Mới đây, trong phóng sự được phát sóng trên VTV1 của chương trình Việt Nam Hôm Nay thông tin, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hải Phòng đã phát hiện hơn 120 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi được thu gom, tập kết tại kho của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco) để chế biến thành thịt hộp, pate và các sản phẩm đóng hộp khác nhằm đưa ra thị trường tiêu thụ. Lực lượng chức năng đã thu thập tài liệu, chứng cứ và tổ chức tiêu hủy hơn 120 tấn thịt nhiễm bệnh. Đồng thời tiếp tục điều tra, làm rõ, xử lý vụ việc theo quy định.

Cơ quan chức năng đã khởi tố 9 bị can về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm” và tiến hành tiêu hủy toàn bộ số thịt lợn nhiễm bệnh theo quy định pháp luật.

Sự việc đã khiến dư luận phẫn nộ, người tiêu dùng hoang mang, đặc biệt là khi sản phẩm pate, thịt hộp thường dùng cho cả trẻ nhỏ, người già - những nhóm dễ bị tổn thương về sức khỏe. Đáng chú ý nhất, sản phẩm pate Cột Đèn Hải Phòng đóng hộp của công ty này cũng rất viral trên MXH, từng được nhiều KOL, người nổi tiếng quảng bá.

Nguy cơ thực sự không nằm ở virus, mà ở thịt bệnh

Bệnh tả lợn châu Phi do virus ASFV gây ra, là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây lan nhanh trong đàn lợn và có thể gây tử vong đến 100%. Virus chủ yếu truyền qua máu và dịch tiết của lợn bệnh.

Theo các tổ chức thú y và chuyên gia dịch tễ, dịch tả lợn châu Phi chỉ lây nhiễm từ lợn bệnh sang lợn khỏe và không có nguy cơ lây lan từ lợn sang người. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chúng ta có thể chủ quan với dịch tả. 

Với câu hỏi "lợn bị dịch tả châu Phi có ăn được không?", câu trả lời là "KHÔNG".

Các chuyên gia an toàn thực phẩm cho rằng, điều đáng sợ không phải là virus dịch tả lợn châu Phi, mà là bản chất của thịt lợn đã nhiễm bệnh, chết hoặc bị thu gom trái phép.

Theo phân tích của PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia công nghệ thực phẩm, thì khi lợn mắc bệnh nặng, cơ thể suy kiệt, hệ miễn dịch sụp đổ, mô thịt sẽ là môi trường thuận lợi cho hàng loạt vi khuẩn gây bệnh như Salmonella, E.coli, Clostridium, cùng các vi sinh vật phân hủy khác xâm nhập. Đồng thời, lợn bị bệnh tả châu Phi thường có sức đề kháng kém, dễ nhiễm thêm các bệnh nguy hiểm khác như liên cầu khuẩn, tai xanh, cúm, lở mồm long móng… Đây mới là mối đe dọa trực tiếp đến sức khỏe con người.

Người ăn phải thịt lợn bệnh có thể bị ngộ độc cấp tính, rối loạn tiêu hóa, hoặc mắc bệnh ký sinh trùng, thậm chí dẫn đến nhiễm trùng huyết, viêm màng não, gây nguy hiểm tính mạng trong một số trường hợp. Vì vậy, dù nấu chín có thể diệt virus gây bệnh thì thịt lợn mắc dịch tả châu Phi không bao giờ được phép sử dụng làm thực phẩm. Chính vì thế mà Cơ quan Thú y Việt Nam, WHO và Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH/OIE) đều quy định toàn bộ lợn mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh tả phải được tiêu hủy bắt buộc để ngăn chặn dịch lây lan.

Thịt hộp, pate không “vô hại” nếu nguyên liệu bẩn

Nhiều người cho rằng thịt hộp, pate đã qua chế biến nhiệt nên “an toàn hơn”. Trên thực tế, các chuyên gia cảnh báo: chế biến chỉ an toàn khi nguyên liệu ban đầu đạt chuẩn.

Nếu thịt đầu vào là thịt bệnh, thịt ôi thiu thì vi khuẩn và độc tố có thể không bị tiêu diệt hoàn toàn, nguy cơ ngộ độc thực phẩm, rối loạn tiêu hóa, viêm ruột cấp tăng cao. Trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh nền là những đối tượng có sức khỏe kém, nếu ăn phải loại thịt này sẽ có nguy cơ bị ảnh hưởng cao hơn, có thể đối mặt nguy cơ biến chứng nặng, thậm chí tử vong.

Một số mẹo nhận biết thịt bệnh

Lợn bị bệnh sẽ có một số đặc điểm khác và dưới đây là cách giúp bạn nhận biết thịt lợn bị bệnh:

- Thịt lợn bị bệnh thường có màu sắc bầm tím, tái nhợt, có mùi hôi tanh và thường bị chảy nước.

- Bề mặt thịt có thể xuất hiện những nốt xuất huyết nhỏ, thịt nhão.

- Khi luộc thịt, bạn sẽ không cảm nhận được mùi thơm, nước thịt đục và thường không có váng mỡ.

Các chuyên gia khuyến cáo:

- Chỉ mua sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm dịch

- Ưu tiên thương hiệu uy tín, bao bì nguyên vẹn, thông tin minh bạch

- Cảnh giác với sản phẩm giá rẻ bất thường, không rõ xuất xứ

- Khi có dấu hiệu ngộ độc thực phẩm, cần đến cơ sở y tế ngay

Vụ hơn 120 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi bị phát hiện đưa vào sản xuất pate, thịt hộp là hồi chuông cảnh báo nghiêm trọng về an toàn thực phẩm. Dù virus dịch tả lợn châu Phi không lây sang người, nhưng việc sử dụng thịt bệnh, thịt ôi thiu để chế biến thực phẩm là cực kỳ nguy hiểm, có thể gây hậu quả nặng nề cho sức khỏe cộng đồng.

An toàn thực phẩm không chỉ nằm ở khâu chế biến, mà bắt đầu từ nguồn nguyên liệu sạch và sự giám sát nghiêm ngặt. Một khi ranh giới đạo đức và pháp luật bị phá vỡ, người chịu rủi ro cuối cùng luôn là người tiêu dùng.