Dì Trương (58 tuổi, sống tại Đài Loan, Trung Quốc) là một người rất chú trọng đến việc giữ gìn sức khỏe từ khi về hưu. Suốt nửa năm qua, dì thấy mí mắt hơi sưng vào buổi sáng và nước tiểu có nhiều bọt hơn một chút, chân phù nề nhưng chỉ nghĩ đó là dấu hiệu tuổi tác nên chẳng mấy quan tâm. 

Cho đến tháng trước, khi những cơn đau thắt lưng dữ dội ập đến, nghỉ ngơi hay uống thuốc xương khớp không đỡ, dì mới chịu đi khám vì nghĩ thận có vấn đề.

Ảnh minh họa

Đúng như dì Trương lo lắng, dì quả thật mắc bệnh thận, nhưng thời điểm đi khám quá muộn, bệnh ở cuối giai đoạn 3, đối mặt với nguy cơ chạy thận suốt đời. Dì khóc nức nở kể lại sự tình cho bác sĩ, nuối tiếc vì đã bỏ lỡ giai đoạn vàng. Vị bác sĩ chỉ còn biết thở dài và khuyên dì nên quan tâm hơn đến những bất thường của cơ thể, tập trung vào thay đổi lối sống, điều trị kéo dài thời gian trước khi chạy thận. 

Vì sao đau lưng dưới không phải là tín hiệu sớm của bệnh thận?

Hơn 90% người trung niên và người cao tuổi đều có một quan niệm sai lầm phổ biến: Thận bất ổn thì lưng phải đau, và nếu lưng không đau nghĩa là thận vẫn khỏe mạnh. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết, những cơn đau lưng dưới, cứng khớp hay đau âm ỉ hàng ngày có đến hơn 90% liên quan đến các bệnh lý về xương khớp như căng cơ thắt lưng, thoát vị đĩa đệm, ngồi sai tư thế hoặc nhiễm lạnh chứ ít liên quan đến thận.

Thực tế, nhu mô thận hoàn toàn không chứa các sợi thần kinh cảm giác đau. Do đó, ở giai đoạn sớm khi thận mới bị tổn thương nhẹ, viêm nhiễm ban đầu hoặc chức năng lọc máu mới bắt đầu suy giảm, nó sẽ không hề phát ra bất kỳ tín hiệu đau đớn nào ở vùng lưng dưới để cảnh báo bạn.

Cơn đau lưng dưới do thận chỉ thực sự xuất hiện ở giai đoạn muộn, khi bệnh đã diễn tiến nặng dẫn đến các biến chứng cơ học như sỏi thận kích thước lớn gây tắc nghẽn gây ứ nước, viêm đài bể thận cấp tính, hoặc u thận làm bao thận bị căng giãn hết mức. Lúc này, việc điều trị và kiểm soát bệnh đã trở nên vô cùng khó khăn, tốn kém. Đó là lý do vì sao các bác sĩ luôn nhấn mạnh: Đau lưng dưới tuyệt đối không phải là tín hiệu để tầm soát sớm bệnh thận!

4 dấu hiệu "cầu cứu" sớm của thận không được bỏ qua

Qua câu chuyện của dì Trương, các bác sĩ nhắc nhở chúng ta nên quan tâm hơn đến sức khỏe của thận. Vì chức năng cốt lõi của thận là lọc máu, đào thải độc tố và cân bằng nước, điện giải, nên khi cơ quan này suy yếu ở giai đoạn đầu, các dấu hiệu sẽ biểu hiện rõ rệt nhất qua 4 bất thường dưới đây:

1. Nước tiểu có bọt mịn và lưu lại rất lâu

Ảnh minh họa

Bác sĩ Trương Công, Trưởng khoa Thận học, Bệnh viện Hữu nghị Trung Quốc - Nhật Bản (Trung Quốc) cho biết, đây là dấu hiệu cảnh báo sớm và điển hình nhất của tổn thương thận.

Ở người khỏe mạnh, bọt nước tiểu thường to và tan biến ngay lập tức. Nhưng khi hàng rào lọc của cầu thận bị rách, các phân tử protein (đạm) sẽ bị rò rỉ và thải ra ngoài qua đường tiểu (gọi là protein niệu). Lượng protein này làm thay đổi áp suất bề mặt, tạo ra những lớp bọt nhỏ, mịn, dày đặc như bọt xà phòng và không hề tan biến dù bạn có để yên trong vòng 3 đến 5 phút.

2. Mí mắt và chân sưng phù liên tục (phù thũng)

Theo bác sĩ chuyên khoa thận Lưu Mạo Đình, Bệnh viện Qilu của Đại học Sơn Đông (Trung Quốc), thận là chiếc van điều tiết nước của cơ thể. Khi chức năng thận suy giảm, khả năng chuyển hóa nước và natri bị ngưng trệ, khiến chất lỏng dư thừa không thể bài tiết ra ngoài mà tràn vào các mô mềm.

Biểu hiện đặc trưng nhất là hiện tượng mí mắt sưng húp, bọng mắt nặng trĩu mỗi khi thức dậy vào buổi sáng. Khi bạn đứng hoặc ngồi lâu, nước sẽ dồn xuống dưới khiến mu bàn chân và mắt cá chân sưng phù, khi ấn ngón tay vào sẽ tạo thành một vết lõm sâu và mất rất nhiều thời gian để đàn hồi trở lại.

3. Màu nước tiểu bất thường, tiểu đêm tăng đột ngột

Nước tiểu của người bình thường có màu vàng nhạt và trong suốt. Nếu bạn phát hiện nước tiểu đột ngột vẩn đục, có màu đỏ hồng hoặc màu trà sẫm (sau khi đã loại trừ yếu tố thực phẩm), đó là dấu hiệu của xuất huyết thận hoặc rối loạn chuyển hóa. Bên cạnh đó, bác sĩ Hồng vĩnh tường nhắc nhở, việc đi tiểu đêm tăng bất thường (trên 2 lần mỗi đêm và kéo dài liên tục hơn một tháng) là bằng chứng đanh thép cho thấy các ống thận đã bị tổn thương, mất đi khả năng cô đặc nước tiểu vào ban đêm.

4. Mệt mỏi, suy nhược không rõ nguyên nhân, da mặt xỉn vàng

Ảnh minh họa

Thận suy yếu khiến các chất thải chuyển hóa và độc tố không thể đào thải ra ngoài mà tích tụ ngược lại trong máu, đầu độc hệ thần kinh và các cơ quan khác. Điều này dẫn đến tình trạng mệt mỏi kinh niên, uể oải, buồn ngủ kéo dài không thể cải thiện dù bạn có nghỉ ngơi bao nhiêu.

Bác sĩ Trương Công nói thêm, thận còn chịu trách nhiệm sản xuất hormone erythropoietin kích thích tạo hồng cầu. Thận suy sẽ gây ra thiếu máu, khiến da mặt người bệnh trở nên xỉn màu, sắc da vàng nhợt và quầng thâm mắt lộ rõ.

Đương nhiên, không phải ai có những dấu hiệu này đều mắc bệnh thận, nhưng khả năng rất cao. Bạn nên đi khám càng sớm càng tốt để tìm ra nguyên nhân, dù là bệnh lý thận hay bệnh lý khác thì điều trị sớm vẫn là chìa khóa hiệu quả. 

Nguồn và ảnh: Aboluowang, Baidu Health