Clip: Như Hoàn

Người cha bại liệt và mảnh ký ức ngơ ngác đợi vợ về

Con đường dẫn lên ngôi nhà của anh Nguyễn Văn Hiên ngoằn ngoèo men theo sườn đồi ở khu 10, xã Vạn Xuân, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Phải leo gần hết nửa quả đồi, chúng tôi mới nhìn thấy căn nhà cấp 4 nhỏ bé nằm lặng giữa màu xanh của cây cối. Trong căn nhà ấy, Nguyễn Thanh Hiền, cô bé chuẩn bị bước vào lớp 4, đang lúi húi dọn bữa trưa. 

Vừa nhìn thấy người lạ bước vào nhà, anh Hiên ngẩng đầu lên hỏi với vẻ ngơ ngác: "Vợ em đi làm sắp về chưa?". Rồi không đợi ai trả lời, anh lại cúi mặt xuống lẩm bẩm một mình: "Anh bảo vợ em về với...".

Ảnh: Như Hoàn

Người đàn ông ngoài 30 tuổi ấy đã không còn minh mẫn sau những biến cố liên tiếp ập xuống cuộc đời. Di chứng của vụ tai nạn lao động cùng cơn tai biến nghiêm trọng khiến ký ức của anh lúc tỉnh lúc mê. Nhưng điều xót xa là trong những mảnh ký ức chắp vá ấy, hình bóng người vợ vẫn còn nguyên vẹn. Anh luôn tin chị chỉ đang đi làm ở đâu đó dưới thung lũng và sẽ sớm trở về gõ cửa như ngày xưa.

Từ trụ cột gia đình đến người cha tàn tật

Ngày trước, anh Hiên là lao động chính trong gia đình. Người thân kể rằng cả làng đều biết anh là người chịu thương chịu khó. Để nuôi vợ và đàn con thơ, anh rời quê lên Hà Nội làm thuê tại các công trình xây dựng, việc gì cũng nhận làm.

Tai nạn lao động tàn khốc đã cướp đi cuộc sống bình thường ấy. Trong một lần làm việc trên công trình cao tầng, anh không may ngã từ tầng 18 xuống tầng 13. Giành giật lại mạng sống sau thời gian điều trị dài ngày tại Bệnh viện Việt Đức, anh trở về quê với cơ thể tàn phế. Tai họa chưa dừng lại ở đó, anh tiếp tục bị tai biến, để lại những tổn thương nặng nề về thể chất lẫn trí nhớ. Từ năm 2020, anh liệt hoàn toàn, không thể đi lại, mọi sinh hoạt phải phụ thuộc vào người thân.

Ảnh: Như Hoàn

"Trước đây nó khỏe lắm, làm ghê lắm. Ai trong làng cũng khen chịu khó. Giờ thành ra thế này", chị Nguyễn Thị Hoa (chị dâu của anh Hiên) nghẹn giọng khi nhìn vào góc bếp trống trơn, kê tạm bợ của gia đình.

Nguồn sống của cả nhà gồm 7 nhân khẩu chỉ trông vào vài sào ruộng và khoản trợ cấp khuyết tật ít ỏi của anh Hiên. Giữa lúc gia đình kiệt quệ nhất, bế tắc lại chồng chất bế tắc. Một ngày cuối tháng 6, chị Dương Thị Hợp, người vợ vốn không được nhanh nhẹn như người bình thường, nói với các con rằng sẽ đi làm rồi trở về. Đó là lần cuối cùng những đứa trẻ nhìn thấy mẹ.

Tối hôm ấy, chị Hợp không về nhà. Lũ trẻ vẫn nghĩ mẹ đi làm công trường về muộn nên ngày hôm sau mới chạy sang nhà người thân hỏi han. Nhiều cuộc điện thoại được thực hiện liên tục, gia đình hốt hoảng đi tìm khắp nơi nhưng chị Hợp đã hoàn toàn bặt vô âm tín.

Chị Hoa xót xa nhớ lại những ngày đầu mẹ chúng mới mất tích: "Chúng nó cứ lấy xe đạp rồi chở nhau đi tìm mẹ. Đi một lúc lại về bảo không biết mẹ ở đâu mà tìm".

