Chưa đầy nửa giờ sau, Cher Ami hoàn thành quãng đường gần 40 km và đưa được thông điệp về căn cứ. Thông tin đến nơi đúng lúc để pháo binh điều chỉnh hỏa lực, chấm dứt cuộc bắn nhầm đang diễn ra. Theo các ghi nhận lịch sử được lưu truyền rộng rãi, khoảng 194 binh sĩ đã được cứu sống sau chuyến bay ấy.

Đó là khoảnh khắc khiến cái tên Cher Ami đi vào lịch sử như một trong những “người lính” đặc biệt nhất của Thế chiến thứ nhất. Tên của chú trong tiếng Pháp mang nghĩa “người bạn thân mến”. Và hơn một thế kỷ sau, nhiều người vẫn tin rằng cái tên ấy chưa bao giờ phù hợp đến thế.

Cher Ami sau đó được bảo quản và trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Hoa Kỳ.

Năm 1918, khi công nghệ liên lạc trên chiến trường còn rất hạn chế, quân đội Mỹ đưa hàng trăm con chim bồ câu sang châu Âu làm nhiệm vụ truyền tin. Khi đường dây điện thoại bị cắt, tín hiệu vô tuyến không ổn định và người đưa tin có thể bỏ mạng bất cứ lúc nào, những chú chim bồ câu trở thành phương thức liên lạc đáng tin cậy nhất.

Cher Ami là một trong số đó. Trong thời gian phục vụ, chú hoàn thành nhiều nhiệm vụ truyền tin thành công và được đánh giá là một trong những “liên lạc viên” hiệu quả nhất. Nhưng chuyến bay cuối cùng mới là điều biến một chú chim đưa thư thành huyền thoại.

Tháng 10/1918, trong chiến dịch Meuse-Argonne, một đơn vị quân đội Mỹ bị mắc kẹt giữa rừng Argonne sau khi tiến quá sâu vào vùng giao tranh. Họ bị cô lập hoàn toàn, thiếu tiếp tế và không thể liên lạc với lực lượng phía sau. Giữa lúc tìm cách cầm cự, tình huống càng trở nên tuyệt vọng khi pháo binh của chính quân Mỹ xác định sai vị trí và bắt đầu nã đạn vào đồng đội.

Những người lính tìm mọi cách gửi tín hiệu cầu cứu. Hết con chim đưa thư này đến con khác bị bắn hạ. Cuối cùng, chỉ còn lại một lựa chọn. Một mẩu giấy được viết vội: “Chúng tôi đang ở dọc con đường song song với điểm 276.4. Pháo binh của chính chúng tôi đang bắn trúng chúng tôi. Xin hãy dừng lại.” Mảnh giấy ấy được buộc vào chân Cher Ami.

Không ai biết chú chim có hiểu mình đang mang theo điều gì hay không. Nhưng bằng cách nào đó, giữa đau đớn và hiểm nguy, chú vẫn tiếp tục hướng về phía trước cho đến khi hoàn thành hành trình.

Chú chim vẫn tiếp tục hướng về phía trước cho đến khi hoàn thành hành trình.

Sau chiến tranh, Cher Ami được trao Huân chương Croix de Guerre của Pháp vì lòng dũng cảm. Tướng Mỹ John Pershing từng nói rằng: “Nước Mỹ khó có thể làm đủ để đền đáp cho chú chim này.”

Cher Ami được đưa trở lại Mỹ cùng người huấn luyện và sống nốt quãng đời còn lại tại New Jersey. Chú mất ngày 13/6/1919 do những vết thương thời chiến. Thi thể Cher Ami sau đó được bảo quản và trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Hoa Kỳ ở Washington D.C.

Có một chi tiết nhỏ nhưng khiến câu chuyện về Cher Ami càng trở nên đặc biệt hơn. Trong nhiều thập kỷ sau chiến tranh, người ta vẫn tranh luận liệu người hùng mang đôi cánh ấy là chim đực hay chim cái. Các tài liệu thời đó từng ghi nhận không thống nhất, khiến danh tính của Cher Ami trở thành một câu chuyện bên lề thú vị trong lịch sử.

Mãi đến năm 2021, hơn 100 năm sau chuyến bay lịch sử, các nhà nghiên cứu tại Smithsonian mới tiến hành xét nghiệm ADN trên mẫu vật được lưu giữ và đưa ra câu trả lời cuối cùng: Cher Ami thực chất là một chim trống.

Nhưng rồi người ta nhận ra, đáp án ấy dường như không còn quá quan trọng nữa. Bởi dù là chim đực hay chim cái, điều còn ở lại sau hơn một thế kỷ không phải danh tính sinh học của Cher Ami, mà là ký ức về một sinh linh nhỏ bé đã mang theo một mảnh giấy cầu cứu, bay xuyên qua đạn lửa và đổi lấy cơ hội sống cho hàng trăm con người.