Ngày 6-8, tại Trường Đại học KHXH & NV (Đại học Quốc gia TP.HCM), Hội Nữ Tri thức TP.HCM đã tổ chức tọa đàm “Định hướng xây dựng Ấn phẩm "Giới và Đời sống" và kết nối mạng lưới nữ trí thức”. Ban Thường vụ Hội Nữ trí thức TP.HCM, các đại biểu, hội viên, các chuyên gia, nhà khoa học và các giáo sư, tiến sĩ đã tham dự, đóng góp nhiều ý kiến thiết thực cho tọa đàm.

Triển khai ấn phẩm Giới và Đời sống: “Hệ sinh thái tri thức nữ”

Tọa đàm tập trung lấy ý kiến về các vấn đề thiết thực như: Định hướng nội dung và các chuyên mục chính của ấn phẩm; Xây dựng mạng lưới tác giả, cộng tác viên và đội ngũ phản biện, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm xuất bản và các giải pháp vận hành hiệu quả, bền vững cũng như lan tỏa mạnh mẽ đến cộng đồng xã hội…

Các nữ đại biểu tham dự tọa đàm

Phát biểu đề dẫn tại tọa đàm, PGS.TS Trương Thị Hiền, Phó Chủ tịch Hội Nữ trí thức Việt Nam, Chủ tịch Hội Nữ trí thức TP.HCM, cho biết "Giới và Đời sống" không nên chỉ là bản tin nội bộ hay tuyển tập bài viết, mà cần trở thành diễn đàn kết nối nghiên cứu với đời sống, lan tỏa tri thức về giới, thúc đẩy bình đẳng giới và phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển bền vững. Ấn phẩm được định vị trên ba đặc trưng: khoa học, ứng dụng và nhân văn; đồng thời phát huy lợi thế liên ngành của đội ngũ nữ trí thức trong khoa học xã hội, công nghệ, y tế, giáo dục, luật, kinh tế, môi trường, văn hóa và quản lý. Bốn giá trị cốt lõi gồm: bảo đảm chuẩn mực khoa học; tăng cường kết nối, chia sẻ; khuyến khích đổi mới sáng tạo; và phụng sự cộng đồng.

PGS.TS Trương Thị Hiền-Phó Chủ tịch Hội Nữ trí thức Việt Nam, Chủ tịch Hội Nữ trí thức TP.HCM

Mô hình được đề xuất là “Hệ sinh thái Tri thức nữ”, trong đó Hội giữ vai trò điều phối; Ban Biên tập và Hội đồng Cố vấn bảo đảm chuyên môn; các chi hội, nhà khoa học và cộng tác viên tạo nội dung; còn độc giả vừa tiếp nhận vừa phản hồi. Tri thức sẽ được truyền tải qua ấn phẩm in, bản điện tử, website, fanpage, infographic, podcast và video... Hoạt động biên tập chia thành hai luồng: phản biện nghiêm ngặt cho nội dung chuyên sâu và biên tập nhanh đối với nội dung số chuyển thể từ kết quả nghiên cứu đã được kiểm chứng.

Nội dung gồm ba nhóm chính: tri thức và chính sách; thực tiễn và đời sống; kết nối và truyền cảm hứng. Mỗi số nên có một chủ đề trung tâm như phụ nữ trong kỷ nguyên AI (trí tuệ nhân tạo), sức khỏe phụ nữ, lãnh đạo nữ, chuyển đổi xanh hoặc đổi mới sáng tạo...

Chia sẻ tầm nhìn chiến lực cho ấn phẩm Giới và Đời sống, GS.TS Ngô Thị Phương Lan- Phó chủ tịch- Hội Nữ tri thức TP.HCM, Hiệu trưởng trường Đại học KHXH&NV (ĐH Quốc gia TPHCM) cho biết trong bối cảnh chuyển đổi số, AI và xã hội tri thức, vai trò của nữ trí thức không chỉ dừng ở nghiên cứu khoa học mà còn phải kết nối tri thức với đời sống, lan tỏa giá trị khoa học và góp phần kiến tạo bình đẳng giới.