Ảnh: Như Hoàn

Đôi vai gầy gánh vác việc quá sức tuổi lên chín

Sự mất tích của người mẹ khiến gia đình vốn nghèo càng rơi vào cảnh khốn cùng. Anh chị có với nhau 5 người con, đứa lớn nhất 9 tuổi, đứa nhỏ nhất mới 1 tuổi còn chưa kịp làm giấy khai sinh. Vì hoàn cảnh quá ngặt nghèo, 3 đứa con nhỏ buộc phải gửi sang nhờ ông bà ngoại ở xã Đào Xá cách hàng chục cây số cưu mang. Khốn nỗi, ông bà ngoại cũng nghèo, sự đùm bọc ấy không biết sẽ cầm cự được bao lâu.

Trong căn nhà trên đồi giờ chỉ còn lại người cha bệnh tật và hai cô con gái lớn. Người gánh vác nhiều nhất lại là cô con gái đầu Nguyễn Thanh Hiền, cô bé chuẩn bị bước vào lớp 4.

Khi bạn bè cùng trang lứa đang tận hưởng kỳ nghỉ hè, Hiền đã quen với việc quét nhà, nấu cơm, trông em Ngọc (7 tuổi) và chăm sóc cha. Mỗi ngày, em lúi húi dưới gian bếp hoen ố khói đen, thuần thục nhóm bếp, nấu cơm rồi đỡ đần người cha tàn tật trong từng sinh hoạt nhỏ nhất.

Cô bé lớp 4 gánh vác mọi chuyện trong gia đình (Ảnh: Như Hoàn)

Cảnh tượng đứa con gái 9 tuổi gồng đôi vai nhỏ bé để đỡ người cha bại liệt ngồi dậy khiến những ai chứng kiến không khỏi nhói lòng. Chân anh Hiên buông thõng bất lực, tay Hiền run lên vì quá sức, nhưng cô bé vẫn lẳng lặng làm, không một tiếng khóc than. Từ một đứa trẻ, Hiền buộc phải đóng vai một người mẹ chăm lo từ bữa ăn, giấc ngủ cho đến vệ sinh cá nhân cho bố và em gái.

Hiền ít nói, mọi câu trả lời đều nhỏ nhẹ như sợ làm phiền người khác. Được hỏi hằng ngày làm gì, em chỉ lí nhí: "Con chăm sóc bố, trông em Ngọc". Khi được hỏi về mong ước lớn nhất của mình, Hiền cúi mặt, ngón tay mân mê vạt áo sờn cũ: "Con muốn bố nhanh khoẻ mạnh lại để trở lại bình thường chăm sóc bọn con".

Câu nói ngây thơ của đứa trẻ khiến khoảng sân trước nhà chợt lặng đi. Ngồi trên chiếc giường cũ gần đó, anh Hiên nghe tiếng con rồi bất giác khóc nghẹn. Trí nhớ của anh có thể quên nhiều thứ, nhưng anh luôn sống trong nỗi sợ hãi chập chờn về việc mất con.

3 cha con luôn nương tựa vào nhau (Ảnh: Như Hoàn)

Chị Hoa kể, có lần nghe tin con gái bị ngã xuống giếng, anh hoảng loạn suốt nhiều ngày liền, khóc lóc hỏi đi hỏi lại xem con mình còn sống hay đã chết, người thân giải thích thế nào anh cũng không tin. Lúc tỉnh anh nhớ con, lúc mê anh vẫn gọi tên con. Có hôm anh quả quyết đứa con út đã bị người ta bắt mất, có hôm lại khăng khăng rằng con gái đã rơi xuống giếng. Nỗi ám ảnh của một người cha bất lực trước số phận cứ bám lấy anh vào những cơn mê sảng hằng đêm.

Chiều buông xuống trên sườn đồi, trong căn nhà trống hoác, anh Hiên nằm bất động trên chiếc thảm giữa nhà, đôi mắt ứa nước mắt. Biến cố tai nạn và tai biến không chỉ cướp đi sức khỏe, mà còn để lại nỗi đau đớn, bất lực tột cùng của một người cha khi phải nhìn các con chịu khổ.

Mẹ bỏ đi bặt vô âm tín, 5 đứa con thơ dại phải chia lìa, đứa lớn 9 tuổi gồng gánh chăm cha và em gái trong cảnh nghèo túng. Trước mắt, con đường của hai chị em Hiền vẫn còn quá dài và đầy gian nan. Khi người cha tàn tật ngày một yếu đi, tương lai và việc học hành của các em cứ thế trở nên mịt mờ hơn bao giờ hết.