Bạn có từng gặp những bậc phụ huynh như vậy chưa? Họ cố gắng cho con điều kiện vật chất tốt nhất, nỗ lực chen vào những “vòng tròn” tốt hơn, và luôn đứng ra bảo vệ con trước mọi tình huống, sợ con thiệt thòi dù chỉ một chút. Nhưng bạn biết không, kiểu “yêu thương bằng sự nuông chiều” này đôi khi lại nguy hiểm hơn cả.

Bởi nhìn bề ngoài là yêu, nhưng bên trong, nó đang âm thầm bào mòn trách nhiệm, khả năng tự kiểm soát và động lực của trẻ.

Điều đáng nói là nhiều cha mẹ không nhận ra, đặc biệt là hai kiểu nuông chiều dưới đây.

Ảnh minh hoạ

Luôn “đỡ lỗi” cho con

Một cậu bé nọ, mỗi lần điểm kém, gia đình đều tìm lý do thay con: đề khó, thầy dạy nhanh, tiểu học thì điểm số không quan trọng, thậm chí… thời tiết xấu cũng thành nguyên nhân. Lâu dần, cậu bé gần như không còn thói quen nhìn lại bản thân. Đi học muộn thì đổ tại đồng hồ, không làm bài thì trách bạn, quên sách thì do mẹ không nhắc. Có người góp ý, gia đình chỉ cười: "Trẻ con mà, tôi thấy nó lanh lắm".

Nhưng thực tế, những cha mẹ tỉnh táo đều hiểu: trách nhiệm không tự nhiên mà có, nó được hình thành từng chút một. Một đứa trẻ biết chịu trách nhiệm sẽ mạnh mẽ hơn, tự tin hơn, và được người khác tin tưởng hơn. Điểm số có thể cải thiện, nhưng nếu thiếu trách nhiệm, sau này rất khó bù đắp.

Buông lỏng việc dùng điện thoại

Trong một buổi tụ họp gia đình, có cảnh tượng khiến nhiều người giật mình: cả chục đứa trẻ ngồi cùng bàn nhưng không ai nói chuyện, tất cả đều cúi đầu vào điện thoại. Căn phòng im lặng đến mức lạ lùng. Ngày nay, nhiều đứa trẻ dường như khó cảm thấy vui với những điều bình thường, vì não bộ đã quen với sự kích thích nhanh từ video ngắn và game.

Nhiều nghiên cứu cho thấy việc lạm dụng thiết bị điện tử có thể ảnh hưởng đến sự tập trung và khả năng sáng tạo. Khi quen với niềm vui tức thì, trẻ sẽ ngại những việc cần nỗ lực lâu dài như học tập hay rèn luyện kỹ năng. Không phải học chán, mà là điện thoại quá hấp dẫn.

Dĩ nhiên, cấm hoàn toàn là không thực tế. Nhưng thả nổi thì lại càng nguy hiểm.

Giải pháp không phức tạp, nhưng cần kiên trì: Đặt ra giới hạn rõ ràng về thời gian sử dụng; Không dùng điện thoại khi học; Tạo thêm hoạt động ngoài đời: thể thao, đọc sách, trải nghiệm. Khi cuộc sống đủ phong phú, sức hút của màn hình sẽ tự giảm đi.

Tình yêu thật sự luôn có giới hạn

Nhiều cha mẹ nói: chỉ là không muốn con buồn. Nhưng nếu cái không muốn con buồn khiến con né tránh trách nhiệm, không biết kiểm soát bản thân, thì cái giá phải trả sau này sẽ lớn hơn rất nhiều.

Yêu con không phải là làm thay, gánh thay hay bao che. Mà là khi con sai, bạn để con học cách chịu trách nhiệm. Khi con sa đà, bạn đủ kiên định để kéo con lại. Khi con muốn bỏ cuộc, bạn nhẹ nhàng nhưng dứt khoát giữ con ở lại với nỗ lực.

Nuôi dạy một đứa trẻ chưa bao giờ là chuyện dễ. Đó là sự cân bằng giữa mềm mỏng và nguyên tắc, giữa thấu hiểu và kỷ luật. Bởi suy cho cùng, ranh giới mà cha mẹ đặt ra hôm nay, chính là điểm tựa để con đứng vững trong tương lai. Khi trẻ biết chịu trách nhiệm, các em sẽ tự tin hơn. Khi trẻ biết kiểm soát bản thân, các em sẽ tự do hơn. Và khi trẻ hiểu giới hạn, các em mới thật sự có quyền lựa chọn.