Nhắc đến Hội An, tâm trí chúng ta lập tức tự động phác họa lên những dãy đèn lồng đỏ rực dọc khu phố cổ, mái ngói âm dương rêu phong và dòng sông Hoài lấp lánh hoa đăng về đêm. Nhắc đến Sài Gòn, đó mặc định là nhịp xe cộ không ngơi nghỉ, những quán cà phê vỉa hè len lỏi khắp các con hẻm nhỏ và một nhịp sống dường như không bao giờ có khái niệm dừng lại.

Chúng ta đã đến hai thành phố này quá nhiều lần. Bạn có thể thuộc lòng từng khúc cua ở trung tâm Sài Gòn hay biết rõ quán cao lầu nào ngon nhất tại bờ sông Thu Bồn. Nhưng liệu có bao giờ bạn tự hỏi, đằng sau những hình ảnh mang tính biểu tượng mà hàng triệu du khách vẫn check in mỗi ngày, mảnh đất này còn cất giấu điều gì?

Là một người hay đi đó đi đây, tôi từng tự tin nghĩ mình đã "đọc vị" được hai thành phố này. Tôi quen thuộc với Sài Gòn qua những cuốc xe công nghệ vội vã lúc rạng sáng và thuộc lòng những quán cà phê ven sông hoài cổ ở Hội An. Thế nhưng, trong chính chuyến đi khép lại tháng mười vừa qua, khi tự mình bước qua cả hai điểm đến trong cùng một chuỗi sự kiện, tôi mới bàng hoàng nhận ra sự ngạo mạn của thói quen. Chúng ta thường lầm tưởng việc đi nhiều lần là đã hiểu sâu, trong khi thực chất, ta chỉ đang trượt dài trên bề mặt của những tấm bưu thiếp rực rỡ mà thôi.

Có một sự thật là điểm đến nào cũng được cấu thành từ vô số những tầng lớp văn hóa khác nhau. Lớp rực rỡ nhất nổi lên bề mặt dành cho số đông. Nhưng lớp thú vị nhất, quyến rũ nhất và mang nhiều tính nguyên bản nhất lại thường nằm khuất lấp bên ngoài lộ trình tham quan quen thuộc.

Đó cũng là tinh thần của Renaissance Day of Discovery (Ngày hội Khám phá cùng Renaissance), sự kiện thường niên được các khách sạn Renaissance tại châu Á - Thái Bình Dương đồng loạt tổ chức để tôn vinh văn hóa và trải nghiệm địa phương. Năm nay, ngày hội diễn ra từ 31/10 đến 1/11 với chủ đề "Layers of Discovery" - Những tầng lớp khám phá. Không đơn thuần là một chuỗi hoạt động trải nghiệm, đây là lời mời nhìn lại những điểm đến quen thuộc qua nhiều lớp văn hóa, chất liệu và câu chuyện ít được biết đến.

Từ chủ đề chung ấy, mỗi khách sạn tại Việt Nam phát triển một hướng riêng: Renaissance Danang Hoi An Resort & Spa đưa du khách đến với "Frame & Reveal", trong khi Renaissance Riverside Hotel Saigon lựa chọn "The Ink That Marks – Lớp Mực Khai Mở".

Gắn với ngày hội là Evenings at Renaissance (Trải nghiệm Buổi tối tại Renaissance), chương trình đặc trưng của thương hiệu, mở màn bằng nghi thức Punch Bowl: bartender pha một bát punch lớn từ nguyên liệu địa phương ngay trước mặt khách, rồi mọi người cùng nâng ly. Các công thức năm nay được phát triển cùng Demitria "Demi" Dana Paramita, nữ bartender người Indonesia từng đoạt nhiều giải thưởng.

Dẫn dắt các hoạt động là đội ngũ Renaissance Navigator. Có thể hiểu họ như những "hoa tiêu" của khách sạn: am hiểu văn hóa, con người và câu chuyện bản địa, họ gợi ý cho khách những trải nghiệm nằm ngoài lịch trình thông thường và kết nối khách với nghệ sĩ, người làm nghề tại địa phương.

Với đại đa số du khách, khái niệm "Hội An" bị đóng khung gọn gàng trong vài cây số vuông của khu phố cổ. Thế nhưng, chỉ cần đạp xe ra khỏi trung tâm một quãng ngắn, một Hội An hoàn toàn khác sẽ dang tay đón bạn. Đó là những cánh đồng lúa xanh ngút ngàn, làng rau Trà Quế thơm nồng vị đất, rặng dừa nước Bảy Mẫu rì rào và những chú trâu thong thả gặm cỏ bên bờ ruộng.

