“Giảm bao nhiêu mỡ, nhận bấy nhiêu thịt bò”

Theo tờ South China Morning Post, chiến dịch được phát động tại KDC Sơn Bắc (TP Vô Tích, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc). Mục tiêu chính là khuyến khích người dân cải thiện sức khỏe, giảm béo phì và hình thành lối sống lành mạnh hơn.

Điều khiến chương trình nhanh chóng lan truyền trên mạng nằm ở cơ chế thưởng vô cùng đặc biệt. Người tham gia giảm được bao nhiêu cân sẽ được nhận lại lượng thịt bò tương ứng. Cụ thể, cứ giảm được 0,5 kg cân nặng, cư dân sẽ được đổi lấy 0,5 kg thịt bò không xương hoặc khoảng 1,5 kg xương bò. Những người đạt thành tích tốt hơn còn có thể nhận các phần thịt đắt tiền như lưỡi bò, đuôi bò hay nội tạng bò, vốn được xem là thực phẩm khá cao cấp tại Trung Quốc.

Ban tổ chức cho biết tổng lượng cân nặng tối đa được quy đổi là 10 kg. Điều này đồng nghĩa người giảm nhiều nhất có thể mang về số thịt bò trị giá không nhỏ.

Ngay sau khi thông tin xuất hiện trên mạng xã hội, chương trình đã tạo nên cơn sốt tại địa phương. Chỉ trong ba ngày kể từ lúc mở đăng ký hôm 9/3, hơn 2.400 người đã tham gia. Trên Weibo, nhiều cư dân mạng hài hước bình luận rằng họ “muốn chuyển đến sống ở khu này” chỉ để được tham gia chiến dịch.

Một người viết: “Lần đầu tiên thấy giảm cân mà phần thưởng thực tế đến vậy”. Trong khi đó, người khác đùa rằng: “Giảm mỡ xong lại được ăn thịt bò, đúng là động lực hoàn hảo”.

Người tham gia giảm được bao nhiêu cân sẽ được nhận lại lượng thịt bò tương ứng.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể tham gia. Ban tổ chức đặt ra các tiêu chuẩn nhất định nhằm đảm bảo chương trình hướng đến nhóm cần giảm cân thật sự. Theo đó, người đăng ký phải có chỉ số BMI trên 23. BMI là viết tắt của Body Mass Index (chỉ số khối cơ thể) thường dùng để đánh giá cân nặng có phù hợp với chiều cao không. Nếu BMI đang vượt mức 23 nghĩa là cơ thể đã bắt đầu rơi vào nhóm thừa cân theo tiêu chuẩn người châu Á. Ngoài ra, nữ giới cần có vòng eo vượt quá 80 cm, còn nam giới phải trên 90 cm. Sau khi đăng ký, mỗi người sẽ được đo cân nặng, ghi nhận chỉ số sức khỏe và lập hồ sơ theo dõi riêng.

Hành trình giảm cân dự kiến kéo dài đến cuối năm nay. Trong thời gian đó, cư dân sẽ được khuyến khích tập luyện thể thao, kiểm soát chế độ ăn và duy trì sinh hoạt khoa học.

Dù mang tính vui vẻ và gần gũi, chương trình vẫn đi kèm các quy định khá nghiêm ngặt. Chính quyền địa phương nhấn mạnh người tham gia phải giảm cân bằng phương pháp lành mạnh, tuyệt đối không được lạm dụng thuốc giảm cân, nhịn ăn cực đoan hay sử dụng các biện pháp nguy hiểm cho sức khỏe. Nếu xảy ra các vấn đề sức khỏe do giảm cân thiếu khoa học, người tham gia sẽ tự chịu trách nhiệm.

Nguyên nhân tăng cân phần lớn đến từ lối sống 

Chiến dịch “đổi mỡ lấy thịt bò” xuất hiện trong bối cảnh Trung Quốc đang ngày càng lo ngại về tình trạng thừa cân, béo phì gia tăng nhanh chóng trong dân số. 

