Lời hát vẫn mang chuyện buồn tình cảm, còn hai nhân vật chính thì bận khoe tài lẻ. Trong Như Một Người Rưng, rapper OSAD xoay thớt bằng một ngón tay, ca sĩ Hà An Huy thoải mái nhập cuộc với những trò nghịch ngợm. Thái VG, Hồ Đông Quan và An Trương cũng xuất hiện, khiến MV mang không khí một buổi tụ tập mà ai cũng có tiết mục riêng.

Ra mắt khuya 27/10, phiên bản làm mới ca khúc Như Một Người Dưng của Thanh Hưng đạt 1 triệu lượt xem trong chưa đầy 24 giờ, leo thẳng top 1 xu hướng YouTube Charts Việt Nam. Bên cạnh giai điệu bắt tai, hình ảnh Hà An Huy tinh nghịch bên OSAD tạo ra một nét hấp dẫn: người vốn thường gắn với những bản tình ca buồn nay trông như được rủ đi chơi đúng hội.

"Duo", "gang" là gì mà fan cứ muốn nhập hội?

Duo là cách gọi một bộ đôi biểu diễn hoặc làm nhạc cùng nhau. Họ có thể hoạt động lâu dài dưới một tên chung, như OutKast, Daft Punk, hoặc kết hợp trong một dự án riêng, như G-Dragon và Taeyang với Good Boy. Còn "gang" trong câu chuyện này được hiểu theo nghĩa hội bạn, nhóm nghệ sĩ và cộng sự chung gu, cùng làm nhạc, xây dựng hình ảnh hoặc xuất hiện trong các sản phẩm của nhau.

Điều đáng bàn ở góc độ văn hóa là cách khán giả yêu thích cả mối quan hệ giữa những con người ấy. Họ theo dõi ai hay bày trò, ai chuyên tung hứng, người này sẽ phản ứng thế nào khi bị người kia trêu. Những thói quen, câu đùa và cách xuất hiện chung dần trở thành thứ fan nhận ra, nhắc lại, chia sẻ với nhau. Một màn hợp tác như Hà An Huy và OSAD có thể gợi cảm giác đó ngay trong một MV; các bộ đôi và tập thể lâu năm có thêm thời gian để bồi đắp nó.

Ở Việt Nam, nhạc buồn vẫn có thể thành cuộc vui

Trước Hà An Huy và OSAD, nhạc Việt đã có những cuộc vui tương tự. Năm 2025, MCK tung 2323 với biệt danh Nghiêm Tổng, hợp tác cùng Antiantiart ở phần hình ảnh. Bi Béo, con trai nghệ sĩ Xuân Bắc, tiếp đó ra T9 dưới tên Thiên Ngự Nguyên. Cũng trong năm ấy, CoolKid và BAN của DaGoats House trở thành Khổng Minh và Châu Nhuận Phát trong E Là Đôn Chề.

Ở E Là Đôn Chề, hai thành viên cùng bạn bè tung tăng ngoài phố, tạo cảm giác ai cũng đang thoải mái nhập cuộc. Cách làm mới giai điệu quen, dùng biệt danh vui và đưa hội bạn vào hình ảnh là những nét gặp nhau giữa các sản phẩm này. Đến MV của Hà An Huy và OSAD, lại có Chủ Tịch Mai, Giám Đốc Hà. Nghe tên tưởng sắp họp, mở MV mới biết các "sếp" đang bận bày trò.

DaGoats House là tổ đội âm nhạc có những thành viên như RHYDER, CoolKid, BAN; còn Antiantiart quy tụ người làm phim, vũ công và nhà sản xuất âm nhạc. Phương Vũ của Antiantiart đạo diễn 2323, còn Hoàng Đăng, cũng thuộc tập thể này, thực hiện Như Một Người Rưng. Hội hợp cạ ở đây còn có cả những người đứng sau máy quay.

Và điểm chung của tất cả những dự án này là producer TienGaz - công thức tạo hit là đưa Drill, Jerk vào làm mới các ca khúc vốn đã hot trên MXH x rapper viết lời Việt x hình ảnh phố phường, gang gang

Có cạ hợp gu, mỗi người lại "bánh cuốn" theo một kiểu

Nhắc đến những bộ đôi đã thành biểu tượng, OutKast là một ví dụ khó bỏ qua. Hai rapper người Mỹ André 3000 và Big Boi, chủ nhân những bản hit như Ms. Jackson, Hey Ya!, được ghi danh vào Rock & Roll Hall of Fame năm 2025. Sự khác biệt giữa hai người là một phần làm nên OutKast.

Trong cuộc phỏng vấn với GQ năm 2017, André 3000 kể rằng thời đầu Big Boi là người tự tin hơn, còn anh khá nhút nhát. André còn đánh giá bạn rap giỏi hơn mình. Chi tiết ấy thú vị ở chỗ người có cá tính nghệ thuật nổi bật vẫn nhìn thấy rất rõ thế mạnh của cộng sự. Sự khác biệt giữa hai người vì thế có thể trở thành điều để khán giả thích thú theo dõi: mỗi người một chất, cùng xuất hiện mới ra OutKast.

