳng ra bát.

Và câu chuyện này cũng cho thấy một điều khá thú vị: rất nhiều “phép tắc” trong đời sống hàng ngày thực chất không phải luật chung. Chúng được tạo nên từ thói quen gia đình, vùng miền, thế hệ và cả những điều người lớn truyền lại cho con cháu.

Bởi vậy, khi bước ra khỏi căn bếp quen thuộc của mình, điều từng được xem là “đương nhiên” ở nhà có thể lại chẳng có ý nghĩa gì với người khác.

Tựu trung, mỗi người có quan điểm khác nhau về việc xới cơm. Ảnh minh họa. 

Còn ở Nhật Bản, cơm sau khi nấu thường được xử lý bằng shamoji - loại muôi chuyên dùng để lấy và xới cơm. Việc làm tơi cơm sau khi nấu là thao tác quen thuộc trong quá trình chuẩn bị cơm, nhẹ nhàng đảo và tách cơm sau khi cơm chín, giúp hơi nước dư thoát ra và các hạt cơm có kết cấu đồng đều hơn.

Song, cũng không có quy định hay nguyên tắc chung nào cho rằng việc xới cơm là bắt buộc hoặc không được phép trong văn hóa ăn uống của Nhật Bản. 

Vậy nên, một người nhìn nồi cơm và thấy “sai sai”, trong khi người khác lại thấy hoàn toàn bình thường, thực ra cũng không quá khó hiểu. Cùng một hành động, mỗi người có thể nhìn nó qua một “bộ quy tắc” khác nhau, được hình thành từ thói quen và cách ăn uống của gia đình.

Điều khiến một người thấy “khó chịu” chưa chắc đã là điều người khác xem là bất thường. Khi mỗi gia đình có một cách chuẩn bị và thưởng thức cơm khác nhau, có lẽ chuyện xới hay không xới cũng khó có một đáp án duy nhất cho tất cả.

Còn bạn thì sao, nếu mở một nồi cơm như trong bức ảnh trên, bạn sẽ xới tơi trước hay múc thẳng ra bát?