Giữa xã hội hiện đại, không ít người ngỡ ngàng khi cầm tờ kết quả xét nghiệm trên tay: Men gan cao, gan nhiễm mỡ... trong khi họ chưa bao giờ chạm vào một giọt bia hay rượu. Anh Trương (Bắc Kinh, Trung Quốc) cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự. Anh chưa đầy 30 tuổi nhưng đã mắc gan nhiễm mỡ giai đoạn 3 kèm tiểu đường vì quá mê uống trà sữa và nước ngọt. Ngày nào cũng phải uống ít nhất 2 cốc như cách "giải toả căng thẳng" trong công việc.

Ảnh minh hoạ

Nói về những loại đồ uống không "thân thiện" với gan, Tiến sĩ Takeshi Kurihara (chuyên gia gan mật người Nhật Bản) nhấn mạnh rằng đồ uống có cồn không phải thủ phạm duy nhất. Chính sự "vô tội" giả tạo của nhiều loại đồ uống quen thuộc hằng ngày đang tạo nên một làn sóng bệnh gan không do rượu. Trong khi chúng ta mải mê phòng thủ trước bia rượu, thì gan lại đang bị "vắt kiệt" bởi những "sát thủ ngọt ngào". Chúng đẩy cơ quan này vào trạng thái đình công thậm chí còn sớm hơn cả những người uống rượu lâu năm. 

Nếu muốn bảo vệ gan, có 4 loại đồ uống "phá gan" chẳng kém gì bia rượu mà bạn nên tránh xa hoặc uống càng ít càng tốt:

1. Trà pha quá đặc hoặc trà để qua đêm

Thói quen pha trà quá đặc hoặc để lâu khiến polyphenol và caffeine bị oxy hóa mạnh, tạo ra các hợp chất biến chất buộc gan phải nỗ lực hết công suất để phân giải. Việc này không chỉ biến thức uống thanh nhiệt thành gánh nặng độc tố mà còn dễ gây viêm tế bào gan, tăng men gan đột biến do sự xuất hiện của vi khuẩn, nấm mốc trong trà để qua đêm.

- Khuyến nghị: Đối với trà đặc, bạn chỉ nên pha ở độ loãng vừa phải và thưởng thức ngay khi còn ấm. Các chuyên gia khuyến nghị không nên uống quá 2 - 3 tách trà mỗi ngày và tuyệt đối không uống trà đã để bên ngoài quá 2 tiếng hoặc trà để qua đêm để tránh nạp vào cơ thể các hợp chất đã bị biến chất.

2. Nước ngọt, nhất là nước ngọt có ga

Điểm nguy hại nhất của loại nước "vạn người mê" này là nồng độ fructose cực cao. Khác với đường glucose có thể được tiêu thụ bởi mọi tế bào, fructose bị "áp giải" thẳng về gan để xử lý. Khi nạp quá nhanh qua đường uống, gan lập tức bị quá tải, buộc phải chuyển hóa fructose thành triglyceride (mỡ trung tính) và tích trữ ngay tại các nhu mô gan.

Ảnh minh hoạ

- Khuyến nghị: Do lượng đường bổ sung từ đồ uống không nên vượt quá 25g mỗi ngày. Nên bạn chỉ nên uống khoảng 3003 - 400ml nước ngọt, nước ngọt có ga mỗi tuần nếu muốn gan khoẻ nhé.

3. Nước ép trái cây ngọt nhiều hoặc đóng chai sẵn

Ki bị tước bỏ chất xơ, lượng đường tự do trong nước ép thấm vào máu nhanh khủng khiếp, buộc gan phải chuyển hóa tức thì thành mỡ tích trữ. Với loại đóng chai, gánh nặng còn nhân đôi do nồng độ fructose quá cao cùng các chất bảo quản, dễ gây mất cân bằng hệ vi sinh và tàn phá cấu trúc tế bào gan.

- Khuyến nghị: Với nước ép tươi, chỉ nên uống tối đa 150ml mỗi ngày, chọn loại ít ngọt và hạn chế thêm đường. Với loại đóng chai có thêm đường hoặc chất bảo quản, hãy hạn chế dưới 300ml mỗi tuần (khoảng 1 lon).

4. Nước tăng lực và "nước bổ"

Hỗn hợp caffeine liều cao và các phụ gia trong nước tăng lực hoạt động như chất xúc tác, đẩy nhanh quá trình tích mỡ và bắt gan làm việc "tăng ca" liên tục. Đặc biệt, các dòng "nước bổ" dạng shot chứa nồng độ vitamin tổng hợp vượt ngưỡng có thể gây tổn thương gan do thuốc (DILI), khiến nội tạng nhanh chóng bị lão hóa.

- Khuyến nghị: Chỉ nên sử dụng nước tăng lực trong trường hợp thật sự cần thiết và không quá 1 lon (250ml) mỗi ngày. Với các dòng nước bổ dạng shot, tuyệt đối không lạm dụng hằng ngày để tránh gây áp lực đào thải cực lớn, làm suy yếu hệ miễn dịch và chức năng phục hồi tự nhiên của gan.

Uống nước thế nào để gan luôn khỏe?

Hãy duy trì thói quen uống từ 1,5 đến 2 lít nước lọc mỗi ngày, chia nhỏ thành nhiều lần để hỗ trợ gan pha loãng và đào thải độc tố liên tục. Việc ưu tiên nước lọc tinh khiết thay vì các loại đồ uống đóng chai sẽ giúp cắt giảm áp lực chuyển hóa, tạo điều kiện cho các tế bào gan có khoảng nghỉ để tự phục hồi và tái tạo.

Ảnh minh hoạ

Bên cạnh đó, bạn nên tập thói quen uống một ly nước ấm ngay sau khi ngủ dậy để kích hoạt hệ tiêu hóa và hỗ trợ gan thanh lọc các chất cặn bã sau một đêm dài. Việc chủ động tránh xa các loại nước giải khát chứa nhiều đường và chất bảo quản hóa học chính là chìa khóa cốt lõi để ngăn chặn tình trạng mỡ hóa, giúp lá gan luôn duy trì hoạt động và khoẻ mạnh hơn.

Nguồn và ảnh: Baidu Health, Daily Mail