Nhiều chuyên gia cho rằng sự gia tăng nhanh chóng của tình trạng thừa cân, béo phì hiện nay không chỉ đến từ chuyện ăn nhiều hơn, mà còn phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ trong lối sống hiện đại.

Tại các đô thị lớn ở Trung Quốc cũng như nhiều quốc gia châu Á, nhịp sống bận rộn khiến không ít người dần hình thành thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh. Thời gian làm việc kéo dài, áp lực công việc cao và việc phụ thuộc vào thiết bị điện tử khiến con người ngày càng ít vận động hơn trước.

Nhiều người dành phần lớn thời gian trong ngày để ngồi làm việc, học tập hoặc sử dụng điện thoại, máy tính. Sau giờ làm, thay vì vận động thể chất, không ít người tiếp tục giải trí bằng cách nằm xem video, chơi game hoặc lướt mạng xã hội. Việc thiếu hoạt động thể lực kéo dài khiến cơ thể tiêu hao ít năng lượng, trong khi lượng calo nạp vào vẫn cao, dẫn đến tích tụ mỡ thừa.

Văn hóa đồ ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn cũng được xem là một nguyên nhân lớn.

Năm 2024, National Health Commission of China cùng nhiều cơ quan nước này từng triển khai kế hoạch quản lý cân nặng kéo dài ba năm trên phạm vi toàn quốc. Mục tiêu là nâng cao nhận thức cộng đồng về dinh dưỡng, vận động và phòng ngừa các bệnh liên quan đến béo phì.

Theo nhiều báo cáo y tế tại Trung Quốc, tỷ lệ thừa cân ở người trưởng thành đang tăng mạnh trong những năm gần đây, đặc biệt là tại các đô thị lớn, nơi lối sống ít vận động và thói quen ăn uống nhiều dầu mỡ ngày càng phổ biến. 

Song song đó, văn hóa đồ ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn cũng được xem là một nguyên nhân lớn. Các món ăn nhiều dầu mỡ, nhiều đường, trà sữa, nước ngọt có gas hay đồ ăn khuya dần trở thành thói quen phổ biến của giới trẻ thành thị. Nhiều người có xu hướng ăn theo cảm xúc, ăn để giải tỏa căng thẳng hoặc bỏ bữa rồi ăn bù vào cuối ngày.

Một vấn đề khác là tình trạng thiếu ngủ và sinh hoạt thất thường. Các nghiên cứu cho thấy việc ngủ muộn, ngủ không đủ giấc có thể làm rối loạn hormone kiểm soát cảm giác đói và no, khiến con người dễ thèm ăn hơn, đặc biệt là các món nhiều đường và tinh bột.

Ngoài yếu tố thể chất, sức khỏe tinh thần cũng ảnh hưởng đáng kể đến cân nặng. Căng thẳng kéo dài, áp lực tài chính, học tập hay công việc có thể khiến nhiều người rơi vào trạng thái “stress eating” – ăn uống mất kiểm soát để giải tỏa cảm xúc.

Cần duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống và tập luyện đúng cách, lâu dài.

Không riêng Giang Tô, nhiều địa phương khác ở Trung Quốc cũng bắt đầu nghĩ ra các chiến dịch giảm cân “có thưởng” theo cách sáng tạo hơn để thu hút người dân tham gia. Có nơi thưởng khoai tây cho người giảm cân thành công, nơi khác lại đổi số cân nặng giảm được lấy kiwi, tôm hùm hoặc các loại thực phẩm đắt tiền. Các chương trình này đều đánh vào tâm lý thích phần thưởng trực tiếp và tạo cảm giác vui vẻ thay vì biến việc giảm cân thành áp lực.

Nhiều chuyên gia cho rằng các chiến dịch kiểu này có thể tạo động lực ban đầu khá hiệu quả, đặc biệt với những người thường bỏ cuộc giữa chừng. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống và tập luyện đúng cách, lâu dài thay vì chạy theo phần thưởng ngắn hạn.