GS.TS Ngô Phương Lan, Phó chủ tịch Hội Nữ trí thức TP.HCM- Hiệu trưởng Trường ĐHKHXH&NV (ĐH Quốc gia TP.HCM)

GS.TS Ngô Thị Phương Lan đề xuất Khung năng lực Nữ trí thức 4K (Women's 4K Competency Framework) như định hướng phát triển đội ngũ nữ trí thức trong kỷ nguyên số, gồm 4 năng lực cốt lõi: Knowledge Creation (Sáng tạo tri thức); Knowledge Communication (Lan tỏa tri thức); Knowledge Connection (Kết nối tri thức); Knowledge for Community (Tri thức vì cộng đồng). 4K không phải bốn năng lực riêng lẻ mà là một chu trình liên tục: Sáng tạo tri thức → Lan tỏa tri thức → Kết nối tri thức → Phụng sự cộng đồng. Chu trình này khẳng định giá trị của nữ trí thức không chỉ ở việc tạo ra tri thức mà còn ở khả năng đưa tri thức vào cuộc sống, tạo tác động xã hội và kiến tạo bình đẳng giới. Đồng thời, đây cũng là cơ sở định hướng để Hội Nữ trí thức TP.HCM phát triển hội viên, xây dựng mạng lưới cộng tác viên và phát triển ấn phẩm "Giới và Đời sống" như một diễn đàn kết nối tri thức

 Nhiều kiến nghị thiết thực

Tại tọa đàm, Ths Nguyễn Thái Quỳnh Như - UV Ban BTV Hội LHPN, Trưởng Bộ phận Bình đẳng giới và Giám sát Phản biện Xã hội, cho rằng cần tăng cường phối hợp giữa Hội Liên hiệp Phụ nữ TP.HCM và Hội Nữ trí thức TP.HCM để phát huy thế mạnh của hai bên, nâng cao chất lượng nội dung và mở rộng sức lan tỏa của ấn phẩm Giới và Đời sống. Bà đề xuất phát triển các chuyên mục theo xu hướng mới, đẩy mạnh bản điện tử và truyền thông trên mạng xã hội để tiếp cận đông đảo độc giả.

Chủ tọa đoàn và thư ký tại Tọa đàm khoa học

TS. Bùi Hà Phương, Giảng viên ĐHKHXH- NV TP.HCM, cho rằng ấn phẩm cũng cần chia sẻ, tôn vinh các công trình nghiên cứu của nữ tri thức Việt.  Cần viết các  bài viết mang tính truyền cảm hứng cao từ các nhà khoa học nữ đi đầu trong hỗ trợ cộng đồng… Đặc biệt cũng cần một không gian cho diễn đàn kiến nghị chính sách. Đặc biệt, ấn phẩm là bộ lọc thông tin, vì thời đại AI, chúng ta nhận quá nhiều thứ và chúng ta với vai trò nữ trí thức thì cần lọc lại để trang bị cho chúng ta kiến thức chuẩn vì mỗi người có khung năng lực thông tin số khác nhau.

TS. Nguyễn Thị Kim Loan- Giảng viên Khoa Khoa học Liên ngành -ĐH KHXH &NV TP.HCM cho rằng, có nhiều gia đình có con gặp khó khăn về sức khỏe thể chất hoặc sức khỏe tinh thần. Đây là nhóm các gia đình rất cần sự chia sẻ thông tin khoa học, kinh nghiệm thực tiễn và sự đồng hành của cộng đồng. Qua từng số ấn phẩm, có thể giới thiệu các bài viết theo từng chủ đề cụ thể. Cần huy động sự tham gia của các chuyên gia trong các lĩnh vực như y tế, giáo dục, tâm lý, công tác xã hội và các ngành liên quan để cung cấp những kiến thức và giải pháp thiết thực cho các gia đình.  Bên cạnh các bài viết về chuyên môn thì cần dành không gian cho những câu chuyện truyền cảm hứng từ các gia đình đã đồng hành thành công cùng con vượt qua khó khăn. Những câu chuyện thực tế sẽ mang lại niềm tin, động lực và kinh nghiệm quý báu cho nhiều phụ huynh.

