Một đoạn hội thoại giữa hai mẹ con ở Hải Phòng về tiền lì xì ngày Tết đang lan truyền trên mạng xã hội, thu hút hàng nghìn bình luận trái chiều. Nội dung cuộc trò chuyện khá rõ ràng, thậm chí mạch lạc như một “bài giảng mini” về tài chính và giá trị yêu thương.

Người mẹ hỏi con: 

- Ngày hôm nay con nhận được tổng bao nhiêu tiền?

-  Dạ 1 triệu 460 nghìn ạ. Nếu trừ đi 500 nghìn sáng nay con vay mẹ thì còn 960 nghìn ạ.

Chị tiếp tục dẫn dắt:

- Con có biết mức lương cơ bản của một người lao động bây giờ hơn 5 triệu một tháng, nếu tính cả làm thêm thì khoảng 10 triệu. Chia cho 26 ngày công thì khoảng bao nhiêu một ngày?”

- Khoảng 385 nghìn ạ. 

- Vậy hôm nay thu nhập của con gần 1 triệu, tức là gấp gần 3 lần một người đi làm lương 10 triệu/tháng. Con thấy có lớn không?

- Dạ lớn.

Đến đây, người mẹ chuyển sang thông điệp chính:

- Khi con chỉ nhận mỗi người 10 nghìn thôi, nhưng rất nhiều người mừng tuổi con, thì tổng lại thành gần 1 triệu. Bài học con nhận được là gì?

- Là dù giá trị tiền nhỏ như thế nào đi nữa mà được nhiều người yêu thương thì tổng giá trị vẫn rất lớn.

Người mẹ nhấn mạnh thêm:

- Mừng tuổi 10 nghìn thì nhiều người dễ dàng mừng. Nhưng 50, 100 hay 200 nghìn thì không phải ai cũng sẵn sàng. Con hiểu ý mẹ không? Vậy con chọn nhiều người yêu thương hay ít người yêu thương?

- Nhiều ạ.

Đoạn đối thoại khép lại nhẹ nhàng, nhưng khi được chia sẻ lên mạng, câu chuyện lại tạo nên nhiều ý kiến trái chiều.

Ảnh cắt từ clip

Bên đồng cảm, bên chỉ trích

Nhiều phụ huynh bày tỏ sự đồng tình với cách người mẹ tận dụng lì xì để dạy con bài học tài chính. Theo họ, việc giúp trẻ hiểu đồng tiền đến từ công sức lao động là điều cần thiết trong thời đại trẻ nhỏ dễ “ảo tưởng” về tiền mừng tuổi. Một số ý kiến cho rằng bài học của người mẹ khá rõ ràng: không phải cứ phong bao to mới là yêu thương nhiều; đôi khi nhiều tấm lòng nhỏ cộng lại mới tạo nên giá trị lớn. Đây được xem là cách dạy con biết trân trọng tình cảm hơn là nhìn vào mệnh giá.

Tuy nhiên, không ít ý kiến phản biện lại cho rằng bài học này bị “đẩy” đi quá xa và mang màu sắc giáo điều.

Thứ nhất, nhiều người cho rằng việc đem tiền lì xì so sánh với lương tháng của người lao động khiến không khí Tết trở nên nặng nề. Một số bình luận viết: “Trẻ con nhận lì xì là niềm vui đầu năm, sao phải biến thành bài toán kinh tế?”, “Con đã lớn rồi, không cần phải phân tích kiểu này để con hiểu yêu thương, gặp tôi, lần sau tôi không dám nhận lì xì".

Thứ hai, đoạn đặt câu hỏi lựa chọn “nhiều người yêu thương hay ít người yêu thương” bị cho là mang tính áp đặt. Có người cho rằng câu hỏi này vô tình khiến trẻ hiểu rằng nhiều người cho tiền nhỏ thì tốt hơn ít người cho tiền lớn trong khi bản chất lì xì vốn không nên bị đặt lên bàn cân theo cách đó.

Một đứa trẻ có thể được rất nhiều người lì xì 10 nghìn, nhưng cũng có thể có vài người đặc biệt luôn dành cho con sự quan tâm sâu sắc. Nếu vô tình hiểu lệch, trẻ có thể hình thành suy nghĩ rằng: nhiều người cho tiền nhỏ thì “tốt hơn” ít người cho tiền lớn trong khi bản chất lì xì vốn không nên bị quy chiếu theo logic hơn  kém như vậy.

Một số ý kiến gay gắt hơn còn nhận xét rằng cách đặt vấn đề như vậy khiến đứa trẻ bị dẫn dắt tới câu trả lời “đúng ý mẹ”, hơn là tự nhiên cảm nhận giá trị của yêu thương. “Bé trả lời rất tròn trịa, nhưng nghe giống học thuộc hơn là suy nghĩ thật”, một tài khoản bình luận.

Ngoài ra, nhiều người cho rằng con đã ở độ tuổi đủ nhận thức cơ bản về tiền bạc. Việc phân tích chi tiết thu nhập người lớn, tính toán ngày công… có thể khiến lì xì vốn là phong tục vui vẻ trở thành một “tiết học đạo đức” mang tính hình thức, "câu" view.

Một bài học tài chính không sai. Nhưng nếu không khéo, nó có thể vô tình làm mất đi sự hồn nhiên của những ngày đầu năm. Tết vốn là dịp để trẻ cảm nhận niềm vui sum vầy, lời chúc tốt đẹp. Khi mỗi phong bao đỏ được bóc ra mà phía sau là cả một phép tính, một thông điệp cần “rút ra”, cảm giác tự nhiên có thể bị giảm đi ít nhiều.

Cuối cùng, câu chuyện này không đơn thuần là đúng hay sai. Nó phản ánh một thực tế quen thuộc: phụ huynh ngày nay muốn dạy con sớm về giá trị, nhưng ranh giới giữa “giáo dục” và “giáo điều” đôi khi rất mong manh.

Có lẽ, điều quan trọng nhất không phải là con chọn “nhiều người yêu thương hay ít người yêu thương”, mà là con thực sự cảm nhận được tình cảm ấy một cách nhẹ nhàng, không áp lực, đúng với tinh thần của ngày Tết.