Vào những ngày sale đôi nói riêng hay các đợt giảm giá lớn nói chung, không ít người lại rơi vào trạng thái cuống cuồng chốt đơn, danh sách đơn hàng chờ ship có thể lên tới 2 con số. Không ít trong số đó là những thứ chỉ vui lúc khui, về sau chỉ nằm yên trong hộc tủ, chẳng mấy khi được sử dụng. Săn sale để tiết kiệm nhưng đôi khi cũng là lý do gây tốn tiền vì lẽ đó.

Để thoát khỏi vòng lặp này, nhiều người trẻ Trung Quốc đang rầm rộ chia sẻ bí quyết kiểm soát ham muốn mua sắm, từ việc nhờ người lạ quyết định hộ đến tự đặt ra những quy tắc nghiêm ngặt trước khi xuống tiền.

Lập “hội đồng duyệt đơn”

Một trong những phương pháp đang được chú ý là lập cộng đồng duyệt đơn, thay vì tự quyết định ngay lập tức, người mua phải viết rõ sản phẩm, giá tiền, lý do muốn sở hữu và cả những lựa chọn thay thế rẻ hơn. Sau đó, đơn hàng sẽ được đưa lên một diễn đàn chung để những người xa lạ bình chọn nên mua hay không.

Huihui là một trong những người áp dụng cách làm này cho mùa mua sắm 11/11 năm nay. Cô đặt ra quy định mọi món đồ muốn mua đều phải trải qua bước kiểm duyệt. Khi đưa một đôi giày cao gót lên ứng dụng, Huihui nhận được nhiều ý kiến cho rằng sản phẩm không đẹp, giá lại cao. Kết quả, đơn hàng bị từ chối và cô lập tức xóa món đồ khỏi giỏ hàng. Ngược lại, khi hỏi ý kiến về việc mua một chiếc mũ bảo hiểm, nhiều người khuyên cô không nên tiết kiệm tiền cho thiết bị bảo hộ an toàn.

Ảnh minh họa

Điều khiến Huihui thích thú không chỉ là kết quả bình chọn mà còn là khoảng thời gian chờ đợi phản hồi. Cô cho biết sau khi đăng yêu cầu, bản thân thường xuyên mở lại ứng dụng để đọc bình luận. Trong lúc chờ đợi, cô cũng có thêm thời gian cân nhắc xem món đồ đó có thực sự cần thiết hay không.

Đương nhiên, Huihui cũng tham gia duyệt đơn hàng của người khác. Khi thấy một người dự định chi hơn 2.000 NDT (khoảng 7 triệu đồng) mua máy chăm sóc da tại nhà với lý do muốn tiết kiệm tiền đến spa, cô đã bỏ phiếu phản đối vì lo thiết bị sẽ bị bỏ xó sau vài lần sử dụng.

Cách làm này cũng được Chen Yu hưởng ứng. Cô từng phân vân về việc mua một chiếc máy đọc sách điện tử mới vì thiết bị cũ vẫn còn hoạt động, nhưng lại khá thích những mẫu vừa ra mắt. Sau khi đăng câu hỏi lên ứng dụng, Chen Yu nhận được nhiều bình luận phân tích ưu, nhược điểm và gợi ý lựa chọn. Cuối cùng, cô vẫn quyết định mua sản phẩm mới, nhưng cảm thấy yên tâm hơn vì đã xem xét kỹ ngân sách, nhu cầu sử dụng và tình trạng thiết bị cũ.

Trong khi đó, Qiqi lại có kết quả hoàn toàn ngược lại. Ban đầu, cô muốn mua một chiếc máy chiếu gia đình vì nghĩ rằng có thể dùng để xem phim vào cuối tuần. Tuy nhiên, sau khi nhận được những câu hỏi từ cộng đồng về diện tích phòng thuê, tần suất sử dụng, Qiqi nhận ra đây không phải món đồ thiết yếu. Cô quyết định không mua vì khoản chi này có thể khiến tình hình tài chính cá nhân trở nên căng thẳng hơn.

Ảnh minh họa

Không chỉ nhờ người khác kiểm soát quyết định mua sắm, một số người còn chọn cách tự tạo ra khoảng thời gian chờ để cảm xúc nhất thời không chi phối ví tiền. Một cô gái đã chia sẻ trên nền tảng mua sắm What Worth Buying về cách chuẩn bị tâm lý trước đợt sale lớn vào ngày 11/11.

Năm ngoái, cô từng mua 4 hộp mặt nạ, 2 chai dầu gội và một thùng giấy vệ sinh vì nghĩ rằng mua số lượng lớn trong đợt khuyến mãi sẽ tiết kiệm hơn. Tuy nhiên, đến mùa hè năm nay, cô vẫn còn 2 hộp mặt nạ chưa dùng hết, trong khi một chai dầu gội đã quá hạn. Nhận ra bản thân đang tiêu tiền cho những món đồ chưa chắc cần đến, cô quyết định kiểm tra lại toàn bộ giỏ hàng trước mùa mua sắm mới.

“Cuối cùng tôi đã không mua gì vào đợt sale 11/11 năm nay” - Cô viết.

Rủ nhau chấm dứt thói quen tích trữ

Bên cạnh việc cùng nhau duyệt đơn hàng và cản nhau chốt đơn những thứ không cần thiết, nhiều người còn khuyên nhau không mua hàng dự trữ chỉ vì giá đang rẻ. Một cô gái chia sẻ rằng sản phẩm dưỡng da từng mua năm ngoái đã được nhà sản xuất ra phiên bản mới, trong khi phiên bản cũ vẫn chưa dùng hết, muốn bán lại cũng không có người mua. Từ trải nghiệm này, cô quyết định chỉ mua khi lượng đồ đang sử dụng gần hết, thay vì tích trữ vì những lời quảng cáo giảm giá.

Bên cạnh đó, việc nhận diện những món đồ tưởng cần thiết nhưng thực chất ít khi sử dụng cũng là cách giúp nhiều người tiết kiệm. Các sản phẩm như máy chạy bộ, thảm yoga hay đồ gia dụng theo xu hướng thường được mua trong lúc hào hứng, nhưng sau đó dễ bị bỏ quên. Trước khi thanh toán, người mua cần tự hỏi liệu mình có thực sự sử dụng sản phẩm thường xuyên hay chỉ đang bị hấp dẫn bởi hình ảnh quảng cáo.

Ảnh minh họa

Nhìn chung, những cách làm trên có điểm chung là tạo ra một khoảng dừng giữa lúc nảy sinh ham muốn và thời điểm thanh toán. Thay vì lập tức mua món đồ vừa nhìn thấy, người tiêu dùng có thêm thời gian xem xét mức độ cần thiết, khả năng tài chính và những lựa chọn thay thế. Một số người chọn nhờ cộng đồng góp ý, người khác tự đặt quy tắc chờ 3 ngày hoặc cắt giảm những sản phẩm không có kế hoạch sử dụng cụ thể.

Tuy nhiên, việc kiểm soát chi tiêu không nên phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định của người khác. Các chuyên gia lưu ý rằng những công cụ kiểm duyệt chỉ có tác dụng tạo khoảng đệm, còn khả năng phân biệt nhu cầu thực sự và tự chịu trách nhiệm với quyết định mua sắm vẫn cần đến từ mỗi cá nhân. Bởi đôi khi, cách tiết kiệm hiệu quả nhất không phải là săn được món đồ giảm giá sâu, mà đơn giản là không phải trả tiền cho thứ vốn dĩ không cần.

(Nguồn: What Worth Buying, China Youth Network)