Các đại biểu nữ tham gia tọa đàm

TS. Phạm Thị Thuý, Giảng viên Học viện Chính trị Khu vực II, đề xuất phát triển ấn phẩm Giới và Đời sống theo mô hình 30-30-30-10, nhằm cân bằng giữa tính học thuật và tính ứng dụng. Theo đó, 30% nội dung là các bài viết khoa học chuyên sâu, có tính phản biện; 30% là các bài viết gắn với đời sống, hướng dẫn thực tiễn, dễ áp dụng; 30% dành cho diễn đàn trao đổi của trí thức, doanh nhân, nhà quản lý và các chi hội, lan tỏa những câu chuyện truyền cảm hứng về phụ nữ. 10% còn lại cập nhật các vấn đề thời sự, chính sách và đóng góp ý kiến xây dựng chính sách.

Ths.Trần Thị Thanh Nga- Chi hội Nữ trí thức  Các trường đại học và Viện Nghiên cứu, chia sẻ dù đã nghỉ hưu hơn 10 năm nhưng bà vẫn chủ động cập nhật kiến thức và theo dõi các xu hướng trên mạng xã hội. Bà Nga bày tỏ lo ngại trước việc nhiều người trẻ tham gia các lớp học trực tuyến do người thiếu kinh nghiệm hướng dẫn, đồng thời mong đội ngũ trí thức có chuyên môn sẽ tham gia nhiều hơn trong việc định hướng, đồng hành cùng giới trẻ. Đấy cũng là cách để định hướng, lọc kiến thức trên mạng xã hội.

Các đại biểu quyết tâm đóng góp tri thức sớm đưa ấn phẩm "Giới và đời sống" vào đời sống.

Kết luận tọa đàm, GS.TS Ngô Thị Phương Lan trân trọng ghi nhận 13 ý kiến đóng góp tâm huyết, thiết thực. Các đại biểu đều thống nhất về sự cần thiết xây dựng ấn phẩm “Giới và Đời sống” như một diễn đàn kết nối, lan tỏa tri thức, sứ mệnh và trách nhiệm của mỗi hội viên. Tọa đàm cũng đạt được sự đồng thuận về tên gọi, định hướng xây dựng hệ sinh thái và phương thức truyền tải đa dạng, kết hợp ấn phẩm in với các nền tảng số, nhằm đưa nội dung thực sự đi vào đời sống cũng như tiếp cận rộng rãi phụ nữ trong các lĩnh vực nghiên cứu, hoạch định chính sách, quản lý và hoạt động xã hội. Đây là mục tiêu nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít thách thức, nhất là việc dung hòa giữa tính chuyên sâu, dung lượng và khả năng tiếp cận công chúng. Vì vậy, bên cạnh các bài viết khoa học, ấn phẩm cần chú trọng những câu chuyện thực tiễn, kinh nghiệm nghề nghiệp và nội dung truyền cảm hứng.

Nếu đề án được phê duyệt, Hội cần phát huy cao nhất trách nhiệm của hội viên thông qua các chi hội; đồng thời xây dựng mạng lưới cộng tác viên, phản biện và truyền thông vững mạnh. Công tác tập huấn, nâng cao kỹ năng viết, truyền thông khoa học và năng lực số cho hội viên cần được đặc biệt quan tâm. Mỗi chi hội, mỗi hội viên sẽ là một hạt nhân sáng tạo và lan tỏa các “vi sản phẩm” truyền thông, góp phần đưa “Giới và Đời sống” trở thành một ấn phẩm có chất lượng, bản sắc và sức sống bền vững trong cộng đồng. 

 * Quan tâm cộng đồng LGBT

Ths-Nhà Báo Sơn Nhung- Tổ trưởng Tổ Kinh tế- Xã hội (Tạp chí Phụ nữ mới)

Khi ra đời Giới và Đời sống sẽ là ấn phẩm có nhiều thông tin về giới thiết thực, triển khai đa nền tảng, kết nối được các thông tin kiến thức hữu ích của các nữ tri thức đến cộng đồng.

Dưới góc nhìn của người làm báo, tôi rất mong ấn phẩm chú ý thông tin thêm về cộng đồng LGBT, vì đây là dung rất thiết thực, xã hội quan tâm nhưng chưa có kênh tuyên truyền chính thống. Đặc biệt khi chúng ta nói về phụ nữ, nam giới hay cộng đồng LGBT... cần "mềm hóa" thông tin kiến thức khoa học bằng cách kể những câu chuyện chân thực, có cảm xúc và có giá trị nhân văn. Khi người đọc nhìn thấy chính mình trong một câu chuyện, họ sẽ sẵn sàng chia sẻ câu chuyện đó với người khác làm lan tỏa thông tin chúng ta cần truyền đạt.