"Frame & Reveal" là chủ đề của Renaissance Day of Discovery năm nay tại Renaissance Danang Hoi An Resort & Spa. Đúng như tên gọi, chủ đề mời du khách thử nhìn Hội An qua những khung hình khác: từ hình ảnh đồng quê, chất liệu tự nhiên đến những kỹ thuật nghệ thuật ít có cơ hội tiếp xúc trong đời sống thường ngày.

Nghi thức Punch Bowl ở Hội An năm nay xoay quanh Silk Road Punch Bowl, ly cocktail lấy cảm hứng từ lịch sử thương cảng của vùng đất. Trong ly có vị dứa tươi mát, mật hoa dừa Bảy Mẫu, chút beo béo của sữa gạo Phú Chiêm và siro sả Trà Quế, quyện cùng rum gia vị, cognac và nước cốt chanh. Đọc kỹ công thức, người ta thấy cả một vòng Hội An thu nhỏ: rượu phương Tây gặp nguyên liệu bản địa, đúng tinh thần của một thương cảng từng đón thuyền buôn bốn phương.

Phần còn lại của hành trình bắt đầu từ các Navigator. Họ không đọc vanh vách lịch sử như những hướng dẫn viên du lịch thông thường. Họ bắt đầu bằng những câu hỏi gợi mở đầy tò mò, dẫn dắt những vị khách đến gặp trực tiếp những người làm nghề. Ở đó, người ta không còn bận tâm xem Hội An có góc nào chụp ảnh đẹp, mà chìm đắm vào câu hỏi: Vì sao một con trâu, một chiếc lá rụng hay một hạt gạo lúa mới lại có thể hóa thành tác phẩm nghệ thuật?

Nếu phải chọn hai hình ảnh đại diện cho vùng ven phố Hội, nhiều người sẽ lập tức nghĩ đến con trâu trên đồng và chiếc xe đạp thong dong của những vị khách phương xa. Minh, một nghệ sĩ trẻ sống tại phố Hội, đã quyết định dung hòa hai biểu tượng đứt gãy ấy vào chung một dự án nghệ thuật mang tên Cowcycle.

Bằng ngôn ngữ tạo hình đương đại, Cowcycle đặt những biểu tượng thuần nông vào một hình hài hoàn toàn mới. Con trâu ở đây không còn cam chịu với kiếp kéo cày, chiếc xe đạp cũng thoát khỏi vai trò của một phương tiện di chuyển đơn thuần. Khi đặt cạnh nhau, chúng tạo ra một lực hút thị giác kỳ lạ, buộc người xem phải dừng bước, nheo mắt nhìn thật kỹ vào một hình ảnh mà họ ngỡ như đã quen thuộc đến mức nhàm chán. Không thêm thắt bất kỳ điều gì xa lạ vào Hội An, Frame & Reveal chỉ đơn giản là thay đổi góc nhìn, đổi một chiếc khung hình khác để người ta nhận ra vẻ đẹp của những thứ vốn dĩ vẫn luôn nằm yên ở đó.

Trong một thế giới mà người ta có thể chụp hàng trăm bức ảnh bằng điện thoại chỉ trong vài giây, góc Hold Still của Một Mét Studio mang đến một cú chạm ngược dòng thời gian. Khách được mời ngồi lại, giữ sự tĩnh lặng tuyệt đối để chụp chân dung bằng kỹ thuật tấm ướt collodion.

Đây là một kỹ thuật nhiếp ảnh kỳ công ra đời từ giữa thế kỷ 19. Một tấm kính hoặc kim loại được phủ cẩn thận dung dịch collodion, nhúng vào hóa chất cảm quang và đòi hỏi người thợ phải bấm máy, tráng rửa ngay lập tức khi bề mặt vẫn còn ướt. Thời gian phơi sáng kéo dài nhiều giây đồng hồ, buộc người được chụp phải bất động hoàn toàn. 

Cảm giác phải nín thở, giữ thẳng lưng và mở to mắt nhìn vào ống kính bằng đồng lạnh lẽo ấy giống như một nghi lễ gột rửa tâm trí. Giữa thời đại mà mọi lỗi lầm hình ảnh đều có thể bị xóa sạch bằng vài cú chạm màn hình, sự chờ đợi một bức ảnh không thể chỉnh sửa, không thể làm lại bỗng trở nên vô giá.

