Phiên Garden Market tháng 9 của Organica đưa người tham dự trải nghiệm hạt mắc ca, cà phê ngay trong khu vườn. Từ những hoạt động gần gũi ấy, cuộc trò chuyện với TS Nguyễn Thị Hồng Minh mở ra câu hỏi thời sự hơn: người tiêu dùng có thể kiểm chứng điều gì trước khi chọn thực phẩm cho gia đình?

Cuối tuần qua, Garden Market Thảo Điền trở lại tại Organica & Rosemary Hill, số 169 Song Hành, phường An Khánh, TP.HCM, với chủ đề “Mùa mắc ca về”. Phiên chợ giới thiệu đậu, hạt, rau củ và thực phẩm hữu cơ theo mùa, đồng thời dành không gian để khách tìm hiểu cách rang mắc ca trên chảo, ép dầu mắc ca thủ công và thưởng thức cà phê qua các công đoạn rang, xay, pha chế.

TS Nguyễn Thị Hồng Minh chia sẻ tại Garden Talk

 Trẻ nhỏ có hoạt động khám phá cây trồng và tự tay trồng một chậu cây trong vườn. Người lớn có thể thong thả đi chợ, thử món ăn và trò chuyện với người làm thực phẩm. Cách tổ chức ấy khiến một buổi mua sắm trở thành dịp để cả gia đình nhìn gần hơn hành trình của nguyên liệu trước khi nó có mặt trên bàn ăn.

Điểm nhấn của chương trình là Garden Talk với chủ đề “Từ vườn đến bàn ăn – Tạo niềm tin bằng sự minh bạch”, có sự tham gia của TS Nguyễn Thị Hồng Minh, Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm Minh bạch. Từ một sản phẩm cầm trên tay, người mua cần biết gì về nơi sản xuất, quy trình làm ra và độ tin cậy của những thông tin được cung cấp? Đó là câu hỏi xuyên suốt cuộc trò chuyện.

Trong không gian thơm lừng của Garden Market, mùi mắc ra rang, mùi tinh dầu mắc ca thơm lừng, khách tham quan, thử làm mắc ca được thưởng thức hạt mắc ca rang tươi, những món ăn từ gạo lứt kèm mắc ca vô cùng thú vị, thơm ngon, tinh tế do chính đầu bếp của Organica chế biến tại chỗ đã khiến khách tham quan hào hứng.

Đặc biệt, ngoài mắc ca, khách cũng có thể trải nghiệm rang hạt cà phê tươi, thưởng thức cà phê Abrabica tại chỗ vô cùng thơm ngon. Là một vị khách lần đầu tới Garden Market chị Hoàng Yến (nhà khu Thảo Điền) cho biết chị thường xuyên sử dụng sản phẩm hữu cơ của nhà Organica nhưng đây là lần đầu tiên chị đến thưởng thức món ăn tại chỗ của Garden Market. Chắc chắn chị sẽ đến và rủ rê bạn bè, gia đình đến vào những lần sau.

Minh bạch phải bắt đầu từ người sản xuất

Trong phần Garden Talk, TS Nguyễn Thị Hồng Minh, cho biết muốn người tiêu dùng tin tưởng, trước hết người làm thực phẩm phải ghi chép và công khai quy trình canh tác, sản xuất. Hồ sơ cần thể hiện nguyên liệu đầu vào, cách chăm sóc, thu hoạch, đóng gói và vận chuyển. Việc số hóa những thông tin này sẽ giúp sản phẩm có thể được truy xuất khi người mua hoặc đơn vị kiểm tra cần đối chiếu.

Đây là khác biệt giữa một lời giới thiệu hấp dẫn và thông tin có thể kiểm chứng. Người tiêu dùng thường nhìn thấy sản phẩm ở công đoạn cuối cùng, nhưng chất lượng của nó được quyết định qua nhiều bước trước đó. Khi những bước ấy được ghi nhận rõ ràng, nhà sản xuất cũng phải có trách nhiệm hơn với điều mình công bố.

Thông điệp của buổi talkshow vì vậy không chỉ dành cho người đi chợ. Người mua có thể tập thói quen hỏi về nguồn gốc, quy trình và chứng nhận; còn người bán cần chuẩn bị câu trả lời cụ thể, nhất quán. Niềm tin vào thực phẩm không thể chỉ được tạo nên bằng những từ như “sạch”, “tự nhiên” hay “an toàn” trên nhãn hàng.