Ở Hàn Quốc, hình thức "duo" không hề xa lạ, nhất là khi Kpop vốn có nền tảng nhóm nhạc rất đa dạng. Thường công ty quản lý sẽ chọn ra 2 nhân vật ăn ý để ra mắt thêm nhóm nhỏ hợp cạ về định hướng, phong cách âm nhạc.

Cùng trưởng thành trong BIGBANG, có thể kể đến G-Dragon và Taeyang - ra mắt Good Boy năm 2014 dưới tên GD X TAEYANG. Trong cuộc phỏng vấn được YG đăng lại, cả hai kể rằng bài hát ban đầu được làm cho BIGBANG; khi được đề nghị thực hiện như một bộ đôi, họ nhận lời vì thấy sẽ vui. Giọng rap đặc trưng của G-Dragon và lối hát giàu nhịp điệu của Taeyang trở thành hai điểm tựa của ca khúc.

Đến tháng 6/2025, MV vượt 400 triệu lượt xem trên YouTube, theo Soompi. Với người đã theo dõi hai thành viên từ thời BIGBANG, màn kết hợp còn có thêm câu chuyện đồng hành phía sau. Cảm giác "hai ông này đúng là hiểu nhau" khiến một sân khấu có thêm điều để nhớ ngoài động tác hay câu hát.

Có gu riêng, đi cùng nhau càng dễ nhớ

Daft Punk, bộ đôi nhạc điện tử người Pháp đứng sau One More Time và Get Lucky, đã biến hình tượng hai robot thành dấu hiệu nhận diện đặc trưng. Theo Recording Academy, đơn vị tổ chức Grammy, Thomas Bangalter và Guy-Manuel de Homem-Christo quen nhau từ thời đi học ở Paris; bộ đôi giành tổng cộng sáu giải Grammy. Người nghe có thể chưa thuộc hết tên hai thành viên, nhưng đã nhớ hình ảnh hai chiếc mũ robot đứng cạnh nhau.

Một hình ảnh chung đủ rõ có thể giúp khán giả nhận ra cả nhóm chỉ trong thoáng nhìn. Với Daft Punk, trang phục và cách xuất hiện tạo thêm một lớp tưởng tượng quanh âm nhạc. Hình tượng ấy cũng dễ được vẽ lại, hóa trang, đưa lên áo hoặc chia sẻ giữa những người cùng sở thích. Nó trở thành một cách để fan nhận ra nhau.

Tại Nhật Bản, Creepy Nuts gồm rapper R-Shitei và DJ Matsunaga tạo ra cơn sốt gần đây hơn với Bling-Bang-Bang-Born, nhạc mở đầu mùa hai của anime (phim hoạt hình Nhật Bản) Mashle. Ca khúc đứng đầu bảng tổng kết Japan Hot 100 năm 2024 của Billboard Japan, với tổng cộng 19 tuần giữ ngôi số một.

Trước cơn sốt ấy, họ đã có một cách kết nối gần gũi hơn trên chương trình phát thanh All Night Nippon 0. Trong phỏng vấn với Oricon năm 2021, Matsunaga kể hai người vốn là bạn trước khi lập nhóm, và đôi khi chuyện tán gẫu cũng phát triển thành bài hát. R-Shitei xem chương trình là lúc được đùa cùng bạn, đồng thời gần gũi với fan. Người nghe được theo dõi cả hai nghệ sĩ làm nhạc lẫn hai ông bạn nói chuyện hợp cạ.

Fan muốn được vào hội, dù chỉ qua màn hình

Ở Mỹ, Odd Future cho thấy rõ hơn sức hấp dẫn của cả một hội bạn. Tập thể nghệ sĩ tại California gắn với những tên tuổi như Tyler, the Creator, Frank Ocean và Syd từng đưa đời sống quanh âm nhạc đến rất gần khán giả. Pitchfork ghi nhận họ thường xuyên đăng lên Tumblr, YouTube những cảnh làm nhạc, trượt ván, ăn uống, tụ tập. Người xem được nhìn thấy cả những lúc thần tượng chỉ đang chơi cùng bạn bè.

Câu chuyện ấy có một chi tiết rất đời. Trong bài viết năm 2024 của The New Yorker, Jasper Dolphin kể rằng những người bạn Odd Future vẫn có nhóm chat; buổi sáng, một người rủ ăn là cả hội hùa theo rồi đi ăn cùng nhau. Từ sân khấu lớn quay về câu hỏi hôm nay ăn gì, khoảng cách giữa nghệ sĩ và một hội bạn bình thường bỗng thu nhỏ lại.

