Vừa đi làm về, mẹ còn chưa kịp thay áo thì con đã chạy ra khoe bức tranh vẽ ở lớp. Mẹ buột miệng: “Con để mẹ yên một lúc được không?”. Đến khi cơm nước xong xuôi, mẹ mới nhớ ra bức tranh. Lúc ấy, con đã cất nó vào cặp.

Những tình huống như thế rất dễ xảy ra trong một ngày cả nhà đều mệt. Trẻ có thể hiểu rằng mẹ cần nghỉ một lát. Nhưng nếu thường xuyên nghe những câu tương tự mỗi khi đến gần, con cũng có thể nghĩ rằng mình đang làm phiền. Có bốn kiểu lời nói bố mẹ dễ buột miệng trong những lúc như vậy.

1. “Mẹ mệt đủ rồi, con đừng làm mẹ bực thêm”

Sau một ngày nhiều việc, ngay cả tiếng con hỏi liên tục cũng có thể khiến bố mẹ mất kiên nhẫn. Nhưng trong câu nói trên, điều đứa trẻ dễ nhớ nhất là “con làm mẹ bực”. Có khi lúc ấy con chỉ muốn hỏi một việc rất bình thường, như tối nay ăn gì hoặc ngày mai ai sẽ đón mình.

Bố mẹ hoàn toàn có thể nói với con rằng mình đang mệt. Một câu như “Mẹ vừa về, cho mẹ thay đồ rồi mẹ ra nghe con kể nhé” giúp trẻ biết mình cần đợi đến lúc nào. Và khi đã hẹn, mẹ nhớ quay lại hỏi. Việc mẹ chủ động nhắc đến câu chuyện dang dở cho con thấy điều con muốn kể vẫn được mẹ để tâm.

2. “Bố con lúc nào cũng thế, trông cậy được gì”

Chuyện có thể bắt đầu từ một việc rất cụ thể: bố quên đón con đúng giờ, mẹ phải bỏ dở công việc để chạy đến trường. Bực mình là điều dễ hiểu. Nhưng nếu mẹ than với con rằng bố chẳng bao giờ đáng tin, đứa trẻ bỗng phải nghe một lời phán xét về chính người mà mình vẫn yêu quý. Con có thể lúng túng, muốn bênh bố nhưng lại sợ mẹ giận.

Với trẻ, điều cần biết lúc đó thường đơn giản hơn nhiều: hôm nay ai đón mình, ngày mai có thay đổi gì không. “Hôm nay mẹ đến đón con. Chuyện giờ đón, lát nữa bố mẹ sẽ bàn lại” là câu trả lời đủ rõ. Còn chuyện ai đã quên, vì sao quên và lần sau cần thu xếp thế nào, bố mẹ có thể nói trực tiếp với nhau.

3. “Bạn bằng tuổi con làm được rồi, sao con vẫn chưa làm được?”

Câu này có thể bật ra khi con loay hoay mãi với một bài toán, tập mãi chưa đi được xe đạp hay lần nào soạn cặp cũng quên sách. Bố mẹ muốn con cố thêm một chút. Nhưng nghe tên một bạn khác được nhắc đến, trẻ dễ chú ý vào chuyện mình thua bạn, trong khi vẫn chưa biết mình đang vướng ở đâu.

Nếu con làm sai một bài toán, bố mẹ có thể chỉ vào đúng chỗ con nhầm: “Con chọn đúng phép tính rồi. Mình xem lại bước đặt tính nhé”. Nếu con hay quên sách, hai bố con có thể cùng xem thời khóa biểu trước khi đóng cặp. Lời góp ý càng cụ thể, trẻ càng dễ biết ngày mai mình có thể làm khác đi ở bước nào.

4. “Bố mẹ vất vả thế này cũng vì con”

Câu nói ấy thường bật ra lúc người lớn thấy công sức của mình chưa được con nhìn thấy. Chẳng hạn, mẹ vừa tăng ca về, con chạy ra rủ chơi, mẹ mệt quá nên trách: “Mẹ đi làm từ sáng đến giờ cũng vì con đấy”. Có thể mẹ chỉ muốn con hiểu hôm nay mình đã vất vả. Nhưng với đứa trẻ đang háo hức chờ mẹ, câu nói ấy dễ khiến con nghĩ lần sau mình nên thôi rủ.

Trẻ có thể học cách chia sẻ việc nhà và quan tâm đến bố mẹ qua những việc vừa sức. “Hôm nay mẹ về muộn, con dọn bát giúp mẹ nhé” là một lời nhờ mà con hiểu và làm được. Nếu cả nhà đang cần tiết kiệm, bố mẹ cũng có thể nói cụ thể: “Tháng này nhà mình có khoản phải chi, món đồ chơi đó để dịp khác nhé”. Con sẽ hiểu vì sao mình cần đợi.

Nếu đã lỡ lời, bố mẹ vẫn có thể quay lại ngay trong buổi tối ấy. Chẳng hạn, mẹ có thể ngồi xuống cạnh con và nói: “Lúc nãy mẹ cáu với con. Mẹ xin lỗi. Con còn muốn cho mẹ xem bức tranh không?”. Đôi khi, điều trẻ đang chờ chỉ là bố mẹ nhớ ra mình vẫn còn một câu chuyện chưa kể xong.