Sản xuất tốt cần đầu ra và sự giám sát

Ở một góc độ khác, TS Nguyễn Thị Hồng Minh cho rằng người sản xuất cần xuất phát từ nhu cầu thị trường: tìm hiểu khách hàng cần gì, xác định đầu ra rồi mới tính quy mô sản xuất. Khi có thể dự liệu doanh thu, chi phí và khả năng tiêu thụ, họ sẽ giảm rủi ro làm ra sản phẩm nhưng không biết bán ở đâu. Bà lưu ý áp lực kinh doanh kéo dài cũng có thể khiến việc giữ vững cam kết ban đầu trở nên khó khăn.

Với những cơ sở nhỏ, bà đề xuất tăng liên kết để mở rộng quy mô, đa dạng sản phẩm và tạo điều kiện kiểm soát chéo. Cùng với nỗ lực của doanh nghiệp, hiệp hội và cơ quan quản lý cần có vai trò trong việc xây dựng quy định rõ ràng, giám sát và xử lý nghiêm hành vi gian dối.

Khách tham qua và trải nghiệm rang, làm tinh dầu mắc ca chuẩn organic

 TS Nguyễn Thị Hồng Minh cho biết bà đang góp ý đối với việc hoàn thiện pháp luật về an toàn thực phẩm theo hướng mọi sản phẩm đưa ra thị trường phải đáp ứng một mức an toàn tối thiểu. Đây là đề xuất của chuyên gia, không phải quy định mới đã có hiệu lực. Từ thực tế của người đi chợ đến câu chuyện quản lý thị trường, yêu cầu chung vẫn là thông tin trung thực và trách nhiệm có thể xác định được khi xảy ra vấn đề.

Ngoài ra, TS Minh cũng nhấn mạnh, người tiêu dùng giữ vai trò quan trọng nhất trong việc bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của chính mình. Theo bà, mỗi người cần chủ động lựa chọn thực phẩm an toàn, tìm hiểu thông tin về sản phẩm và lên tiếng khi phát hiện hoặc nghi ngờ sản phẩm không đạt tiêu chuẩn. Việc chia sẻ kiến thức, hướng dẫn người thân sử dụng thực phẩm an toàn cũng góp phần bảo vệ gia đình, cộng đồng và môi trường.

Một cuộc hẹn hằng tháng để hiểu điều mình mua

Garden Market được Organica duy trì như một hoạt động định kỳ hằng tháng, với chủ đề và trải nghiệm thay đổi theo từng phiên. Từ câu hỏi “Hữu cơ là gì” ở phiên đầu tiên, câu chuyện về trà hoa, hạt đậu ở những tháng tiếp theo đến chủ đề mắc ca và thực phẩm minh bạch trong tháng 9, chương trình từng bước đưa kiến thức về thực phẩm đến gần đời sống gia đình.

 Trong chia sẻ trước đó về mục tiêu của Garden Market, bà Phạm Phương Thảo, nhà sáng lập Organica, cho rằng người tiêu dùng hiện đứng trước quá nhiều khái niệm về thực phẩm và cần có đủ thông tin để lựa chọn. Trong khi, những nhà sản xuất đầu tư nghiêm túc cho quy trình, tiêu chuẩn và chứng nhận cũng cần một nơi để gặp gỡ, giải thích trực tiếp với người mua. Bà định hướng Garden Market kết hợp trải nghiệm tại phiên chợ, các buổi trò chuyện cùng chuyên gia và thông tin trên nền tảng số, giúp người tiêu dùng có thêm cơ sở kiểm tra thay vì chỉ dựa vào lời quảng bá.

Giá trị của cuộc hẹn hằng tháng nằm ở những câu hỏi được đặt ra đều đặn. Một người mẹ có thể hỏi về nguyên liệu cho bữa ăn của con; một đứa trẻ có thể lần đầu thấy cây mình trồng sẽ lớn lên ra sao; một nhà sản xuất có dịp trình bày cả công sức lẫn tiêu chuẩn phía sau sản phẩm. Những cuộc gặp như thế giúp khái niệm “minh bạch” bớt xa vời và trở thành điều có thể thực hành mỗi khi đi chợ.

Từ chảo mắc ca trong vườn đến cuộc trò chuyện về truy xuất nguồn gốc, Garden Market tháng 9 gợi ra một cách tiếp cận giản dị: để chọn thực phẩm an tâm hơn, người tiêu dùng cần được nhìn thấy, được hỏi và được kiểm chứng.