Một hội như vậy dễ gợi liên tưởng đến nhóm bạn của chính người xem: người hay bày trò, người ít nói nhưng tung câu nào trúng câu ấy, người cứ được rủ là có mặt. Đó có thể là một phần khiến khán giả muốn theo dõi lâu hơn. Bên cạnh chuyện bài hát mới hay đến đâu, họ còn tò mò lần xuất hiện tiếp theo của cả hội sẽ có gì vui.

Với Như Một Người Rưng, cuộc vui cũng bắt đầu trước khi MV lên sóng. OSAD lên Threads nhờ fan thiết kế ảnh đại diện video và poster; người hâm mộ hưởng ứng bằng những sản phẩm của mình. Từ chờ đợi ca khúc mới đến góp ý tưởng cho cách nó xuất hiện, fan có thêm một việc để cùng tham gia. Cảm giác "mình cũng góp một tay" khiến màn kết hợp trở nên gần gũi hơn.

Vui đến đâu, thứ giữ chân khán giả vẫn phải là âm nhạc có nghề

Từ 2323, E Là Đôn Chề đến Như Một Người Rưng, những "nhóm bạn hợp cạ", làm nhạc như chơi nhưng sản phẩm vẫn có sức hút, đang góp phần định hình một cách làm nhạc mới. Sự ăn ý giữa các thành viên tạo nên nét riêng, khiến âm nhạc mang cảm giác tự nhiên, gần gũi thay vì quá tính toán. Cùng với màu sắc của TienGaz, drill quốc tế cũng được biến tấu thành một phiên bản mang tinh thần Việt Nam. Biết đâu, dòng nhạc này có thể phát triển thành một hiện tượng đại chúng như vinahouse từng làm được?

Điểm chung của những sản phẩm này là khả năng khiến người nghe cảm thấy mình đang chứng kiến một cuộc vui hơn là một màn trình diễn được sắp đặt. Nhưng sự tự nhiên ấy không đồng nghĩa với việc âm nhạc có thể đứng ngoài cuộc. Một câu đùa có thể kéo người xem đến, một màn tung hứng có thể khiến họ bật cười, nhưng để khán giả nghe lại, chia sẻ và chờ đợi lần kết hợp tiếp theo, sản phẩm vẫn cần có sức hấp dẫn riêng. Âm nhạc viral chưa chắc đã hay, nhưng muốn được đông đảo khán giả đón nhận lâu dài, nó vẫn cần nhiều hơn một khoảnh khắc gây chú ý.

Như Một Người Rưng là ví dụ cho cách tinh thần ngẫu hứng có thể đi cùng sự đầu tư về chuyên môn. "Quay đại" có thể là tinh thần của cuộc vui, nhưng để biến những khoảnh khắc tưởng như ngẫu nhiên thành một sản phẩm cuốn hút, ê-kíp vẫn cần biết cách tổ chức và xử lý chất liệu. Chính sự kết hợp giữa vẻ tự nhiên trước ống kính và tính toán phía sau sản phẩm tạo nên sức hấp dẫn.

Cách làm này cũng cho thấy sự ăn ý giữa những người cộng tác có thể trở thành một lợi thế sáng tạo. Hà An Huy và OSAD hiện có màn hợp tác được chú ý, trong khi những cái tên như 2323, E Là Đôn Chề hay Như Một Người Rưng đã đi qua những chặng đường khác nhau. Họ không nhất thiết phải có chung xuất phát điểm hay theo đuổi cùng một màu sắc âm nhạc. Điều khán giả nhận ra là cách mỗi người bộc lộ cá tính khi đứng cạnh một cộng sự phù hợp: người bày trò, người hưởng ứng; người tạo ra sự khác biệt, người biết cách đẩy sự khác biệt ấy đi xa hơn. Khi đó, sự kết hợp không chỉ tạo thêm tiếng cười mà còn mở ra những khía cạnh mới trong màu sắc nghệ thuật của mỗi người.

Với khán giả, sức hấp dẫn ấy đôi khi bắt đầu từ một trải nghiệm rất đơn giản: xem xong một MV và lập tức muốn gửi cho đứa bạn thân. Có thể chưa thuộc lời bài hát, nhưng đã nhớ ra hàng loạt trò đùa chỉ hai người mới hiểu. Một sản phẩm chạm được vào cảm giác ấy có thêm cơ hội lan truyền, bởi người xem không chỉ thưởng thức âm nhạc mà còn tìm thấy một phần trải nghiệm của chính mình trong đó.

Tuy nhiên, sự đồng cảm và khả năng gây cười mới là điểm khởi đầu. Để một màn kết hợp vượt qua vòng đời ngắn ngủi của nội dung viral, âm nhạc vẫn phải đủ sức đứng độc lập. Khi khán giả quay lại không chỉ vì một tình huống hài hước mà còn vì giai điệu, cách sản xuất và màu sắc riêng của nghệ sĩ, cuộc vui mới thực sự chuyển hóa thành giá trị âm nhạc.