Có những người đã chấp nhận rủi ro, chủ động tiêm virus nCoV để thực chứng các loại vắc xin. Đây được gọi là phương pháp chủ động lây nhiễm trên người (HTC), đã từng được sử dụng trong cách dịch bệnh khác như cúm mùa, sốt rét, sốt xuất huyết, tả... 

Người tham gia thử nghiệm sẽ được tiêm thêm một lượng nhỏ virus, được cho là không đủ gây nguy hiểm sau khi tiêm vắc xin để đánh mức độ hiệu quả của vắc xin. Ở Anh và Mỹ đã có hàng chục nghìn đơn đăng ký tham gia. 

Estefania Hidalgo, 32 tuổi, sinh viên ngành nhiếp ảnh tại Anh, chủ động đăng ký nhiễm nCoV để thử vaccine. Ảnh: CNN

Dù là phương pháp từng được sử dụng nhưng đối với Covid-19 thì khác, bởi đây là loại virus chưa có cách điều trị chính thức, hiệu quả, vì vậy nếu thất bại sẽ mang đến rủi ro cao. 

Các tình nguyện viên được nhận một khoản đền bù nhưng các tổ chức phải cực kỳ cẩn trọng để không biến đây thành động cơ kiếm tiền hoặc trục lợi. Tình nguyện viên trẻ tuổi, khỏe mạnh tham gia dự án không đại diện cho phần đông dân số thế giới.

Chính phủ Anh đã tích cực đối thoại, thúc đẩy hợp tác tiến hành các thử nghiệm chủ động. Sau đó, Cơ quan Nghiên cứu Y tế Anh (HRA) thành lập một hội đồng đánh giá đạo đức của tất cả đề xuất liên quan đến phương pháp này.

Terence Stephenson, người đứng đầu HRA, cho biết: "Có rất ít nghiên cứu mà rủi ro bằng không. Mỗi ngày, tại đất nước này và nhiều quốc gia, các chuyên gia y tế tự đặt mình vào tình thế rủi ro để chăm sóc cho người khác. Những người có thể làm điều đó (nhiễm nCoV) vì lợi ích của một cộng đồng lớn hơn, cá nhân tôi thấy điều đó không đáng ngạc nhiên".

Ở thử nghiệm giai đoạn 3 thông thường, luôn có một nhóm tình nguyện viên đối chứng, sử dụng giả dược thay vì vắc xin. Các nhà khoa học dựa vào đây để so sánh số lượng người đã tiêm chủng vẫn nhiễm nCoV với nhóm này. Dù vậy vẫn có sự khác biệt lớn giữa việc lây nhiễm tự nhiên và chủ động tiêm virus vào người. 

Peter Smith, Trường Vệ sinh & Y học Nhiệt đới London, giải thích, vấn đề có thể phát sinh là nếu tiêm cho một nhóm tình nguyện và để họ nhiễm nhưng không ai mắc bệnh, thì đó là do vắc xin thực sự hiệu quả hay do khâu tiêm virus gặp trục trặc? Chưa kể sử dụng giả dược trong thử nghiệm chủ động lây nhiễm gặp nhiều tranh cãi về mặt y đức.

Đối với những người trẻ thì rủi ro dù nhỏ vẫn có thể xảy ra. Dưới 1% ca tử vong do Covid-19 ở Mỹ là người từ 34 tuổi trở xuống, bên cạnh đó còn có ảnh hưởng về vấn đề sức khỏe.