Ngoài ấn phẩm in, cần đẩy mạnh những video ngắn, podcast, infographic hoặc các cuộc trò chuyện trên mạng xã hội để dễ tiếp cận các nhóm công chúng khác nhau, đặc biệt là giới trẻ… 

* Tăng cường các chuyên mục mới

TS. Văn Thị Nhã Trúc, Giảng viên Khoa Ngữ văn Anh - ĐH KHXH&NV TP.HCM

Tôi rất đồng tình với các đề xuất về sức khỏe tinh thần trong gia đình hiện đại và nhấn mạnh việc mở rộng nghiên cứu sang cộng đồng LGBT do sự đa dạng của xã hội đương đại. Thay vì chỉ tập trung vào các đối tượng chủ đạo, tôi đề xuất chú trọng tính đa dạng thông qua các chủ đề như: Phụ nữ với phát triển bền vững và kinh tế xanh; Phụ nữ khởi nghiệp và vấn đề biến đổi khí hậu; Lãnh đạo nữ và đặc biệt là kinh tế chăm sóc. Kinh tế chăm sóc là lĩnh vực giúp phát huy bình đẳng giới, biến những bản năng và thiên chức chăm sóc của phụ nữ (như y tế, điều dưỡng, giáo dục mầm non) thành nguồn thu nhập và trách nhiệm xã hội, thay vì chỉ bó buộc trong gia đình Cho giai đoạn 2026–2030, tôi đề xuất chủ đề "Phụ nữ kiến tạo tương lai". Ấn phẩm cần mang tính đa ngành, kết hợp giữa lý thuyết khoa học và kinh nghiệm thực tiễn...

Đồng tình với kế hoạch chuyển thể các bài báo khoa học hàn lâm thành nội dung dễ tiếp cận thông qua truyền thông đa nền tảng. Đề xuất các mục mới: "Góc nghiên cứu", "Diễn đàn nữ trí thức", "Câu chuyện truyền cảm hứng" cũng như duy trì các chuyên mục tư vấn thiết thực về pháp luật, tâm lý và sức khỏe tinh thần..

* Đẩy mạnh các kênh truyền thông số để ấn phẩm "sống được"

TS. Lý Thị Mai, Chi hội Nữ tri thức Doanh nhân

Dẫn chứng một bài báo ngắn về nghiên cứu khoa học tại Đan Mạch để minh họa cho cách viết chạm đến người đọc, TS Tâm lý Lý Thị Mai cho rằng sự tồn tại và phát triển của ấn phẩm “Giới và Đời sống” là sứ mệnh lớn lao và là sự cam kết đóng góp của tất cả các thành viên trong hội, xứng đáng là cơ quan ngôn luận sắc bén của Hội Nữ trí thức TPHCM.

Tôi kiến nghị ấn phẩm nên có những bài báo "nhỏ xinh" như nhưng đầy đủ các 3 yếu tố: Nguyên nhân - Kết quả - Giải pháp như vậy. Chính những nội dung thực tế và súc tích này sẽ dễ dàng đi vào lòng người hơn. Đặc biệt đẩy mạnh các kênh truyền thông số để ấn phẩm "sống được" được với độc giả vì xu hướng "lười đọc" của xã hội. Về tầm nhìn của ấn phẩm "Giới và Đời sống”, tôi cho rằng nữ trí thức không nên chỉ là người thụ hưởng mà phải là chủ thể kiến tạo, xây dựng và lan tỏa tri thức. Ấn phẩm cần phản ánh hiện thực sinh động, khách quan của đời sống, vì vậy tôi gợi ý phân bổ nội dung theo đúng chuyên môn của từng chi hội.

Theo tôi, cộng đồng LGBT trong giới nữ trí thức không phải ít, nhưng họ vẫn đang phải khép kín, che giấu thân phận. Trong khi họ hoàn toàn có quyền được sống hạnh phúc và ấn phẩm cần chạm đến những vấn đề thực tế này của đời sống.

Tôi cũng đề xuất kết hợp với các tờ báo, tạp chí chính thống như Tạp chí Phụ Nữ Mới, là tiếng nói của Hội Nữ trí thức Việt Nam để tăng cường sức mạnh truyền thông cho ấn phẩm.