Nhiều khả năng Nhật Bản sẽ có nữ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử

Yuriko Koike đã quản lý một sự nghiệp thành công trong bối cảnh chính trị vốn do nam giới thống trị ở Nhật Bản

Nữ thống đốc đầu tiên của Tokyo, Yuriko Koike, đã dễ dàng tái đắc cử trong cuộc thăm dò ý kiến vào ngày 5 tháng 7, giành được 59,7% phiếu bầu từ 55% cử tri.

Koike lập kỷ lục khi đã giành chiến thắng trước một nhóm đảng liên kết đối lập, được phân chia gồm 21 ứng cử viên đối lập, đảm bảo thêm một nhiệm kỳ 4 năm tại vị.

Đối thủ chính của bà, ông Kenji Utsunomiya có sự hậu thuẫn của Đảng Dân chủ Lập hiến, là đảng đối lập lớn với Đảng Cộng sản Nhật Bản. Tuy nhiên, vị cựu lãnh đạo 73 tuổi của Liên đoàn Luật sư Nhật Bản chỉ thu được 13,76% phiếu bầu, giảm so với 20,2% trong chiến dịch tranh cử thống đốc năm 2014 của ông.

Yuriko Koike đã dễ dàng được bầu lại trong cuộc thăm dò của cơ quan giám đốc ở Tokyo, bất chấp sự gia tăng đột biến về bệnh nhiễm COVID-19 ở Tokyo, một nhà quan sát cho biết (Ảnh: AFP).
Yuriko Koike đã dễ dàng được bầu lại trong cuộc thăm dò của cơ quan giám đốc ở Tokyo, bất chấp sự gia tăng đột biến về bệnh nhiễm COVID-19 ở Tokyo, một nhà quan sát cho biết (Ảnh: AFP).

Cựu diễn viên Taro Yamamoto, người lãnh đạo đảng Reiwa Shinsengumi, đứng thứ ba với 10,72% phiếu bầu. Ông đã vận động để hủy bỏ Thế vận hội và chuyển hướng tài trợ cho những người bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19.

Trong khi đó, bà Koike vẫn cam kết tổ chức một Thế vận hội Olympic và Paralympic an toàn, đã bị hoãn lại đến tháng 7 năm 2021, để giúp thống nhất thế giới trong việc vượt qua đại dịch

“Cô ấy đang quảng bá một Thế vận hội quy mô nhưng với chi phí tối thiểu, giảm các sự kiện, khán giả hạn chế và ít khách du lịch quốc tế, nếu có”, một nhà quan sát nhận định

Khi nền kinh tế chìm sâu hơn vào cuộc suy thoái tồi tệ nhất sau chiến tranh, phần lớn người dân Tokyo sẽ muốn Thế vận hội bị hoãn lại hoặc hủy bỏ hoàn toàn. Nhưng Ban tổ chức Thế vận hội Tokyo đã cung cấp một số chi tiết về cách Thế vận hội sẽ diễn ra, đặc biệt là nếu vắc-xin chưa sẵn sàng vào năm 2021.

Chiến thắng nhờ cách xử lý sự bùng phát của COVID-19

Chiến thắng của Koike đến trong bối cảnh bất chấp sự gia tăng đột biến các ca nhiễm COVID-19 ở Tokyo, tâm chấn của đại dịch ở Nhật Bản. Kể từ khi tình trạng khẩn cấp quốc gia được dỡ bỏ vào cuối tháng 5, số ca hàng ngày đạt kỷ lục 366 vào ngày 23/7.

Hiện có hơn 10.000 ca ở Tokyo, chiếm hơn một phần ba tổng số ca nhiễm của Nhật Bản (vượt qua 27.000 ca). Điều này đã buộc Koike phải tuyên bố mức cảnh giác cao nhất.

Ảnh: AFP/Philip FONG.
Ảnh: AFP/Philip FONG.

Tuy nhiên bà vẫn nhận được sự tán thành và đánh giá cao của nhóm các bộ trưởng nội các với việc xử lý sự bùng phát dịch COVID-19 của bà. Chính nhờ điều này đã giúp cho sự thất bại của Koike trong việc đạt được các mục tiêu chính sách của mình là giảm thiểu tình trạng làm việc quá sức và ùn tắc đi lại cũng như cải thiện việc chăm sóc trẻ em và người già bị quên đi.

Khả năng giao tiếp rõ ràng, tự tin và trực tiếp của Koike, với các cuộc họp báo thường xuyên và sử dụng rộng rãi các phương tiện truyền thông xã hội, đã đánh giá cao phản ứng thường xuyên thất thường và mờ nhạt của chính phủ quốc gia, do Thủ tướng Shinzo Abe ngày càng không được ưa chuộng.

Hiện có nhiều đồn đoán về việc liệu Koike sẽ trở lại chính trường quốc gia, có khả năng trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản, mặc dù bà hiện phủ nhận mọi kế hoạch như vậy.

Ông Shinzo Abe dự kiến từ chức vào tháng 9 năm 2021, khi ông hoàn thành nhiệm kỳ thứ ba chưa từng có với tư cách là lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do (LDP) bảo thủ.

Là thủ tướng tại vị lâu nhất trong lịch sử Nhật Bản, xếp hạng uy tín của ông Abe đã bị giảm trong bối cảnh nền kinh tế đang đi xuống, chính phủ của ông đang lúng túng và xử lý không khéo léo đại dịch COVID-19 cũng như các vụ bê bối chính trị liên tục tái diễn.

