Bà Trần từng trải qua những năm tháng khó khăn. Thời trẻ, bà ăn không đủ no, mặc không đủ ấm, việc nuôi con cũng chủ yếu để con tự lớn lên. Đến tuổi già, có cháu nội và có lương hưu, bà chỉ muốn dành những điều tốt nhất cho cháu.

Nhưng thói quen tiết kiệm đã theo bà suốt nhiều năm. Vì thế, mỗi khi có món ngon, bà đều nhường cho đứa trẻ.

Nhà nấu mì với thịt, bà gắp hết thịt sang bát cháu, còn mình chỉ ăn mì. Cháu ăn bánh bao, chỉ ăn nhân thịt, bỏ lại vỏ thì bà ăn phần vỏ ấy. Mua một con cá, bà dành thịt cá cho cháu, còn mình gặm xương.

Cháu hỏi: “Bà ơi, sao bà lại ăn đầu cá?”

Bà đáp: “Bà thích ăn đầu cá, đầu cá thơm lắm”.

Mua tôm, bà bóc thịt cho cháu. Không nỡ mua nhiều, bà chỉ nhấm nháp phần đầu tôm.

Cháu lại hỏi: “Đầu tôm có thịt đâu, sao bà cứ ăn?”

Bà nói: “Cháu không biết đâu, đầu tôm có vị ngon riêng”.

Nhà nấu sườn, bà gỡ thịt cho cháu, còn mình gặm chút thịt sót lại trên xương. Răng đã yếu, có khi chẳng gặm được bao nhiêu, bà chỉ nếm chút vị rồi thôi.

Cứ như vậy, thịt trong nhà luôn được ưu tiên cho cháu.

Có lúc người con trai thương mẹ, nói: “Mẹ cứ mua thêm mà ăn, nhà mình đâu thiếu đến mức ấy”.

Nhưng bà Trần biết con cũng vất vả. Tiền nhà, tiền xe đều phải trả hằng tháng. Bà nghĩ tiết kiệm một phần lương hưu sẽ giúp con giảm bớt áp lực.

Lâu dần, con trai và con dâu quen với điều đó. Họ vẫn rất biết ơn bà vì vừa giúp chăm cháu, vừa hỗ trợ tiền bạc. Đi đâu, hai người cũng khen bà hết lời.

Đến khi cháu đi học mẫu giáo, vấn đề mới xuất hiện.

Thấy món ngon, đứa trẻ lập tức đưa tay giành lấy. Bữa ăn ở trường có ít thịt, ăn chưa đủ, cháu lấy luôn phần của bạn bên cạnh.

Cô giáo phản ánh với gia đình rằng dù được nhắc nhở, cháu vẫn nói: “Ở nhà, thịt đều dành cho con. Con phải được ăn thịt”.

Lúc ấy, gia đình bà Trần mới nhận ra: việc luôn dành mọi thứ ngon nhất cho cháu đã khiến đứa trẻ quen nghĩ rằng mình đương nhiên được ưu tiên.

Những người bà như vậy không hiếm. Họ dành món ngon cho cháu, còn bản thân chỉ ăn phần thừa hoặc những miếng vụn còn lại.

Vì sao ông bà thường nhường hết món ngon cho cháu?

1. Từng sống trong thiếu thốn

Nhiều người lớn tuổi từng trải qua cảnh ăn không đủ no. Họ đã quen nhường phần ngon cho con. Khi cuộc sống khá hơn, thói quen ấy tiếp tục được dành cho cháu.

2. Muốn cảm thấy mình có ích

Nhìn cháu ăn ngon, lớn lên khỏe mạnh, ông bà cảm thấy mình vẫn có giá trị, vẫn được gia đình cần đến.

3. Muốn bù đắp những điều trước đây chưa làm được

Mẹ của một đồng nghiệp từng nói: “Ngày trước không có tiền mua đồ ăn ngon, đồ chơi đẹp cho con. Giờ có cháu ngoại, lại có tiền rồi, tôi muốn mua thật nhiều cho cháu”.

