Từ ngày 1/7/2026, Luật Dân số chính thức có hiệu lực, mang theo nhiều chính sách mới nhằm khuyến khích sinh đủ hai con và hỗ trợ các gia đình nuôi dạy trẻ. Trong đó, đáng chú ý là việc tăng thời gian nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai, ưu tiên mua nhà ở xã hội và hỗ trợ tài chính đối với một số trường hợp.

Dưới đây là những chính sách đáng chú ý.

Mẹ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng

Theo quy định mới, lao động nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 7 tháng, tăng thêm 1 tháng so với thời gian nghỉ khi sinh con đầu lòng.

Trong thời gian này, người mẹ có thể nghỉ trước sinh tối đa 2 tháng theo quy định.

Đối với lao động nam, khi vợ sinh con thứ hai, người chồng được nghỉ 10 ngày làm việc để chăm sóc vợ và con. Thời gian nghỉ này cũng được áp dụng trong một số trường hợp theo quy định của pháp luật, như khi vợ sinh đôi.

Để được hưởng chế độ nghỉ thai sản tăng thêm, người mẹ phải đáp ứng điều kiện theo quy định, trong đó có việc tại thời điểm sinh con thứ hai, đã có một con đẻ còn sống.

Gia đình có từ 2 con được ưu tiên mua nhà ở xã hội

Một điểm mới đáng chú ý là người có từ hai con đẻ trở lên sẽ được bổ sung vào nhóm đối tượng ưu tiên khi xét duyệt mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội.

Theo quy định, nhóm này sẽ được xem xét sau các đối tượng ưu tiên đặc biệt như người có công với cách mạng, người khuyết tật và một số nhóm chính sách khác.

Ngoài tiêu chí về số con, người đăng ký vẫn phải đáp ứng các điều kiện chung về nhà ở và thu nhập theo quy định hiện hành, như:

Chưa có nhà ở thuộc quyền sở hữu tại địa phương nơi đăng ký mua nhà ở xã hội. Đáp ứng điều kiện về thu nhập theo quy định của pháp luật. Sinh đủ hai con trước 35 tuổi có thể được hỗ trợ bằng tiền

Một chính sách khác cũng được nhiều gia đình quan tâm là hỗ trợ tài chính đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.

Theo quy định, từ ngày 1/1/2027, phụ nữ thuộc diện này sẽ được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng khi thực hiện đăng ký khai sinh cho con tại UBND cấp xã.

Tùy điều kiện ngân sách của từng địa phương, mức hỗ trợ có thể cao hơn. Chẳng hạn, một số địa phương có mức sinh thấp như TP.HCM đang dự kiến áp dụng mức hỗ trợ lên đến 5 triệu đồng.

Hỗ trợ chi phí sàng lọc trước sinh và sơ sinh

Bên cạnh các chính sách về thai sản và nhà ở, Nhà nước cũng tiếp tục hỗ trợ chi phí sàng lọc nhằm nâng cao chất lượng dân số.

Cụ thể:

Hỗ trợ chi phí sàng lọc trước sinh tối đa 900.000 đồng/trường hợp.

Hỗ trợ chi phí sàng lọc sơ sinh tối đa 600.000 đồng/trường hợp.

Mức hỗ trợ cụ thể sẽ được thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan chức năng và điều kiện của từng địa phương.

Cha mẹ cần chuẩn bị những giấy tờ gì để hưởng các chính sách mới?

Để thuận lợi khi làm thủ tục hưởng các quyền lợi theo quy định mới, phụ huynh nên chuẩn bị trước một số giấy tờ sau:

1. Hồ sơ hưởng chế độ nghỉ thai sản

- Giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con thứ hai.

- Giấy khai sinh của con đầu (để chứng minh đủ điều kiện theo quy định).

- Hồ sơ tham gia bảo hiểm xã hội của người lao động theo yêu cầu của cơ quan hoặc đơn vị sử dụng lao động.

2. Hồ sơ nhận hỗ trợ khi sinh đủ hai con trước 35 tuổi

(Áp dụng theo quy định từ ngày 1/1/2027)

- Đơn đề nghị hưởng chính sách hỗ trợ (theo mẫu của địa phương).

- Giấy khai sinh của hai con.

- Căn cước công dân của người mẹ.

- Các giấy tờ khác theo yêu cầu của UBND cấp xã nơi thực hiện thủ tục.

3. Hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội

- Đơn đăng ký mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội.

- Giấy khai sinh của các con.

- Giấy tờ chứng minh điều kiện về nhà ở.

- Giấy tờ chứng minh thu nhập và các tài liệu liên quan theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.

Lưu ý: Việc hưởng các chính sách nêu trên còn phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của từng trường hợp và các văn bản hướng dẫn thi hành của Chính phủ, bộ, ngành và địa phương. Người dân nên theo dõi thông báo của cơ quan chức năng để thực hiện đúng thủ tục và không bỏ lỡ quyền lợi.