Năm 2023, tôi lấy chồng khi vừa tròn 26 tuổi. Đó là quãng thời gian giá vàng đã leo lên mức hơn sáu triệu đồng một chỉ, thậm chí có lúc chạm ngưỡng khiến người đi làm công ăn lương như tôi phải đắn đo từng đồng. Nhưng rồi tôi vẫn quyết định mua năm chỉ vàng. Không phải vì tôi dư dả, càng không phải vì tôi thích phô trương, mà vì một nỗi sợ rất quen thuộc: Sợ bị người ta đánh giá, sợ gia đình mang tiếng không lo được cho con gái trong ngày vu quy.

Tôi không nói với ai rằng số vàng ấy là do tôi tự bỏ tiền túi ra mua. Tôi đưa anh trai 5 chỉ ấy để anh trao tặng cho mình trong lễ cưới, để người ngoài nhìn vào thì thấy gia đình có anh trai thương em, có bố mẹ chu toàn. Hôm đó, giữa tiếng cười nói, chúc tụng rôm rả, anh trai tôi trao kiềng vàng, miệng cười rất tươi. Họ hàng trầm trồ, có người còn quay sang bảo mẹ tôi: “Nhà chị sướng nhé, con gái lấy chồng được anh trai cho hẳn năm chỉ.”

Tôi đứng đó, trong áo cưới, cười theo. Không ai biết, mỗi chỉ vàng kia là mồ hôi nước mắt tôi chắt chiu suốt nhiều năm đi làm. Cũng không ai biết rằng, thực tế anh trai không có một món quà mừng cưới em gái. Nhưng tôi nuốt hết vào trong. Tôi tự nhủ, thôi thì coi như mình tự lo cho mình, miễn gia đình được tiếng là được.

(Ảnh minh họa)

Lập gia đình, tôi bươn chải với cơm áo, con cái, đủ thứ chi tiêu không tên. Câu chuyện trao vàng ngày tôi cưới cũng dần trở thành câu chuyện quá khứ không cần nhắc tới. Cho đến ngày anh trai báo cưới.

Không khí trong nhà lập tức khác hẳn. Mẹ tôi lo lắng từng mâm cỗ, từng phong bì, từng câu ăn nói với họ nhà gái. Rồi một buổi tối, mẹ gọi cho tôi, giọng nhẹ nhàng như thể đang nói một chuyện đương nhiên: “Con thu xếp mua lại năm chỉ vàng mừng cưới cho anh con. Nhà mình phải làm cho nở mặt nở mày.”

Tôi chết lặng. Năm chỉ. Lại là năm chỉ.

Tôi hỏi lại mẹ, cố giữ bình tĩnh: “Sao lại là con mua hả mẹ?”

Mẹ đáp ngay, không chút ngập ngừng: “Thì ngày xưa anh con cho con năm chỉ còn gì. Giờ đến lượt con.”

Câu nói ấy như một nhát dao. Hóa ra, trong suy nghĩ của mẹ, số vàng tôi tự bỏ tiền mua năm đó đã mặc nhiên trở thành “ân huệ” của anh trai. Một sự thật bị bóp méo.

Tôi nói với mẹ rằng, năm chỉ ngày cưới là tiền của tôi. Mẹ im lặng vài giây, rồi gắt lên: “Con gái lấy chồng rồi mà còn so đo với anh ruột à? Anh em trong nhà mà tính toán thế thì sau này ai nhìn vào?”

Tôi bật cười, nhưng là nụ cười chua chát. Hóa ra, khi tôi im lặng chịu thiệt, đó là hi sinh. Còn khi tôi mở miệng nói ra, tôi trở thành kẻ so đo, ích kỷ.

Tối đó, tôi gần như không ngủ. Tôi nhớ lại ngày cưới của mình, nhớ cảm giác vừa xấu hổ vừa uất ức khi biết rõ sự thật nhưng vẫn phải cười. Tôi tự hỏi, nếu ngày ấy tôi không tự mua vàng, liệu anh trai có lo cho tôi được không? Hay rồi mọi chuyện cũng sẽ trôi qua trong sự tạm bợ, và tôi vẫn là người phải gánh phần “cho đủ mặt mũi”?

Tôi nói thẳng với chồng. Anh không ép, chỉ nói một câu khiến tôi tỉnh ra: “Em không nợ ai năm chỉ vàng cả.”

Hôm sau, tôi gọi lại cho mẹ. Tôi nói rõ ràng rằng mình không mua năm chỉ vàng cho anh trai vì giá vàng hiện tại quá cao. Tôi có thể mừng theo khả năng, có thể phụ giúp bố mẹ trong một chừng mực nhất định, nhưng tôi không chấp nhận việc bị biến thành người có “nghĩa vụ trả nợ” cho một món nợ chưa từng tồn tại.

Mẹ tôi nổi giận. Mẹ nói tôi đổi tính từ khi lấy chồng, nói tôi để chồng xúi, nói tôi làm vậy là khiến anh trai mất mặt. Tôi nghe, nhưng không xin lỗi. Lần đầu tiên, tôi không lùi bước.

Cuộc gọi kết thúc trong không khí nặng nề. Từ đó đến nay, mẹ ít gọi cho tôi hơn. Anh trai cũng không nhắn tin. Có thể trong mắt họ, tôi đã trở thành người em gái không biết điều.

Nhưng tôi hiểu một điều rất rõ: Nếu lần này tôi lại im lặng, thì suốt phần đời còn lại, sự hi sinh của tôi sẽ luôn bị coi là nghĩa vụ. Và năm chỉ vàng ấy sẽ không phải là lần cuối cùng.

Đám cưới anh trai sắp diễn ra. Tôi vẫn sẽ đến, vẫn chúc phúc, vẫn mừng cưới trong khả năng của mình. Nhưng tôi không còn muốn mua sự yên ổn bằng cách tự làm tổn thương chính mình.

(Tâm sự của độc giả)