Tuổi trung niên giống như một buổi chiều tà, nắng không còn gắt nhưng đủ để soi rọi rõ ràng mọi góc khuất của cuộc đời. Hôm trước ngồi cà phê với đám bạn học cũ, nhìn lại chặng đường mấy chục năm qua, chúng tôi bỗng nhận ra một sự thật có phần chua xót. Có những người bạn ngày xưa tay trắng làm nên cơ đồ, sở hữu vài căn nhà, đi xe sang, tài khoản lúc nào cũng dư dả; nhưng ánh mắt họ lại luôn trĩu nặng âu lo, sức khỏe rệu rã, con cái ly tán.

Lại có những người chỉ làm công ăn lương bình thường, tằn tiện vun vén một ngôi nhà nhỏ, thế mà nụ cười lúc nào cũng rạng rỡ, tối tối vợ chồng dắt tay nhau đi bộ quanh công viên, thảnh thơi đến lạ. Cuộc đời đúng là một vòng luẩn quẩn, tuổi trẻ bán sức khỏe, bán thời gian bên gia đình để mua lấy tiền bạc, đến khi xế chiều lại muốn dùng tiền bạc để chuộc lại sự bình yên, nhưng khốn nỗi, bình yên lại là thứ "hàng hóa" không bán ở bất kỳ đâu.

Tiền nhiều để làm gì khi sức khỏe đã cạn kiệt?

Cái giá đắt nhất của việc kiếm tiền bất chấp đôi khi chính là hơi thở và nhịp đập của trái tim mình. Khi còn độ tuổi hai mươi, ba mươi, người ta có thể thức trắng đêm chạy dự án, nhậu nhẹt tiếp khách đến loét dạ dày, bỏ qua những cơn đau đầu chóng mặt chỉ vì nghĩ "mình còn trẻ, ráng cày cuốc bù đắp sau". Nhưng sức khỏe con người giống như một chiếc thẻ tín dụng có hạn mức, bạn vay mượn quá nhiều ở tuổi trẻ thì đến trung niên, cả gốc lẫn lãi sẽ ập đến đòi nợ cùng một lúc.

Đến lúc nằm trên giường bệnh VIP của một bệnh viện quốc tế, xung quanh là máy móc đắt tiền và những tờ hóa đơn dài dằng dặc, người ta mới cay đắng hiểu ra: Chiếc giường đắt nhất thế giới chính là giường bệnh. Hậu vận sao có thể nhẹ nhàng khi mỗi ngày trôi qua đều làm bạn với thuốc men, ăn không ngon, ngủ không yên, tiền chất đống đấy nhưng chẳng thể mua lại nổi một giấc ngủ sâu không mộng mị.

Sự cô độc trong căn biệt thự thênh thang

Nhiều người miệt mài kiếm tiền với lý do "để lo cho vợ con có cuộc sống tốt nhất". Nhưng nghịch lý ở chỗ, trên hành trình nhặt nhạnh từng đồng tiền ấy, họ lại vô tình đánh rơi mất chính người thân của mình. Những bữa cơm tối nguội lạnh vắng bóng người đàn ông trụ cột, những buổi họp phụ huynh của con luôn chỉ có một mình mẹ, những dòng tin nhắn hứa hẹn "đợi anh xong việc" kéo dài từ năm này qua tháng khác.

Đến khi tài khoản đã đủ đầy 9, 10 chữ số, ngoảnh lại thì con cái đã lớn và xa cách, người bạn đời đã quen với sự cô đơn từ lâu nên chẳng còn nhu cầu chia sẻ. Căn nhà to đẹp lộng lẫy, nội thất nhập khẩu đắt tiền bỗng trở nên rộng thênh thang và lạnh lẽo đến đáng sợ. Hậu vận an nhàn không nằm ở diện tích ngôi nhà bạn ở, mà nằm ở việc trong ngôi nhà ấy có bao nhiêu tiếng cười, có ai đợi bạn về nấu cho một bát canh nóng hổi hay không.

Tâm trí vướng bận, buông không đành mà giữ chẳng xong

Người ít tiền có nỗi lo của người ít tiền, nhưng người nhiều tiền lại mang một gánh nặng tâm lý còn khủng khiếp hơn: Sợ mất. Có tài sản lớn, người ta phải lao tâm khổ tứ nghĩ cách giữ tiền, đẻ ra tiền, rồi phòng chống người này người kia lừa gạt. Đáng buồn hơn cả là khi khối tài sản ấy trở thành mầm mống của những cuộc tranh giành, xâu xé trong chính gia đình, giữa anh em ruột thịt, giữa con cái với cha mẹ.

Không ít người già đến tuổi xế chiều thay vì được tưới hoa, uống trà thì lại phải ra tòa giải quyết tranh chấp đất đai với chính núm ruột mình đẻ ra. Cầm đống tiền trong tay mà đêm nằm thấp thỏm, nghi kỵ cả những người thân yêu nhất, thì cuộc sống ấy làm sao gọi là có phúc, làm sao gọi là bình an?

Hậu vận an yên nằm ở chữ "Đủ"

Tuổi trung niên chính là trạm dừng chân để chúng ta rũ bỏ những ảo tưởng và nhìn nhận lại thế nào là hạnh phúc thực sự. Tiền bạc rất quan trọng, nó là phương tiện để chúng ta không phải chịu cảnh cơ cực, ốm đau không có thuốc uống. Nhưng nó chỉ nên là phương tiện, chứ đừng biến thành ông chủ chi phối toàn bộ sinh mệnh.

Không phải ai kiếm nhiều tiền cũng có hậu vận nhẹ nhàng, nhưng những người biết thế nào là "đủ" chắc chắn sẽ an yên. Đủ ăn, đủ mặc, có một cơ thể khỏe mạnh ít bệnh tật, có một gia đình êm ấm dù nhỏ bé, có vài người bạn tri kỷ để nhâm nhi chén trà chiều... đó mới là khối tài sản kếch xù nhất mà mỗi người cần tích lũy cho tuổi già của mình.

Đời người ngắn ngủi lắm, buông bỏ bớt những tham sân si ngoài kia, quay về chăm sóc lấy thân tâm mình và những người trân quý xung quanh. Đừng để đến khi tóc bạc, mắt mờ mới nhận ra: Hạnh phúc vốn dĩ rất rẻ, chỉ có những thứ phù phiếm mới đắt đỏ mà thôi.