Những thiếu thốn từng dành cho con trở thành mong muốn bù đắp cho cháu.

4. Nghĩ người già ăn thế nào cũng được

Nhiều ông bà cho rằng mình đã già, ăn không được bao nhiêu, ăn đơn giản một chút cũng không sao. Trẻ đang lớn nên cần được ăn ngon hơn.

5. Sợ cháu không vui

Có trẻ rất thích ăn thịt. Thấy cháu thích, bà cứ nhường thêm, miễn cháu vui và chịu ăn.

Bà không có ý xấu, chỉ đang yêu cháu theo cách mình quen thuộc. Nhưng tình thương cũng cần có giới hạn.

Khi luôn được ưu tiên, trẻ có thể hình thành những thói quen nào?

1. Kén ăn

Nếu quen chỉ ăn thịt, bỏ mì hoặc rau, trẻ có thể dần hình thành thói quen ăn uống thiên lệch, thiếu đa dạng.

2. Nghĩ mình có đặc quyền

Khi phần ngon nhất luôn thuộc về mình, trẻ dễ cho rằng đó là điều đương nhiên. Giống như cháu bà Trần, đến lớp vẫn nghĩ mình được quyền lấy thịt trong phần ăn của bạn.

3. Không nhận ra sự hy sinh của người lớn

Nếu bà luôn nói mình thích gặm xương, thích ăn đầu tôm, đầu cá, trẻ có thể tin rằng đó thực sự là sở thích của bà. Cháu không hiểu bà đang nhường mình, nên cũng khó nhận ra điều cần biết ơn.

4. Chưa biết chia sẻ và quan tâm đến người khác

Quen được nhận phần tốt nhất, trẻ có thể ít để ý đến nhu cầu của người xung quanh. Khi lớn lên, việc không biết chia sẻ hay cảm thông cũng có thể khiến trẻ gặp khó khăn trong các mối quan hệ.

Điều cần dạy không chỉ là “đừng giành thịt”, mà còn là hiểu phần của mình, tôn trọng phần của người khác và biết nghĩ cho mọi người.

Cả nhà cùng giữ những nguyên tắc trên bàn ăn

Để tránh việc chiều chuộng quá mức, cha mẹ có thể thống nhất một số quy tắc và yêu cầu mọi thành viên cùng thực hiện.

Thứ nhất, chia phần rõ ràng. Mỗi người có một phần ăn. Cháu có phần của cháu, bà có phần của bà.

Thứ hai, bà cũng cần được ăn một phần đầy đủ. Không để bà thường xuyên ăn vỏ bánh, đồ thừa hay những miếng vụn cháu bỏ lại.

Thứ ba, không thích món của mình cũng không được lấy phần của người khác. Chẳng hạn, trẻ thích thịt nhưng không thích mì thì cũng không được tự ý lấy thịt bò trong bát bà. Bài viết đề xuất rằng nếu trẻ không ăn, trẻ sẽ chờ đến bữa tiếp theo.

Thứ tư, tập chia sẻ từ những việc nhỏ. Khi có cá, tôm hoặc món ngon, hãy chia phần trước để trẻ hiểu rằng ai cũng được ăn.

Thứ năm, cho trẻ tham gia vào bữa ăn. Trẻ có thể giúp bày bát đũa, gắp thức ăn cho bà và nói lời cảm ơn. Những việc nhỏ ấy giúp trẻ tập quan tâm đến người khác.

Thay vì “để hết cho cháu”, hãy chuyển thành “cả nhà cùng ăn”. Tình thương có thể đi cùng những nguyên tắc rõ ràng, sự chia sẻ và lòng biết ơn.

Bà nhường thịt cho cháu, còn mình gặm xương, là vì thương cháu. Điều cha mẹ cần làm là giúp tình thương ấy được thể hiện theo cách để cả bà lẫn cháu đều được chăm sóc, và đứa trẻ hiểu rằng những người yêu mình cũng xứng đáng có một phần ngon.