Một đoạn video ghi lại cuộc trò chuyện giữa một nữ sinh tiểu học ở Hạ Môn (Trung Quốc) và bố mới đây đã thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội, bởi nội dung được cho là phản ánh đúng thực trạng giao tiếp trong nhiều gia đình hiện nay.

Trong video, người bố hỏi con gái: “Vì sao trẻ càng lớn lại càng không thích nói chuyện thật lòng với bố mẹ?”

Câu trả lời của cô bé khiến nhiều người phải suy ngẫm.

Theo cô bé, trẻ không muốn mở lòng với cha mẹ không phải vì nổi loạn hay lạnh nhạt, mà bởi các em sợ mình không được thật sự lắng nghe và thấu hiểu.

“Có lúc bọn con mang tâm sự đi nói, nhưng chưa kịp nói hết đã bị bố mẹ giảng đạo lý. Có khi chỉ muốn chia sẻ cảm xúc thôi nhưng lại bị phán xét hoặc trách móc”, cô bé nói.

Nữ sinh này cho biết nhiều trẻ em hiện nay có cảm giác: mỗi lần mắc lỗi nhỏ sẽ bị nhắc lại hàng loạt chuyện cũ, mỗi lần bày tỏ cảm xúc tiêu cực lại bị cho là “hỗn”, “không biết nghĩ”, hoặc vừa mở lời đã bị so sánh với “con nhà người ta”.

“Bọn con tìm bố mẹ để được thấu hiểu chứ không phải để nghe dạy dỗ. Nhưng nhiều khi vừa nói đã bị ngắt lời nên dần dần không muốn nói nữa”, cô bé chia sẻ.

Sau cuộc trò chuyện, người bố thừa nhận bản thân cũng bị “chạm” cảm xúc.

Ông cho biết: “Khi còn nhỏ, tôi cũng từng không dám tâm sự với bố mẹ. Đến lúc làm cha rồi mới phát hiện rất nhiều gia đình cũng đang gặp vấn đề tương tự.”

Đoạn video sau khi đăng tải đã nhận được hàng nghìn bình luận đồng cảm từ phụ huynh và người trẻ.

Nhiều người cho rằng đây là “thực trạng phổ biến trong các gia đình châu Á”, nơi cha mẹ thường quen với việc dạy dỗ, định hướng mà quên mất nhu cầu được lắng nghe của con cái.

“Con cần được tin tưởng chứ không phải bị kiểm soát”

Không chỉ gia đình trong đoạn video trên gặp khó khăn trong giao tiếp với con tuổi lớn.

Mới đây, cựu vô địch Olympic Dương Uy cũng chia sẻ về việc ông nhiều lần rơi vào bế tắc khi trò chuyện với con trai tuổi teen.

Theo nam vận động viên, mỗi lần ông chủ động hỏi han, con trai thường trả lời qua loa rồi đeo tai nghe, đóng cửa vào phòng riêng.

Sau đó, ông mới hiểu điều con mong muốn không phải là bị quản lý hay tra hỏi liên tục, mà là được tin tưởng và xem như một người đồng hành.

“Tôi luôn nghĩ mình làm vậy là vì tốt cho con, nhưng hóa ra trong mắt con, tôi chỉ đang tìm cách kiểm soát”, Dương Uy chia sẻ.

Những lời nói “vì con” đôi khi lại gây tổn thương

Các chuyên gia tâm lý cho rằng trong nhiều gia đình hiện nay, những lời nói mang tính phủ định hoặc so sánh đang vô tình ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý trẻ.

Không ít phụ huynh có thói quen nói: “Con xem người ta kìa”; “Sao con lúc nào cũng kém vậy?”; “Bố mẹ hy sinh vì con mà con không biết cố gắng”.

Dù xuất phát từ lo lắng hay kỳ vọng, những lời này vẫn dễ khiến trẻ cảm thấy mình không đủ tốt và dần mất tự tin.

Theo các chuyên gia, trẻ lớn lên trong môi trường thường xuyên bị phủ nhận cảm xúc hoặc ít được công nhận giá trị bản thân dễ hình thành tâm lý tự ti, nghi ngờ chính mình khi trưởng thành.

Điều trẻ cần đôi khi chỉ là được lắng nghe

Trong đoạn video, cô bé cũng chia sẻ ba điều mà trẻ rất mong cha mẹ có thể làm được: Đừng ngắt lời khi con đang nói. Đừng vội phán xét hay trách móc. Đừng so sánh con với người khác.

Các chuyên gia cho rằng nhiều khi trẻ tìm đến cha mẹ không phải để xin giải pháp, mà đơn giản chỉ muốn được lắng nghe và đồng cảm.

Giới tâm lý học cũng chỉ ra rằng sự động viên và khích lệ thường mang lại hiệu quả tích cực hơn nhiều so với chỉ trích hoặc gây áp lực.

Gia đình không nên là nơi trẻ sợ nói thật

Nhiều ý kiến cho rằng điều quan trọng nhất trong giáo dục gia đình không phải kiểm soát con tốt đến đâu, mà là liệu trẻ có còn muốn chia sẻ thật lòng với cha mẹ hay không.

Bởi khi trẻ dần im lặng, khoảng cách giữa cha mẹ và con cái cũng bắt đầu hình thành.

Các chuyên gia khuyến nghị phụ huynh nên: dành thời gian trò chuyện với con nhiều hơn, học cách lắng nghe thay vì chỉ phản ứng, hạn chế so sánh, và tôn trọng cảm xúc của trẻ.

Bởi đôi khi, chỉ một câu: “Bố mẹ hiểu cảm giác của con” cũng đủ khiến trẻ cảm thấy an toàn để tiếp tục mở lòng.

Nguồn: Sohu