Cách đó không xa, không gian workshop in lại tỏa ra mùi hương dịu nhẹ của cỏ cây. Tôi cẩn thận đặt từng chiếc lá sồi lên mặt lụa, tự hỏi liệu chúng sẽ để lại dấu ấn gì. Khi cuộn vải được mở ra, mùi ngai ngái của nhựa cây bốc lên cùng hơi nước nóng. Mảnh vải của tôi không hoàn hảo, có những nếp gấp mờ nhạt, có những mảng màu đậm sâu. 

 Nhưng đó là minh chứng cho một buổi chiều tôi đã thực sự sống chậm lại, để thiên nhiên dẫn dắt đôi bàn tay mình. Cùng một loại lá, cùng một nhiệt độ nước, nhưng mỗi lần mở cuộn vải ra lại là một dấu vân độc bản vì bạn không thể mua chúng ở chợ đêm, bạn phải tự tay tạo ra lớp trầm tích của riêng mình.

Nếu Hội An êm đềm với lụa và lúa gạo thì khi hành trình lật trang sang Sài Gòn, câu chuyện lập tức đổi thay chất liệu. Giữa một đô thị hơn chục triệu dân không một phút ngừng chuyển động, Renaissance Riverside Hotel Saigon đã đưa ra một quyết định đầy táo bạo. Họ chọn kể chuyện Sài Gòn bằng giấy dó, bằng những mảng gỗ khắc thủ công và bằng sắc xanh chàm loang lổ.

Chủ đề của Renaissance Day of Discovery năm nay tại Renaissance Riverside Hotel Saigon là "The Ink That Marks - Lớp Mực Khai Mở". Ở đó, những chất liệu tưởng chừng quen thuộc được đặt vào một góc nhìn mới. Từ đường nét trên bản khắc gỗ, sắc màu tự nhiên đến những dấu ấn được tạo nên bởi bàn tay người nghệ sĩ, mỗi trải nghiệm đều mở ra một câu chuyện riêng về văn hóa và đời sống Sài Gòn.

Cũng là nghi thức Punch Bowl nhưng tại đây sẽ xoay quanh Tropical Silk, ly cocktail mang hơi thở nhiệt đới với các tầng vị chanh dây, vải và trà, gợi một Sài Gòn năng động, trẻ trung.

Cầm trên tay cuốn Hộ chiếu Khám phá (Discovery Passport), mỗi vị khách tự do rong ruổi qua các tầng của khách sạn, tự thiết kế cho mình một lộ trình chạm vào văn hóa xuyên suốt bốn tiếng đồng hồ.

Gương mặt thu hút nhiều sự chú ý nhất trong buổi chiều hôm ấy lại không phải là một người Việt Nam. Đó là Jack Clayton, một nghệ nhân in khắc gỗ kiêm họa sĩ minh họa người Anh, người đã trót đem lòng yêu và gắn bó với Sài Gòn suốt 14 năm.

Bước vào khu vực trưng bày của Jack, người ta như bị hút vào một vũ trụ Sài Gòn thu nhỏ. Tranh của anh không vẽ những tòa cao ốc tráng lệ. Anh say mê những thứ vụn vặt vỉa hè, những bó dây điện chằng chịt, nếp sinh hoạt tĩnh lặng trong hẻm sâu, những chi tiết nhỏ bé mà người Sài Gòn sống lâu năm đôi khi lướt qua mỗi ngày nhưng vô tình quên mất. Mọi đường nét mộc mạc ấy đều được anh cẩn mẫn đục đẽo bằng tay trên những phiến gỗ, lăn một lớp mực đen óng rồi dùng lực ép chặt lên bề mặt giấy dó.

Tờ giấy dó mỏng manh, sần sùi mang theo cả một chiều dài văn hóa, nay ôm trọn lấy nhịp thở hối hả của một hẻm nhỏ Sài Gòn.

Tại workshop, âm thanh lách cách của dụng cụ khắc gỗ vang lên xen lẫn tiếng cười nói. Khám phá một thành phố không nhất thiết phải bay lên cao nhìn xuống, mà là cúi sát xuống để nhìn rõ từng đường vân gỗ của đời sống.

