Hai nhóm liên kết với WHO (IARC và JECFA) tuyên bố rằng chất tạo ngọt aspartame là một “chất có thể gây ung thư” nhưng vẫn an toàn khi khi tiêu thụ ở mức độ vừa phải. Theo đó, hội đồng chuyên gia khuyến nghị mọi người nên duy trì mức tiêu thụ chất tạo ngọt phổ biến dưới 40mg/kg/ngày

Các phán quyết trên là kết quả của 2 hội đồng chuyên gia riêng biệt của WHO gồm Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp về Phụ gia Thực phẩm (JECFA). Một là đánh dấu liệu có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy aspartame có là mối nguy tiềm ẩn hay không và hội đồng còn lại đánh giá mức độ rủi ro thực tế mà chất đó gây ra.

Aspartame là một trong những chất làm ngọt phổ biến nhất thế giới, được sử dụng trong các sản phẩm từ nước ngọt ăn kiêng Coca-Cola đến kẹo cao su Mars' Extra - Ảnh: Reuters

Tại buổi họp báo trình bày kết quả đánh giá của hai nhóm nghiên cứu nói trên, ông Francesco Branca, Giám đốc phụ trách dinh dưỡng và an toàn thực phẩm của WHO cho biết: "Chúng tôi không khuyến nghị các công ty thu hồi sản phẩm cũng như không khuyến nghị người tiêu dùng ngừng sử dụng chất này. Chúng tôi chỉ khuyến nghị sử dụng có chừng mực".

Riêng WHO cho biết mức tiêu thụ hiện tại của một người nặng từ 60-70kg nếu uống hơn 9-14 lon soda mỗi ngày mới vượt quá giới hạn cho phép. Tiến sĩ Branca nói thêm rằng WHO không thúc giục các công ty loại bỏ hoàn toàn aspartame khỏi sản phẩm của họ mà thay vào đó kêu gọi các nhà sản xuất và người tiêu dùng nên hạn chế.

Aspartame là chất làm ngọt nhân tạo được sử dụng rộng rãi trong nhiều loại sản phẩm đồ uống và thực phẩm kể từ những năm 1980. Chất này được tìm thấy trong các loại đồ uống cho người ăn kiêng, kẹo cao su, gelatin, kem, các sản phẩm từ sữa như sữa chua, ngũ cốc ăn sáng, kem đánh răng, kẹo ngậm trị ho và kẹo dẻo bổ sung vitamin.

Trong tuyên bố đầu tiên về chất phụ gia, được công bố vào đầu ngày 14/7, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) có trụ sở tại Lyon cho biết aspartame là “chất có thể gây ung thư”. Theo đó, dựa trên 3 nghiên cứu trên người ở Hoa Kỳ và châu Âu cho thấy mối liên hệ giữa ung thư biểu mô tế bào gan, một dạng ung thư gan và tiêu thụ chất ngọt. Ngoài ra, IARC còn cho biết, các nghiên cứu trên động vật cũng cho thấy rằng  aspartame có một số đặc tính hóa học có liên quan đến ung thư.

Một số nhà khoa học không liên quan đến các đánh giá trên cho biết bằng chứng liên kết aspartame với ung thư khá yếu. Các hiệp hội công nghiệp thực phẩm và đồ uống cho biết aspartame là an toàn và là một lựa chọn tốt cho những người muốn giảm lượng đường trong chế độ ăn uống của họ.

Liên quan đến bằng chứng hạn chế về việc chất aspartame có khả năng gây ung thư gan, bà Mary Schubauer-Berigan thuộc IARC cho biết những bằng chứng này được lấy từ 3 nghiên cứu được tiến hành ở Mỹ và 10 quốc gia châu Âu. Bà cho rằng cần phải làm rõ hơn nữa về mối liên quan giữa ung thư gan và chất aspartame.