Thử thách và mục tiêu

Để bước sâu hơn chính trường quốc gia, bà Koike sẽ phải đối mặt với những trở ngại và thử thách đầy cam go. Trước tiên, bà sẽ phải từ chức thống đốc và tranh một ghế trong hạ viện của Quốc hội, khi mà cuộc bầu cử quốc gia tiếp theo vào tháng 10/2021 sẽ được diễn ra.

Bà Koike có một lịch sử lâu dài về việc nhảy giữa các đảng phái, từng là thành viên của bảy đảng dân túy và bảo thủ khác nhau kể từ lần đầu tiên bà được bầu vào Đảng Cộng hòa năm 1992.

Nhiều khả năng Nhật Bản sẽ có nữ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử

Bà tham gia Đảng cầm quyền LDP năm 2002, tham gia nội các với tư cách Bộ trưởng Môi trường năm 2003 và trở thành nữ Bộ trưởng Quốc phòng đầu tiên của Nhật Bản vào năm 2007.

Bà đã thất bại trong nỗ lực trở thành lãnh đạo LDP vào năm 2008 và rời khỏi nội các vào năm 2016. Koike đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử để trở thành thống đốc của Tokyo vào năm 2016, đánh bại ứng cử viên được chọn của LDP.

Mặc dù LDP ủng hộ cuộc bầu cử lại gần đây của bà, các chính trị gia cấp cao của nó - đã chen lấn để kế nhiệm Abe - sẽ khó có khả năng chào đón bà trở lại đảng. Cũng như việc cô nhảy vào tiệc tùng, chúng có thể kéo theo những vụ bê bối cũ, chẳng hạn như cáo buộc rằng cô đã làm giả để nhận bằng của Đại học Cairo vào những năm 1970 mà cô phủ nhận.

Khởi đầu cho một chính Đảng mới

Theo nhận định của giới quan sát, việc giành chiến thắng ngoạn mục của bà Koike trước hàng loạt đối thủ nặng kí của Đảng cầm quyền (LDP) Nhật Bản, sẽ là một yếu tố quan trọng để Koike và Đảng của bà bắt đầu xây dựng một đảng quốc gia cầm quyền mới cho Nhật Bản.

Tuy không kịp chuẩn bị cho cuộc bầu cử quốc gia sắp được diễn ra do Thủ tướng Shinzo Abe kêu gọi hồi tháng 10/2017, nhưng Koike đã rất nỗ lực bất tay vào việc thành lập cho mình một phương tiện chính trị quốc gia: Đảng Hy vọng (PH). Được lập ra từ một nhóm nhỏ của Đảng Dân chủ đối lập tách ra trước đây.

Tuy nhiên hiện nội bộ Đảng PH  đã có vài  rạn nứt vì lập trường bảo thủ của bà Koike về quốc phòng và việc thay đổi hiến pháp. Chính những rạn nứt này đã khiến cho PH trở nên yếu thế trong nội các khi chỉ giành được 50 ghế trong số 465 thành viên Hạ viện, với khoảng 20% số phiếu bầu.

Sau màn ra mắt không mấy thuyết phục này, đảng PH đã quyết định tiến thêm một bước, hợp nhất với các thành viên đảng Dân Chủ còn sót lại để thành lập nên một tổ chức đảng hoàn toàn mới, Đảng Dân chủ vì Nhân dân, và đảng PH trước đâyt giờ chỉ còn lại hai thành viên trong nội các hiện tại.

Tuy không thành công mấy trong việc tiến sâu vào nội các hiện tại của Thủ tướng Shinzo Abe, nhưng với đảng địa phương,  Tokyoites First, bà Koike lại có vẻ như rất thuận lợi và thành công trong việc thâu tóm quyền lực chính trị tại Hội đồng thành phố Tokyo. Đặc biệt, kể từ cuộc bầu cử địa phương tháng 7/2017, tổ chức này đã liên minh với Komeito, một đối tác liên minh của đảng cầm quyền quốc gia LDP.

Việc nâng cấp cơ sở quyền lực này hình thành nên một tổ chức chính trị mới, đồng thời cũng là một canh bạc chính trị đầy rủi ro đối với một ứng cứ viên là phụ nữ như bà Koike.

Để có thể chuyển từ chương trình nghị sự chính sách khu vực sang tầm cỡ quốc gia. Koike có thể gặp khó khăn trong việc tạo ra được thương hiệu chính trị cho bản thân. Bởi chủ nghĩa dân tộc quyết đoán của bà giống với Thủ tướng Abe. Thậm chí sự quan tâm đặc biệt của bà đối với sự hỗ trợ của chính phủ để thúc đẩy kinh doanh và nền kinh tế cũng khá giống với những chính sách của LDP.

Khi nhiệm kỳ thống đốc thứ hai của bà kết thúc vào năm 2024, người kế nhiệm là ông Abe - dù có thể là ai - sẽ phải tái tranh cử. Đây có thể là thời điểm cơ hội hơn để Koike tìm kiếm mục tiêu chính trị cuối cùng của mình.

Vân Phong (theo chanelnewsasian)

COVID-19 mang tư duy ‘mãi không chịu trưởng thành’ đè nặng kinh tế Nhật Bản

COVID-19 mang tư duy ‘mãi không chịu trưởng thành’ đè nặng kinh tế Nhật Bản

Kinh tế Nhật Bản có thể suy giảm đến 6,8% trong năm nay nếu như chính quyền Thủ tướng Shinzo Abe và Ngân hàng Trung ương không hành động sáng tạo.