Đối lập với nét khắc dứt khoát của Jack Clayton là sự mềm mại, lan tỏa của không gian Saigon Indigo. Thương hiệu này mang đến nghệ thuật nhuộm chàm tự nhiên, một tinh hoa tri thức được các cộng đồng dân tộc thiểu số tại Việt Nam gìn giữ qua vô số thế hệ.

Màu xanh chàm huyền bí ấy không phải là hóa chất công nghiệp pha sẵn. Nó đi ra từ cây chàm tươi, đòi hỏi người thợ phải ngâm ủ qua nhiều công đoạn nhọc nhằn, canh chuẩn nhiệt độ và thời gian mới có thể chiết xuất ra sắc xanh sâu thẳm.

Tôi nhúng tay mình vào vại nước chàm đặc sánh. Thứ màu ấy lập tức bám chặt vào da thịt, lạnh buốt nhưng đầy mê hoặc. Phải mất nhiều ngày sương gió, thứ lá rừng ấy mới lên men tạo thành một bể nhuộm mang linh hồn của núi rừng. Xoa hai bàn tay lấm lem màu chàm vào nhau giữa không gian máy lạnh của một khách sạn năm sao, tôi bỗng thấy lằn ranh giữa sự sang trọng và nét mộc mạc đã hoàn toàn bị xóa nhòa. Khách tham gia được tự tay vò, nhúng và nhuộm những mảnh vải lụa. Sự quyến rũ của nhuộm chàm nằm ở tính độc bản, sắc độ của nước, lực siết của bàn tay sẽ quyết định những đường vân loang lổ trên mặt vải. Ngay giữa trung tâm Sài Gòn sầm uất, một kỹ thuật nhuộm vải hàng trăm năm tuổi bỗng chốc trở nên gần gũi đến kỳ lạ.

Cùng với góc vẽ họa tiết lên nón lá và tỉ mẩn ngồi ghép từng vụn đá nhỏ thành chiếc đế lót ly mosaic, sự kiện đã phá vỡ rào cản giữa người xem và nghệ thuật. Bạn không đứng khoanh tay chiêm ngưỡng văn hóa qua một lồng kính vô hình. Bạn được phép chạm tay vào nó, để màu nhuộm dính lên da, để mồ hôi ứa ra khi khắc gỗ và khi rời đi, bạn mang theo một mảnh tâm hồn của vùng đất ấy về nhà.

Phần vị giác của Sài Gòn cũng đi theo tinh thần ấy, khi đội ngũ bếp biến ba tầng khách sạn thành một bản đồ ẩm thực trải dọc đất nước. Ở sảnh trệt, Chef Trung mở màn bằng ba món cuốn ba miền: nem tai trộn thính của miền Bắc, bánh cuốn Tây Sơn của miền Trung và cuốn cá chiên mắm me của miền Nam. Lên tầng 1, trạm "Tép một chút" khiến nhiều người bồi hồi nhất, khi mùi tép đồng rang khế chua, lá chanh kéo người ta về mâm cơm chiều nơi chái bếp quê nhà. Tầng 5 có chả cá Lã Vọng, bò nướng Gia Lai, nạc nọng nướng lá mắc mật và sữa chua nếp cẩm Mộc Châu. Toàn là món đường phố, món cơm nhà, món của đồng bào vùng cao, nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng vẽ nên một bức tranh ẩm thực Việt đầy kiêu hãnh.

Bạn đã đến Hội An, đến Sài Gòn rất nhiều lần trong đời. Nhưng có lẽ, chưa một lần nào bạn chịu ngồi yên tĩnh lặng trước ống kính của một kỹ thuật nhiếp ảnh hơn trăm năm tuổi để đợi chờ một bức chân dung. Chưa từng ngửi thấy mùi vỏ cây trên tờ giấy dó giữa lòng Sài Gòn, hay đứng lặng thinh trước một con trâu được khoác lên mình hình hài đương đại.

Điều làm nên sức hấp dẫn của Renaissance Day of Discovery 2026 không chỉ nằm ở những hoạt động được tổ chức, mà còn ở những con người đứng phía sau mỗi trải nghiệm. Đó là nghệ sĩ, nghệ nhân, người làm nghề và đội ngũ Navigator đã kết nối du khách với những câu chuyện bản địa theo cách gần gũi, tự nhiên. Renaissance không đơn thuần là nơi lưu trú trong hành trình ấy, mà còn là điểm khởi đầu và kết nối để mỗi người có cơ hội khám phá sâu hơn về vùng đất mình đặt chân đến.